วิทยานิพนธ์ (นศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2528

ประชากรส่วนใหญ่ในประเทศของเราประกอบอาชีพด้านเกษตรกรรม อนันต์ ดาโดดม กล่าวไว้ในผลงานเรื่องการศึกษางานส่งเสริมกรมการข้าว ว่า 71.6% ของประชากรทั้งหมดดำเนินชีวิตทางด้านเกษตร เกษตรกรส่วนมากจะทำนาเป็นอาชีพหลัก กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ชี้ให้เห็นว่า ผลผลิตที่ได้จากการทำนา คือเราสามารถผลิตข้าวได้ประมาณปีละ 15-16 ล้านตันข้าวเปลือก การทำนามีปัญหาหลายอย่าง เช่น ปัญหาเกี่ยวกับภัยธรรมชาติ ปัญหาเกี่ยวกับศัตรูพืช โดยเฉพาะอย่างยิ่งคือหนูนาเป็นศัตรูของข้าวกล้าที่ร้ายกาจ ซึ่งเกษตรกรต้องประสบอยู่ปีแล้วปีเล่า กระบวนการสื่อสาร โดยเฉพาะอย่างยิ่งการใช้สื่อเพื่อการเกษตร อาจช่วยได้ทั้งแก้ปัญหา และเสริมประสิทธิภาพของการเกษตรได้ ในแง่ที่สามารถนำความรู้ ข่าวสารไปสู่เกษตรกร และเกษตรกรได้นำเอาความรู้ไปประยุกต์ให้เกิดประโยชน์สูงสุดในการป้องกันและกำจัดหนูในนาข้าวต่อไป การวิจัยเรื่องนี้ จุดมุ่งหมาย เพื่อศึกษาบทบาทของสื่อในโครงการเร่งรัดการป้องกันและกำจัดหนูเน้นหนักในนาข้าว ปี 2526 ในจังหวัดปทุมธานี โดยมีวัตถุประสงค์ในการวิจัยดังนี้ 1. เพื่อทราบพฤติกรรมการเปิดรับสื่อบุคคลและสื่อเฉพาะกิจของเกษตรกรที่มีต่อโครงการเร่งรัดการป้องกันและกำจัดหนูเน้นหนักในนาข้าว ในจังหวัดปทุมธานี 2. เพื่อเปรียบเทียบบทบาทของสื่อบุคคลและสื่อเฉพาะกิจในด้านความรู้ในการป้องกันและกำจัดหนูในนาข้าว 3. เพื่อศึกษาความคิดเห็นของเกษตรกรที่มีต่อสื่อบุคคลและสื่อเฉพาะกิจในเรื่องการป้องกันและกำจัดหนูในนาข้าว การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจ โดยศึกษาจากเกษตรกรในเขตจังหวัดปทุมธานี โดยการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน (Multi-Stage-Sampling) เพื่อการกำหนดอำเภอ ตำบล หมู่บ้าน ส่วนการวิเคราะห์ข้อมูลกระทำโดยใช้สถิติ ร้อยละ (Percentage) และ t-test ที่ระดับนัยสำคัญ .05 ผลการวิจัยพบว่า 1. เกษตรกรเปิดรับสื่อบุคคล และสื่อเฉพาะกิจน้อย 2. สื่อเฉพาะกิจให้ความรู้ในการป้องกัน และกำจัดหนูในนาข้าวสูงกว่าสื่อบุคคล และเกษตรกรที่เปิดรับสื่อมีความรู้ในการป้องกันและกำจัดหนูในนาข้าว มากกว่าเกษตรกรที่ไม่เปิดรับสื่อ เป็นการรับสมมุติฐานที่ตั้งไว้ 3. เกษตรกรส่วนใหญ่เห็นว่า สื่อบุคคลและสื่อเฉพาะกิจป้องกันช่วยเหลือได้กรณีนาข้าวได้รับความเสียหายจากหนูนา เกษตรกรจำนวนมาก (60%) ไม่ได้รับสื่อเฉพาะกิจเลย ส่วนที่รับสื่อเฉพาะกิจเห็นว่าสื่อชนิดนี้มีคุณประโยชน์ เกษตรกรชอบสื่อประเภทหนังสือที่มีภาพประกอบให้เห็นชัดเจนและสื่อเฉพาะกิจชนิดนี้ยังไม่ได้สัดส่วนกับจำนวนความต้องการของเกษตรกร เกษตรกรไม่น้อย (60.5%) ต้องการเจ้าหน้าที่เกษตรที่รู้กลวิธีและมีความรู้ดี และหวังให้เจ้าหน้าที่เหล่านั้นได้สาธิต: ทดลองการใช้ยาปราบศัตรูพืชในการป้องกันและกำจัดหนูในนาข้าว