อนุภาคไขมันเอชดีแอล (high density lipoprotein: HDL) เป็นอนุภาคไขมันในเลือดชนิดหนึ่งซึ่งมีหน้าที่สำคัญในการขนถ่ายโคเลสเตอรอล ส่วนเกินออกจากเนื้อเยื่อหรือผนังหลอดเลือด การทำงานของอนุภาคไขมันชนิดนี้ต้องอาศัยเอนไซม์หลายตัวในการควบคุมให้มีการขนส่งคอเลสเตอรอลเป็นไปโดยปกติ Cholesteryl Ester Transfer Protein (CETP) เป็นเอนไซม์ตัวหนึ่งที่สำคัญ ทำหน้าที่ในการแลกเปลี่ยนไขมันไตรกลีเซอไรด์ (Triglyceride) และคอเลสเตอรอลระหว่างอนุภาคเอชดีแอลกับวีแอลดีแอล (VLDL: very low density lipoprotein) การพร่องเอนไซม์ซีอีทีพี (CETP deficiency) มีผลทำให้การขนถ่ายคอเลสเตอรอล (Cholesterol) ของเอชดีแอลผิดปกติและส่งผลทำให้ระดับเอชดีแอลสูงขึ้น จากการศึกษาซึ่งทำในคนชนชาติญี่ปุ่นพบว่าระดับไขมันในเลือดชนิดเอชดีแอลสูงซึ่งเกิดจากการพร่องเอนไซม์ซีอีทีพีมีความเกี่ยวข้องในแง่ที่อาจจะเพิ่มการเกิดภาวะหลอดเลือดแดงแข็งและโรคเส้นเลือดหัวใจตีบ การศึกษานี้ได้ตรวจสอบความผิดปกติทางพันธุกรรมในส่วนโปรโมเตอร์ของยีนซีอีทีพี ในคนไทยเพื่อจะได้ทราบว่าความผิดปกติทางพันธุกรรมในโปรโมเตอร์ของยีนซีอีทีพีมีบทบาทมากน้อยเพียงใดต่อระดับ HDL ซึ่งคณะผู้วิจัยได้พบความผิดปกติแบบ novel 18 bp deletion mutation ในคนไข้ 1 คน และไม่พบความผิดปกติดังกล่าวในสมาชิกในครอบครัว หลังจากได้ทำการยืนยันในระดับเซลล์ พบว่าความผิดปกติดังกล่าวทำให้ระดับโปรตีน CETP ลดลงจริง และเป็นสาเหตุให้ระดับ HDL สูงขึ้น นอกจากนี้คณะผู้วิจัยยังได้ทำการศึกษาการทำงานของ HDL ในผู้ที่มี novel 18 bp deletion mutation ว่ามีการเปลี่ยนแปลงหน้าที่ที่สำคัญในกระบวนการ reverse cholesterol transport pathway หรือไม่ ผลจากการทดลองพบว่าการทำงานของ HDL มีกระบวนการ compensate ซึ่งมีผลให้มีการดึงโคเลสเตอรอลที่มากเกินไปออกจากเซลล์ในอัตราที่สูงกว่าคนปกติ ผ่านกระบวนการ SR-BI mediated choleaterol efflux รวมทั้งมีการนำโคเลสเตอรอลส่วนเกินนั้นไปกำจัดทิ้งที่ตับสูงขึ้นกว่าคนปกติอีกด้วย สรุป คนไข้ที่พบ CETP promoter mutation และมีระดับ HDL สูง ซึ่งก่อนหน้านี้เข้าใจว่า HDL นั้นอาจไม่สามารถทำหน้าที่ได้ตามปกติ และอาจก่อให้เกิดโรคเส้นเลือดอุดตันตามมา แต่จากการศึกษานี้พบว่า HDL ในคนที่พบ mutation สามารถทำหน้าที่ในการดึงโคเลสเตอรอลส่วนเกินออกจากเซลล์และนำโคเลสเตอรอลไปที่ตับเพื่อกำจัดทิ้งได้อย่างปกติ Objectives: To identify the genetic variant in the CETP gene of the proband with high HDL-C and low CETP activity and to investigate whether HDL from the CETP-deficient subject was dysfunctional in the reverse cholesterol transport (RCT) pathway. Methods: We sequenced the CETP gene and assessed its promoter activity. Cholesterol efflux and hepatic cholesteryl ester delivery studies were also performed using the proband’s HDL. Results: A proband was a compound heterozygote for a known D459G variant and a novel 18-bp deletion mutation in the CETP promoter. This promoter mutation markedly reduced the transcriptional activity in HepG2 cells. HDL2 from this subject increased SR-BI-mediated cholesterol efflux, whereas cholesteryl ester delivery into hepatocytes was maintained. Conclusion: A novel deletion mutation in the CETP promoter is associated with high HDL-C and decreased promoter activity. HDL from this CETP-deficient subject was not dysfunctional in mediating two main steps of RCT assessed in vitro.