ปลานิล (Oreochromis niloticus) เป็นปลาน้ำจืดชนิดที่มีการเพาะเลี้ยงกันอย่างมากของโลก โดย แหล่งเพาะเลี้ยงปลานิลส่วนใหญ่จะอยู่ในทวีปเอเชีย ปลานิลเป็นปลาที่มีความแตกต่างเพศในด้านของ สมรรถนะการเจริญเติบโต ทั้งนี้อาจเนื่องจากปลานิลเพศผู้และปลานิลเพศเมียอาจจะมีความแตกต่างในด้าน ฮอร์โมนที่เกี่ยวข้องกับการเจริญเติบโต หรือปลานิลทั้งสองเพศอาจจะมีความแตกต่างเพศในด้านของอัตราเม ตาบอลิซึมหรือการใช้ประโยชน์จากอาหาร ปลานิลที่เลี้ยงกันในเชิงการค้าส่วนใหญ่จะเป็นปลานิลแปลงเพศ โดยใช้ฮอร์โมน 17-methyltestosterone (17-MT) ถึงแม้ว่า 17-MT จะใช้ในการแปลงเพศปลาอย่าง แพร่หลาย แต่ผลของ 17-MT ต่อระบบของฮอร์โมนที่เกี่ยวกับการเจริญเติบโตยังไม่เป็นที่ทราบกันแน่ชัด การ วิจัยครั้งนี้จึงมุ่งที่จะศึกษาผลของความแตกต่างเพศ และฮอร์โมน 17-MT ต่อการแสดงออกของยีนที่เกี่ยวข้อง กับระบบฮอร์โมนเร่งการเจริญเติบโต ยีนที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมการกินอาหาร และค่าทางชีววิทยาบาง ประการในปลานิล การศึกษาครั้งนี้แบ่งเป็น 2 การทดลอง โดยการทดลองที่ 1 เป็นการศึกษาถึงความแตกต่างเพศต่อ พ่อแม่พันธุ์ปลานิลในช่วงระยะการเพาะพันธุ์ การทดองที่ 2 จะใช้แผนการทดลองแบบ 3 x 2 แบบแฟกทอ เรียล เพือศึกษาผลของความแตกต่างเพศ (ระหว่างปลาเพศผู้ ปลาเพศเมีย และปลาแปลงเพศ) และฮอร์โมน 17-MT (0 และ 10 mg kg-1) ต่อการการเจริญเติบโต การแสดงออกของยีน และค่าทางชีววิทยา การทดลองที่ 1 : ปลานิลพ่อแม่พันธุ์จะมีค่าฮีโมโกลบิน [Hb] แตกต่างกัน แต่ค่าจำนวนเม็ดเลือดแดง (RBC) และค่าเม็ดเลือดแดงอัดแน่นไม่แตกต่างกัน ปลานิลพ่อพันธุ์มีระดับฮอร์โมนไธรอกซินสูงกว่าปลานิลแม่ พันธุ์ พบความสัมพันธ์แบบผกผันระหว่างค่าดัชนีของอวัยวะสืบพันธุ์และดัชนีม้ามในปลาพ่อพันธุ์ การทดลองที่ 2 : ปลานิลเพศเมียมีอัตราการเจริญเติบโตต่ำกว่าปลานิลเพศผู้และปลานิลแปลงเพศ ฮอร์โมน 17-MT มีผลต่อการเพิ่มอัตราการเจริญเติบโตและความยาววิลไลในส่วน dodenal ในปลานิลเพศ เมีย ค่าพารามิเตอร์ทางชีววิทยาบางประการของปลานิลแปลงเพศจะไม่แตกต่างจากปลานิลเพศผู้ แต่พบว่า ปลาเพศผู้มีค่า [Hb] และ RBC สูงปลาเพศเมียและปลาแปลงเพศ ซึ่งค่าพารามิเตอร์ทางโลหิตวิทยานี้แสดงให้ เห็นว่าปลานิลเพศผู้ มีอัตราเมตาบอลิซึมสูง ปลานิลเพศเมียมีค่าไตรกลีเซอไรด์สูงซึ่งอาจจะชี้ให้เห็นถึง กระบวนการสะสมไข่แดงในปลานิลเพศเมีย ฮอร์โมน 17-MT ส่งผลต่อการเพิ่มค่าคอมพลีเมนต์ในปลาเพศเมีย อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.05) ความแตกต่างเพศและฮอร์โมน 17-MT ไม่มีผลต่อระดับการแสดงออก ของ GHRH และ PACAP อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ปลานิลเพศเมียมีระดับ mRNA ของ GH สูงกว่าปลานิล เพศผู้และปลานิลแปลงเพศ และฮอร์โมน 17-MT มีแนวโน้มต่อการลดระดับ ระดับ mRNA ของ GH ในปลา 2 เพศเมีย และเพิ่ม ระดับ mRNA ของ GH ในปลาเพศผู้ อย่างไรก็ตามระดับ mRNA ของ GH ที่สูงกว่าและต่ำ กว่านั้นไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ พบอิทธิพลของความแตกต่างเพศต่อระดับการแสดงออกของ GHRs และ IGFs ที่ตับและอวัยวะสืบพันธุ์ ปลาเพศเมียมีระดับ GHRs mRNA ที่ตับต่ำกว่าปลานิลเพศผู้และ ปลานิลแปลงเพศ และมี GHRs mRNA ที่อวัยวะสืบพันธุ์สูงกว่าปลานิลเพศผู้และปลานิลแปลงเพศ ระดับ IGF- 1 mRNA ในรังไข่จะต่ำกว่าในอัณฑะ ในขณะที่ระดับ IGF-2 mRNA ในรังไข่จะสูงกว่าในอัณฑะ พบค่า สหสัมพันธ์ของการแสดงออกของ GHRs และ IGFs ที่ตับและอวัยวะสืบพันธุ์ (ยกเว้นค่า IGF-1 mRNA ที่ อวัยวะสืบพันธุ์) การวิเคราะห์ multiple regression แสดงถึงความสัมพันธ์ระหว่างระดับ mRNA ของ GH และ GHRs และ IGFs ที่ตับและอวัยวะสืบพันธุ์ร่วมกัน ฮอร์โมน 17-MT ออกฤทธิ์ทางฮอร์โมนเพศผู้และ ฮอร์โมนเพศเมียต่อค่าพารามิเตอร์ทางสรีรวิทยาและการแสดงออกของยีนในระบบ GH-IGF นอกจากนี้พบ อิทธิพลของความแตกต่างเพศต่อระดับ mRNA ของ MC4R และ POMC ที่อวัยวะสืบพันธุ์ ซึ่งอาจจะเป็นไป ได้ว่ายีนทั้งสองนี้เกี่ยวข้องกับความแตกต่างเพศในปลานิล Nile tilapia (Oreochromis niloticus) has been the main frewhwater fish species of global aquaculture production in Asia. Generally, Nile tilapia shows strong sex dimorphism for growth performance. Therefore, male and female Nile tilapia may have some differences on the growth hormone axis. Otherwise, Nile tilapia may have sex dimorphism in metabolism or feed digestibility. Most commercial tilapia has been grown from sex reversed tilapia fry using 17-methyltestosterone (17-MT). Although 17-MT has been generally used to produce monosex tilapia population, the mechanisms of it effects on growth hormone axis are still unclear. This study aimed to evaluate the effects of sex differences (among male, female and sex reversed fish) and 17-MT on the expression level of GH-IGF-related gens if hypothalamic-pituitary-liver-gonadal axis, feed intake-related genes, and other biological parameters in male, female and sex-reversed Nile tilapia. Two experiments were conducted to investigated sex-related differences in biological parameters in Nile tilaia at spawning stage (Experiment I). Expermine II, a 3 x 2factorial design was employed to study the effects of 17-MT (0 and 10 mg kg-1) among-sex comparisons including female, male, and sex-reversed Nile tilapia on growth, the expression of genes, biological parameters. Experiment I: sexual dimorphism of Nile tilapia spawners were demonstrated in hemoglobin [Hb] but not in red blood cells number (RBC) and hematocrit [Ht]. Male spawner had higher thyroxine hormone comparing with female spawner. An inverse relationship between gonado-somatic and spleen-somatic indices were exhibited in male spawner. Experiments II: Female fish had a lower growth rate than male and sex-reversed fish, and MT increased growth performance and duodenal villi in females. Most but not all biological parameters of sex-reversed fish were similar to those of male fish. Male fish had higher red blood cell counts and hemoglobin levels than female and sex-reversed fish, suggesting that these hematological indices reflect a higher metabolic rate in male fish. Greater blood triglyceride levels indicated the vitellogenin process in female fish. MT increased the alternative complement activity in female fish (P < 0.05). Sex and MT had no 4 significant effects on the hypothalamic mRNAs of GHRH and PACAP. Although not statistically significant, females tended to have higher GH mRNA levels than male and sexreversed fish. Additionally, MT tended to decrease and increase GH mRNA levels in female and male fish, respectively. There were significant differences among sexes in the expression of GHR, and IGF mRNAs at the peripheral level in the liver and gonads. Females had lower hepatic GHRs and higher ovarian GHRs than male and sex-reversed fish. While the mRNA levels of IGF-1 were lower in the ovary, the levels of IGF-2 were higher compared with those in testes. A significant correlation between GHRs and IGFs was demonstrated in the liver and gonad (except for IGF-1). Multiple regression analysis showed a significant relationship between GH mRNA and both GHRs and IGFs in the liver and gonad. MT exerted androgenic and, to some extent, estrogenic effects on several physiological parameters and GH-IGF action. Moreover, sex differences in MC4R and POMC expression in gonad was demonstrated, suggesting that these genes would involve in sexual dimorphism in Nile tilapia.