วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2517

วัตถุประสงค์ของการวิจัย (1) เพื่อศึกษาสิ่งแวดล้อมทางสุขภาพของโรงเรียนประถมศึกษาในกรุงเทพมหานคร (2) เพื่อเปรียบเทียบสิ่งแวดล้อมทางสุขภาพในโรงเรียนของกรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ โรงเรียนของกรุงเทพมหานครและโรงเรียนราษฎร์ (3) เพื่อเป็นแนวทางสำหรับผู้บริหารการศึกษาได้ปรับปรุงสิ่งแวดล้อมทางสุขภาพในโรงเรียนให้เหมาะสมถูกสุขลักษณะ วิธีทำการวิจัย ประชากรที่ใช้ทำการวิจัยครั้งนี้เป็นโรงเรียนประถมศึกษาทั้ง 3 ประเภทที่ตั้งอยู่ในเขตต่างๆของกรุงเทพมหานคร จำนวน 791 โรง ผู้วิจัยทำการสุ่มตัวอย่างประชากรโดยแบ่งเป็นพวก (Stratified Random Sampling) ได้โรงเรียนที่เป็นตัวแทนของตัวอย่างประชากรทั้งหมด 98 โรง ซึ่งแบ่งออกเป็นโรงเรียนของกรมสามัญศึกษา 24 โรง โรงเรียนของกรุงเทพมหานคร 38 โรง และโรงเรียนราษฎร์ 36 โรง แล้วทำการเก็บรวบรวมข้อมูลจากแบบสอบถามซึ่งครูใหญ่เป็นผู้ตอบและนำข้อมูลมาวิเคราะห์หาค่าร้อยละ ผลการวิจัย ในการวิจัยครั้งนี้พบว่า (1) โดยทั่วไปโรงเรียนของกรมสามัญศึกษาเป็นโรงเรียนขนาดใหญ่และโดยเฉลี่ยแล้ว มีนักเรียนมากกว่าโรงเรียนของกรุงเทพมหานครและโรงเรียนราษฎร์ นอกจากนี้โรงเรียนของกรมสามัญศึกษายังมีจำนวนนักเรียนในห้องมากกว่าเกณฑ์มาตรฐาน และยังพบว่าโดยเฉลี่ยแล้วโรงเรียนของกรุงเทพมหานครมีครูไม่เพียงพอกับจำนวนนักเรียน สำหรับโรงเรียนราษฎร์นั้นโดยเฉลี่ยแล้วมีเนื้อที่ตั้งของโรงเรียนน้อยกว่าเกณฑ์ที่กระทรวงศึกษาธิการกำหนด (2) สภาพแวดล้อมทางกายภาพในโรงเรียนประถมศึกษา 2.1 โรงเรียนของกรมสามัญศึกษาและโรงเรียนของกรุงเทพมหานครส่วนใหญ่ตั้งอยู่ในที่ลุ่มและอยู่ในวัดหรือสุเหร่า โรงเรียนดังกล่าวมีสนามและบริเวณโรงเรียนไม่เพียงพอกับจำนวนนักเรียน นอกจากนี้ในบริเวณโรงเรียนของกรุงเทพมหานครยังมีต้นไม้ที่ใช้อาศัยร่มเงาน้อย 2.2 โรงเรียนของกรุงเทพมหานครร้อยละ 42 และโรงเรียนของกรมสามัญศึกษาร้อยละ 25 มีห้องเรียนไม่เพียงพอกับจำนวนนักเรียน ภายในโรงเรียนประถมศึกษาทั้ง 3 ประเภทร้อยละ 60 มีแสงสว่างเพียงพอ และห้องเรียนภายในโรงเรียนร้อยละ 90 มีช่องลมระบายอากาศ 2.3 โรงเรียนทั้ง 3 ประเภทร้อยละ 83 มีโต๊ะเรียนและม้านั่งเพียงพอ และโรงเรียนร้อยละ 95 มีกระดานดำเพียงพอ 2.4 การจัดน้ำดื่มน้ำใช้ในโรงเรียนประถมศึกษาทั้ง 3 ประเภทยังไม่ถูกสุขลักษณะและมีไม่เพียงพอ 2.5 ส้วมและที่ถ่ายปัสสาวะในโรงเรียนประถมศึกษาทั้ง 3 ประเภทมีไม่เพียงพอกับจำนวนนักเรียนและยังมีโรงเรียนราษฎร์บางโรงไม่มีส้วมสำหรับนักเรียน 2.6 การกำจัดขยะมูลฝอยในโรงเรียนทั้ง 3 ประเภทส่วนใหญ่ใช้วิธีเผาและมีรถมารับไปกำจัด ส่วนการกำจัดน้ำโสโครกภายในโรงเรียนส่วนใหญ่นั้นมีท่อระบายน้ำโสโครกที่สามารถกำจัดได้ 2.7 อุบัติเหตุและเหตุรำคาญทางสุขภาพต่างๆในโรงเรียนทั้ง 3 ประเภทส่วนใหญ่ไม่ค่อยมีอุบัติเหตุเกิดขึ้นและโรงเรียนดังกล่าวได้รับเหตุรำคาญต่างๆน้อย 2.8 โรงเรียนประถมศึกษาทั้ง 3 ประเภทส่วนใหญ่มีโรงอาหารและมีรั้วของโรงเรียน โรงเรียนดังกล่าวมีภารโรงประจำ (3) สภาพแวดล้อมทางจิตใจในโรงเรียนประถมศึกษาพบว่าบรรยากาศทางสังคมในโรงเรียนประถมศึกษาทั้ง 3 ประเภทดีพอสมควร ครู โรงเรียนและบ้านมีความสัมพันธ์กันดี และโรงเรียนส่วนใหญ่จัดกิจกรรมสันทนาการขึ้นภายในโรงเรียน