The function of periodontal ligament (PDL) cells is to control homeostasis and prevent damage of periodontal tissue in order to maintain the function of the tooth. Therefore, these cells, similar to osteoblast, always receive the mechanical stress from the mastication, speech and orthodontic forces. The aims of this study are to examine the effect of mechanical stress on PDL cells, particularly on the expression of osteopontin (OPN) and receptor activator of nuclear factor kappa B ligand (RANKL) and the mechanisms involved. PDL cells were established from periodontal tissue of extracted wisdom teeth or teeth extracted for orthodontic treatment. PDL cells were treated with compressive forces and the changes in the expression and synthesis of OPN and RANKL were observed by reverse transcription polymerase chain reaction and Western analysis, respectively. The results showed that compressive force directly induced the opening of hemichannel gap junction, especially connexin43 (Cx43) in PDL cells, resulted in the release of ATP into extracellular space. Extracellular ATP could activate the P2 receptor on the cell surface. Activation of P2Y, especially P2Y1 receptor increased the expression and synthesis of OPN and also induced the release of prostaglandin E2 (PGE2). Subsequently, PGE2 induced the expression and synthesis of RANKL. Increase of OPN and RANKL could facilitate the differentiation and activation of osteoclast. In conclusion, this study reveals the novel function of ATP, P2Y receptor and hemichannel proteins in the regulation of PDL cell function. เซลล์เอ็นยึดปริทันต์ เป็นเซลล์ที่ต้องสัมผัสกับแรงอยู่เกือบตลอดเวลา เช่นเดียวกับเซลล์กระดูก ทั้งนี้ เพื่อรักษาสมดุลของเนื้อเยื่อปริทันต์ และป้องกันอันตรายที่จะเกิดกับกระดูกเบ้าฟัน และอันตรายต่อตัวฟัน เพื่อให้ฟันสามารถทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ในการศึกษาครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของแรงกดเชิงกลที่มีต่อเซลล์เอ็นยึดปริทันต์ โดยเฉพาะในแง่ของการเปลี่ยนแปลงการแสดงออกของโปรตีนออสติโอพอนทินและ รีเซ็บเตอร์ แอคทิเวเทอร์ ออฟนิวเคลียรแฟคเตอร์ แคปปาบีไลแกน หรือ แรงค์ไลแกน รวมทั้งกลไกการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น ในการทดลองจะใช้ เซลล์เอ็นยึดปริทันต์ที่เพาะเลี้ยงจากเนื้อเยื่อปริทันต์ ของฟันของผู้ป่วยที่มาถอนฟันเพราะเป็นฟันคุด หรือเพื่อการจัดฟัน และกระตุ้นเซลล์ด้วยแรงกดเชิงกลโดยตรง การวัดการเปลี่ยนแปลงของระดับอาร์เอ็นเอนำรหัส และระดับโปรตีน จะทำด้วยวิธี รีเวอร์ส ทรานส์คริบชัน โพลีเมอรเรสเชนรีแอคชัน และเวสเทอร์น ตามลำดับ ผลการทดลองพบว่า แรงกดเชิงกลกระตุ้นการเปิด เฮมิแชนแนล บนผิวเซลล์ โดยเฉพาะ คอนเนคซิน 43 และปลดปล่อย อะดีโนซีน ไตรฟอสเฟต หรือ เอทีพี ออกจากเซลล์ และ เอทีพีจะทำหน้าที่เป็นไลแกน กระตุ้นการทำงานของตัวรับ พี 2 วายบนผิวเซลล์ โดยผลของการกระตุ้นตัวรับพี 2 วาย1 จะทำให้ระดับการสร้างโปรตีนและการแสดงออกของออสติโอพอนทินเพิ่มขึ้น รวมทั้งเพิ่มการหลั่ง พรอสตาแกลนดิน อี2 มากขึ้น และนำไปสู่การเพิ่มระดับการแสดงออกและการสร้างโปรตีนแรงค์ไลแกน โดยการเพิ่มขึ้นของออสติโอพอนทินและแรงค์ไลแกน อาจจะมีผลในการกระตุ้นการเพิ่มจำนวนและการทำงานของเซลล์ทำลายกระดูกได้ กล่าวโดยสรุป แรงกดเชิงกล สามารถกระตุ้นการตอบสนองของเซลล์เอ็นยึดปริทันต์ได้โดยตรง เช่นเดียวกับเซลล์กระดูก และผลของแรงกดเชิงกลสามารถเพิ่มการแสดงออกของโปรตีนที่เกี่ยวข้องกับการทำลายกระดูกสองชนิด คือ ออสติโอพอนทินและแรงค์ไลแกนผ่านทางการทำงานของเอทีพีและตัวรับพี2 ผลการทดลองนี้ ชี้ถึงบทบาทใหม่ของเอทีพี ตัวรับพี2วาย และเฮมิแชนแนลโปรตีนที่สัมพันธ์กับการควบคุมการทำงานของเซลล์เอ็นยึดปริทันต์ที่ตอบสนองต่อแรงกดเชิงกล