วิทยานิพนธ์ (ร.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2516

การเปลี่ยนแปลงการปกครองในปี พ.ศ. 2475 ได้ก่อให้เกิดความแตกแยกทางความคิดเห็นของกลุ่มการเมืองต่างๆ อย่างกว้างขวาง แม้แต่ในกลุ่มคณะผู้ก่อการเปลี่ยนแปลงการปกครองก็มีการแตกแยกออกเป็นกลุ่มต่างๆ ในระหว่างกันเอง ทำให้การปกครองบริหารประเทศไม่อาจดำเนินไปได้อย่างราบรื่น และไม่สามารถที่จะนำระบบการปกครองแบบประชาธิปไตยมาใช้ให้ได้ผลโดยสมบูรณ์ จากการแตกแยกออกเป็นกลุ่มต่างๆ ทำให้เกิดการแสวงหาผู้สนับสนุนในวงการต่างๆ ทั้งทางด้านประชาชนและจากกองทัพต่างๆ ผู้ที่มีอำนาจทางการเมืองการปกครอง จะต้องได้รับความสนับสนุนอย่างเข้มแข็งจากกองทัพด้วยจึงจะสามารถดำเนินการบริหารประเทศไปได้โดยราบรื่น ทำให้อิทธิพลของกอทัพแทรกซึมเข้าไปในวงการเมืองการปกครองของประเทศอย่างกว้างขวาง และเกิดการแก่งแย่งอำนาจระหว่างผู้นำทางการเมืองภายในกลุ่มเดียวกันและระหว่างกลุ่มอันก่อให้เกิดการกบฏ และรัฐประหารอยู่เนืองๆ กบฏแมนฮัตตันเป็นกบฏที่เกิดขึ้นโดยการกระทำของฝ่ายทหารเรือ ซึ่งมีผลเนื่องมาจากความไม่พอใจที่ฝ่ายกองทัพเรือเคยได้รับจากกรณีกบฏวังหลวง และกรณีที่รัฐบาลซึ่งฝ่ายกองทัพเรือให้ความสนับสนุนถูกฝ่ายกองทัพบกและตำรวจร่วมมือกันโค่นล้ม นอกจากนี้กองทัพเรือยังไม่ได้รับความไว้วางใจจากรัฐบาลซึ่งมักจะมีนายทหารชั้นผู้ใหญ่จากกองทัพบกเป็นนายกรัฐมนตรีในการปับปรุงส่งเสริมสมรรถภาพและเสริมสร้างความเจริญให้แก่กองทัพเรือ ทำให้กองทัพเรืออยู่ในสภาพที่เสื่อมโทรมไม่ก้าวหน้าเท่ากับกำลังทัพอื่นๆ ก่อนเกิดกบฏแมนฮัตตันนั้นกองทัพเรือและกำลังทัพอื่นๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งกองทัพบกและตำรวจมีความไม่ไว้วางใจกันโดยเปิดเผย การกบฏที่เกิดขึ้นเป็นการกระทำและนำโดยทหารเรือชั้นผู้น้อยซึ่งไม่มีกำลังส่วนใหญ่สนับสนุน อีกทั้งไม่มีการตัดสินใจที่เด็ดขาดแน่นอนทำให้การกบฏต้องประสบกับความล้มเหลวทั้งๆ ที่สภาพการก่อนเกิดกบฏมีปัจจัยอื่นๆ สนับสนุนอยู่แล้ว เช่นความเสื่อมโทรมทางเศรษฐกิจและสังคม ความสับสนทางการเมือง ความไม่วางใจซึ่งกันและกันของกองทัพต่างๆ แลการคอรัปชั่นในวงการของรัฐบาล เป็นต้น จากความล้มเหลวของกบฏในครั้งนี้ทำให้นายทหารเรือชั้นผู้ใหญ่จำนวนมากต้องถูกปลดออกจากราชการหรือมิฉะนั้นก็ถูกโยกย้ายสับเปลี่ยนหน้าที่ มีการปรับปรุงกิจการของกองทัพเรือเสียใหม่โดยคณะกรรมการซึ่งเป็นบุคคลจากภายนอกวงการกองทัพเรือ ทำให้กองทัพเรือถูกตัดทอนกำลังและความสามารถลงไปจากเดิมเป็นอันมาก เพื่อทำให้ฝ่ายกองทัพเรือไม่สามารถที่จะคุกคามรัฐบาลหรือกองทัพอื่นๆ ได้อีกต่อไป การกบฏครั้งนี้ก่อให้เกิดความเสียหายอย่างมากมายทั้งชีวิตคน และทรัพย์สินของชาติ อย่างไรก็ตาม กบฏแมนฮัตตันอาจไม่เกิดขึ้นถ้าหากผู้นำทางทหารของกองทัพต่างๆ มีความเข้าใจซึ่งกันและกัน กิจการของกองทัพเรือได้รับความเอาใจใส่ปรับปรุงให้ทันสมัยเช่นกิจการของกองทัพอื่นๆ เช่นกองทัพบกเป็นต้น การกบฏแมนฮัตตันจึงเกิดขึ้นเพราะความแตกแยกของผู้นำทางทหาร และความไม่ไว้วางใจซึ่งกันและกันของกองทัพต่างๆ โดยแท้ สาเหตุอื่นๆ เป็นเพียงข้ออ้างปลีกย่อยเพื่อก่อการกบฏขึ้นเท่านั้น