วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2529

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและค้นหารูปแบบความสัมพันธ์เชิงเหตุผล (Causal model) ต่อขวัญในการปฏิบัติงานของครูมัธยมศึกษา จากตัวแปร 8 กลุ่ม คือ กลุ่มตัวแปรด้านบุคลิกภาพของครูใหญ่ มนุษยสัมพันธ์กับเพื่อนร่วมงาน สภาพแวดล้อมภายนอกโรงเรียน ลักษณะทั่วไปของโรงเรียน ลักษณะของงานที่ครูรับผิดชอบ สภาพการปฏิบัติงาน สถานภาพส่วนตัวของครู และทัศนคติของครู ซึ่งกลุ่มตัวแปร เหล่านี้จำแนกเป็นตัวแปรย่อย 31ตัวแปร คือ บุคลิกภาพของครูใหญ่ด้านการมีอำนาจอิทธิพล บุคลิกภาพของครูใหญ่ด้านความรับผิดชอบ บุคลิกภาพของครูใหญ่ด้านการเข้าสังคม บุคลิกภาพของครูใหญ่ด้านความมั่นคงทางอารมณ์ มนุษยสัมพันธ์กับเพื่อนร่วมงาน สภาพแวดล้อมทางบ้าน ความรับผิดชอบในครอบครัวของครู สภาพชุมชนรอบ ๆโรงเรียน ขนาดของโรงเรียน ระยะทางจากบ้านพักถึงโรงเรียน ระยะทางจากโรงเรียนถึงชุมชน สภาพการเดินทางจากโรงเรียนถึงชุมชน ระยะเวลาดำรงตำแหน่งของผู้บริหาร จำนวนคาบการสอน จำนวนรายวิชาที่สอน จำนวนห้องเรียนที่สอน ความถนัดในวิชาที่สอน งานรับผิดชอบที่นอกเหนือจากการสอน สภาพการปฏิบัติงาน เพศ สถานภาพสมรส อายุ อายุราชการ คุณวุฒิของครู ตำแหน่ง เงินเดือน ภูมิลำเนาเดิม ทัศนคติต่อชุมชนรอบ ๆ โรงเรียน ทัศนคติต่อโรงเรียน ทัศนคติต่อวิชาชีพ และทัศนคติต่อเพื่อนร่วมงาน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลตามตัวแปรดังกล่าวประกอบด้วยแบบสอบถามจำนวน 7 ฉบับ โดยรวบรวมข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างครูโรงเรียนมัธยมศึกษา ในภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ จำนวน 1,250 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เส้นทาง (Path analysis) ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ 1. ตัวแปรที่ใช้ในการวิเคราะห์ความสัมพันธ์เชิงเหตุผลทั้ง 8 กลุ่ม สามารถร่วมกันอธิบายขวัญในการปฏิบัติงานได้ประมาณร้อยละ 76 2. ตัวแปรที่มีปริมาณผลรวมของผลทางตรงและผลทางอ้อมต่อขวัญในการปฏิบัติงานอยู่ในระดับสูงเรียงลำดับตามความมากน้อยได้ดังนี้ คือ 2.1 สภาพการปฏิบัติงาน 2.2 มนุษยสัมพันธ์กับเพื่อนร่วมงาน 2.3 สภาพชุมชนรอบๆโรงเรียน 2.4 บุคลิกภาพของครูใหญ่ด้านความรับผิดชอบ 2.5 ทัศนคติต่อชุมชนรอบๆโรงเรียน 2.6 ทัศนคติต่อเพื่อนร่วมงาน 2.7 บุคลิกภาพของครูใหญ่ด้านการมีอำนาจอิทธิพล 2.8 บุคลิกภาพของครูใหญ่ด้านการเข้าสังคม 2.9 บุคลิกภาพของครูใหญ่ด้านความมั่นคงทางอารมณ์ 2.10 ทัศนคติต่อโรงเรียน 2.11 ทัศนคติต่อวิชาชีพ ตัวแปรเหล่านี้ทุกตัวส่งผลเชิงนิมานต่อขวัญในการปฏิบัติงาน ตัวแปร 3 ตัวแรกมีปริมาณผลรวมของผลทางตรงและผลทางอ้อมอยู่ในระดับสูงมาก