วิทยานิพนธ์ (นศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2552

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะบทเปิดที่ปรากฏในรายการ “ไก่คุ้ย ตุ่ยเขี่ย” และเพื่อทราบถึงวิธีการสื่อสารจากการใช้บทเปิดในรายการ ที่นำเสนอผ่านสื่อวิทยุ และโทรทัศน์ ซึ่งเป็นกระบวนการที่ทำให้ลักษณะที่ไม่เป็นทางการ (Informalization) ปรากฏขึ้น โดยได้นำแนวคิดเรื่องกระบวนการของความไม่เป็นทางการ แนวคิดบทเปิด และปัจจัยในการกระทำการสื่อสารเข้ามาประยุกต์ใช้ จากการศึกษาพบว่า ผู้ดำเนินรายการ“ไก่คุ้ย ตุ่ยเขี่ย” ได้มีการนำบทเปิด (Improvisation) ที่แสดงผ่านทางท่าทาง และน้ำเสียงมาใช้ ในขณะที่บทพูดนั้นไม่ได้ถูกเขียนขึ้นมาเป็นลายลักษณ์อักษร แต่ใช้ข้อมูลจากช่องทางการสื่อสารต่างๆ ที่ทางรายการได้เปิดไว้อยู่ตลอด (Phatic) ซึ่งได้แก่ ประเด็นที่เกิดขึ้นระหว่างผู้ดำเนินรายการด้วยกันเอง ประเด็นที่ฝ่ายผลิตรายการเตรียมไว้ในแต่ละวัน และข้อความทางโทรศัพท์ (sms) ที่ผู้ฟังหรือผู้ชมส่งเข้ามายังรายการ วิธีการสื่อสารจากการใช้บทเปิด (Improvisation) ที่ปรากฏดังกล่าว จะมีรูปแบบของการนำเสนอที่แตกต่างไปจากธรรมเนียมการปฏิบัติของรายการวิทยุ และโทรทัศน์รูปแบบเดิม เช่น การใช้น้ำเสียงพูดคุยในลักษณะการแสดงละครวิทยุ หรือการแสดงสีหน้าท่าทางที่เกินจริงที่มักใช้ในการแสดงละคอนเวที เป็นต้น ซึ่งก่อให้เกิดเป็นลักษณะการสื่อสารอย่างไม่เป็นทางการ (Informalization) ขึ้นมา ทั้งนี้ บุคลิกของผู้ดำเนินรายการ และรูปแบบของรายการ เป็นปัจจัยที่ช่วยให้การใช้บทเปิดเกิดการสื่อสารอย่างไม่เป็นทางการดำเนินไปได้อย่างลื่นไหล รวมถึงอรรถรสในการรับฟังหรือรับชมที่เพิ่มมากยิ่งขึ้น