วิทยานิพนธ์ (อ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2522

จุดมุ่งหมายในการวิจัย การวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายที่จะสำรวจว่าห้องสมุดและแผนกโสตทัศนศึกษาในวิทยาลัยครู มีความสัมพันธ์กันในด้านการบริหารงาน งบประมาณ บุคลากร อาคารสถานที่ สื่อการศึกษา และการบริการบ้างหรือไม่ และถ้าวิทยาลัยจะจัดตั้งศูนย์บริการทางวิชาการขึ้นดำเนินงานแทนห้องสมุด และแผนกโสตทัศนศึกษา หัวหน้าแผนกหอสมุดและหัวหน้าแผนกโสตทัศนศึกษามีความคิดเห็นในเรื่องนี้อย่างไร วิธีดำเนินงานวิจัย วิธีดำเนินงานวิจัย ได้ค้นคว้าจาก หนังสือ เอกสาร วารสาร และสิ่งพิมพ์ต่างๆ เกี่ยวกับความสำคัญของห้องสมุด และแผนกโสตทัศนศึกษาต่อวิทยาลัยครู พัฒนาการของห้องสมุดและแผนกโสตทัศนศึกษาในวิทยาลัยครู และลักษณะของศูนย์บริหารทางวิชาการที่เหมาะสมสำหรับวิทยาลัยครู การสำรวจข้อมูลใช้วิธีส่งแบบสอบถามทางไปรษณีย์ไปยังหัวหน้าแผนกหอสมุดและหัวหน้าแผนกโสตทัศนศึกษาทั่วประเทศจำนวนอย่างละ 36 คน หัวหน้าแผนกหอสมุดส่งแบบสอบถามกลับคืนมา 32 คน คิดเป็นร้อยละ 88.89 และหัวหน้าแผนกโสตทัศนศึกษาส่งแบบสอบถามคืนมา 30 คน คิดเป็นร้อยละ 83.33 ผลการวิจัย จากการสำรวจข้อมูลพบว่า ค่าเฉลี่ยร้อยละของการจัดดำเนินการร่วมกันในด้านการบริหาร งบประมาณ บุคากร และการบริการ ระหว่างห้องสมุดและแผนกโสตทัศนศึกษา คือ 25.80 3.22 14.51 และ 21.05 ตามลำดับ ดังนั้นอาจกล่าวได้ว่า ความสัมพันธ์ในการดำเนินงานระหว่างห้องสมุดและแผนกโสตทัศนศึกษายังคงมีจำนวนน้อย ด้านอาคารสถานที่มีห้องสมุดและแผนกโสตทัศนศึกษาอยู่ภายในอาคารเดียวกัน คิดเป็นร้อยละ 27.42 และลักษณะของอาคารเป็นเอกเทศ สื่อการศึกษาซึ่งห้องสมุดและแผนกโสตทัศนศึกษาจำนวนสูงสุดใช้หรือให้บริการร่วมกันได้แก่ตำราโปรแกรม ลูกโลก ภาพวาด เครื่องถ่ายเอกสาร เครื่องอัดสำเนา และเครื่องพิมพ์ดีด สำหรับการให้บริการแก่ผู้ใช้ ช่วงเวลาการให้บริหารของห้องสมุดและแผนกโสตทัศนศึกษาจำนวนสูงสุดคิดเป็นร้อยละ 66.67 และ 37.93 จะให้บริการวันละ 10 ½ - 12 ชั่วโมง จำนวนผู้ใช้บริการของห้องสมุดสูงสุดในหนึ่งวันมีตั้งแต่ 1,300 คนขึ้นไป ส่วนแผนกโสตทัศนศึกษามีจำนวนไม่เกิน 600 คน ปัญหาสำคัญที่สุดของห้องสมุดและแผนกโสตทัศนศึกษา คือ ขาดบุคลากรในการให้บริการ การสำรวจความคิดเห็นของหัวหน้าแผนกหอสมุดและหัวหน้าแผนกโสตทัศนศึกษา เรื่องการจัดตั้งศูนย์บริการทางวิชาการในวิทยาลัยครู หัวหน้าแผนกหอสมุดและหัวหน้าแผนกโสตทัศนศึกษาส่วนมาก (ร้อยละ 96.68 และ 90.00) เห็นด้วยกับการที่วิทยาลัยครูจะจัดตั้งศูนย์บริการทางวิชาการ ความคิดเห็นเกี่ยวกับสถานภาพของศูนย์บริการทางวิชาการส่วนใหญ่เห็นว่าควรสังกัดสำนักงานอธิการ และควรมีคณะกรรมการบริหารศูนย์ บริการและกิจกรรมที่จำเป็นมากที่สุดสำหรับศูนย์คือ การจัดอบรมวิชาบรรณารักษศาสตร์หรือโสตทัศนศึกษาแก่เจ้าหน้าที่ การติดต่อประสานงานระหว่างภาควิชาต่างๆ ในการผลิตวัสดุอุปกรณ์และการใช้บริการของศูนย์ จัดทำบรรณานุกรมรายชื่อวัสดุของศูนย์ และผลิตอุปกรณ์การศึกษาในรูปต่างๆ เพื่อเป็นตัวอย่างสำหรับครูและนักศึกษาที่กำลังฝึกสอน ประโยชน์ของศูนย์บริการทางวิชาการที่สำคัญได้แก่ การเพิ่มประสิทธิภาพในการให้บริการ การจัดหมู่และทำบัตรรายการโสตทัศนวัสดุ การทำบรรณานุกรม และดรรชนี สำหรับวัสดุทุกประเภท การเรียนการสอน และการผลิตสื่อการสอนในระหว่างที่วิทยาลัยยังไม่มีศูนย์บริการทางวิชาการ ห้องสมุดและแผนกโสตทัศนศึกษาควรจะร่วมมือกันในด้านต่างๆ ที่สำคัญดังนี้ วางนโยบายร่วมกัน ใช้เจ้าหน้าที่ร่วมกันในการจัดหมู่และทำบัตรรายการ การถ่ายเอกสารและการพิมพ์ดีด ในด้านการให้บริการควรร่วมมือกันในการให้บริการวัสดุสิ่งตีพิมพ์ โสตทัศนวัสดุ และการใช้อุปกรณ์หรือเครื่องมือ ข้อเสนอแนะข้อเสนอแนะอาจแบ่งได้เป็น 2 ระยะคือ ก. ข้อเสนอแนะที่ควรดำเนินการโดยเร่งด่วน ได้แก่ 1. บุคลากรในห้องสมุดและแผนกโสตทัศนศึกษาควรให้ความร่วมมือและช่วยเหลือกันในการปฏิบัติงานประจำบางอย่างเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของงานและเพื่อแก้ปัญหาการขาดบุคลากร 2. ห้องสมุดและแผนกโสตทัศนศึกษาควรปรึกษาตกลงกันในการกำหนดงบประมาณด้านการจัดหาจัดซื้อ ตลอดจนวิธีการจัดเก็บวัสดุต่างๆ เพื่อประหยัดจำนวนเงินและแรงงาน 3. ควรเพิ่มการประชาสัมพันธ์และปรับปรุงบริการทางด้านโสตทัศนวัสดุให้มากขึ้น ข. ข้อเสนอแนะสำหรับโครงการระยะยาว 1. อาคารของห้องสมุดและแผนกโสตทัศนศึกษาควรอยู่ในอาคารเดียวกันหรืออยู่ในที่ซึ่งติดต่อกันได้สะดวก 2. ควรยกฐานะของห้องสมุดให้เทียบเท่าคณะวิชา และรวมงานด้านโสตทัศนศึกษากับห้องปฏิบัติการหลักสูตรเข้ามาไว้ด้วย