วิทยานิพนธ์ (ร.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2529

ข้าราชการตำรวจเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐที่มีบทบาทสำคัญยิ่งในการควบคุมสังคมให้อยู่ในระเบียบ ภารกิจของตำรวจจึงเกี่ยวข้องกับประชาชนโดยตรง กล่าวคือ เป็นผู้บังคับใช้กฎหมายเพื่อปกป้องผลประโยชน์ และสิทธิเสรีภาพของประชาชน คุ้มครองไม่ให้ประชาชนละเมิดสิทธิซึ่งกันและกัน เมื่อพิจารณาถึงมิติทางการเมืองของการปฏิบัติหน้าที่ของตำรวจกองบังคับการตำรวจสันติบาลจัดเป็นหน่วยงานที่มีความรับผิดชอบโดยตรงต่อภารกิจในการรักษาความสงบเรียบร้อยทางการเมือง และความมั่นคงแห่งรัฐ ข้าราชการตำรวจในหน่วยงานนี้ต้องใช้ดุลยพินิจในการรวบรวม วิเคราะห์ และวินิจฉัย ปัญหาการเมืองต่างๆ เพื่อปฏิบัติหน้าที่ตามภารกิจดังกล่าว ดังนั้นความรู้ความเข้าใจทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตย และทัศนคติทางการเมืองของข้าราชการตำรวจที่ปฏิบัติหน้าที่ในกองบังคับการตำรวจสันติบาล จึงมีความสำคัญอย่างมาก วัตถุประสงค์ของการวิจัย 1. ศึกษาถึงระดับความรู้ความเข้าใจทางการเมือง ในระบอบประชาธิปไตยของข้าราชการตำรวจชั้นสัญญาบัตรที่ปฏิบัติหน้าที่ในกองบังคับการตำรวจสันติบาล 2. ศึกษาถึงความแตกต่างของระดับความรู้ความเข้าใจทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตยของข้าราชการชั้นสัญญาบัตรที่ปฏิบัติหน้าที่ในกองบังคับการตำรวจสันติบาลโดยพิจารณาเปรียบเทียบตามเพศ อายุ อายุราชการ ระดับการศึกษา สาขาวิชาของการศึกษาตำแหน่ง ฐานะทางเศรษฐกิจ และลักษณะของงานที่ปฏิบัติ 3. ศึกษาถึงทัศนคติทางการเมืองแบบประชาธิปไตยของข้าราชการตำรวจชั้นสัญญาบัตรที่ปฏิบัติหน้าที่ในกองบังคับการตำรวจสันติบาล 4. ศึกษาถึงทัศนคติของข้าราชการตำรวจชั้นสัญญาบัตรที่ปฏิบัติหน้าที่ในกองบังคับการตำรวจสันติบาล ว่าได้ให้ความสำคัญต่อความรู้ความเข้าใจทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตยต่อการปฏิบัติหน้าที่ราชการของตนในฐานะตำรวจสันติบาล วิธีดำเนินการวิจัย ผู้วิจัยได้สร้างเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยในรูปของแบบสอบถามเพื่อวัดระดับความรู้ความข้าใจทางการเมืองระบอบประชาธิปไตย ทัศนคติทางการเมืองแบบประชาธิปไตย และความคิดเห็นเกี่ยวกับความสำคัญของความรู้ความเข้าใจทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตยต่อการปฏิบัติหน้าที่ของตำรวจสันติบาล โดยประกอบด้วยคำถามที่ผ่านการทดสอบความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหา และการคำนวณค่าอำนาจการจำแนกและค่าความเชื่อมั่น แบบสอบถามมีจำนวนทั้งสิ้น 50 ข้อ กลุ่มประชากรได้แก่ ข้าราชการตำรวจชั้นสัญญาบัตรที่ปฏิบัติหน้าที่ในกองบังคับการตำรวจสันติบาล กองบัญชาการตำรวจสอบสวนกลาง กรมตำรวจทั้งหมด (ยกเว้นเฉพาะผู้ที่ต้องปฏิบัติหน้าที่ประจำอยู่ในส่วนภูมิภาค) ซึ่งมีจำนวนทั้งสิ้น 300 คน โดยไม่สุ่มตัวอย่างผู้วิจัยได้วิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการทางสถิติ คือ แจงแจงความถี่แบบร้อยละ ค่าเฉลี่ยการทดสอบไคสแควร์ (Chi-Square) และการคำนวณค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบแกมมา (Gamma) นอกจากนี้เพื่อให้การวิเคราะห์ข้อมูลจากแบบสอบถามนั้นมีความสมบูรณ์ยิ่งขึ้นผู้วิจัยยังได้ทำการสัมภาษณ์ ผู้บังคับการตำรวจสันติบาล หัวหน้าหน่วยงาน และผู้ดำรงตำแหน่งสำคัญหลายท่าน ในกองบังคับการตำรวจสันติบาล ประกอบด้วย ผลการวิจัย 1. ข้าราชการตำรวจชั้นสัญญาบัตรที่ปฏิบัติหน้าที่ในกองบังคับการตำรวจสันติบาลส่วนใหญ่มีระดับความรู้ความเข้าใจทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตยในระดับสูง 2. ไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ในระดับความรู้ความเข้าใจทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตยของข้าราชการตำรวจชั้นสัญญาบัตรที่ปฏิบัติหน้าที่ในกองบังคับการตำรวจสันติบาลที่มี เพศ ตำแหน่ง ฐานะทางเศรษฐกิจ และลักษณะของงานที่ปฏิบัติแตกต่างกันแต่เมื่อพิจารณาถึงความรู้ความเข้าใจทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตยของตำรวจสันติบาลโดยจำแนกตามอายุ อายุราชการ ระดับการศึกษา และสาขาวิชาของการศึกษา พบว่ามีระดับความรู้ความเข้าใจทางการเมืองแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 3. ข้าราชการตำรวจชั้นสัญญาบัตรที่ปฏิบัติหน้าที่ในกองบังคับการตำรวจสันติบาลส่วนใหญ่มีทัศนคติทางการเมืองที่สอดคล้องกับหลักการประชาธิปไตยในระดับปานกลางค่อนข้างสูง 4. ไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ในทัศนคติทางการเมืองแบบประชาธิปไตยของข้าราชการตำรวจชั้นสัญญาบัตรที่ปฏิบัติหน้าที่ในกองบังคับการตำรวจสันติบาลที่มี เพศ ระดับการศึกษา ตำแหน่ง ฐานะทางเศรษฐกิจ และลักษณะของงานที่ปฏิบัติแตกต่างกันแต่เมื่อพิจารณาทัศนคติทางการเมืองแบบประชาธิปไตยของตำรวจสันติบาล โดยจำแนกตาม อายุ อายุราชการ และสาขาวิชาที่ศึกษาต่างกัน พบว่า มีทัศนคติทางการเมืองแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 5. ข้าราชการชั้นสัญญาบัตรที่ปฏิบัติหน้าที่ในกองบังคับการตำรวจสันติบาลส่วนใหญ่มีความเชื่อมั่น ความรู้ความเข้าใจทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตยเป็นสิ่งสำคัญ และเอื้ออำนวยผลดีต่อการปฏิบัติหน้าที่ของตำรวจสันติบาล