การแก้ไขปัญหาเรื่องที่ดินของประเทศไทย ภาครัฐได้กำหนดนโยบายด้านการบริหารจัดการที่ดิน โดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อการกระจายการถือครองที่ดินอย่างเป็นธรรมให้แก่ประชาชน โดยในช่วงที่ผ่านมาจนถึงปัจจุบันมีแนวโน้มการกระจายอำนาจด้านการบริหารจัดการที่ดินไปสู่ชุมชนและประชาชนรวมถึงองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเพิ่มมากขึ้น หน่วยงานซึ่งทำหน้าที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการที่ดินของประเทศไทยในปัจจุบันมีอยู่หลายหน่วยงาน ทั้งหน่วยงานซึ่งทำหน้าที่ในการกำหนดนโยบายด้านการบริหารจัดการที่ดิน เช่น คณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ คณะกรรมการที่ดินแห่งชาติ เป็นต้น และหน่วยงานที่ทำหน้าที่ปฏิบัติการบริหารจัดการที่ดิน เช่น กระทรวงมหาดไทย, กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กระทรวงการคลัง เป็นต้น ซึ่งในแต่ละหน่วยงาน ต่างดำเนินการตามอำนาจหน้าที่ของกฎหมายแตกต่างกันไป ทำให้ปัจจุบันการบริหารจัดการที่ดินของประเทศเกิดความไม่สอดคล้องกันและไม่สามารถรองรับความต้องการของชุมชนและประชาชนได้ รัฐบาลได้กำหนดนโยบายให้มีการบริหารจัดการที่ดินของประเทศเพื่อประสานการทำงานของหน่วยงานต่างๆ ให้สอดคล้องกัน ตามแนวนโยบายที่จะมุ่งสู่เป้าหมายในทิศทางเดียวกันทั้งระบบและอย่างมีประสิทธิภาพ เช่น การจัดตั้งองค์กรกลางเพื่อทำหน้าที่บริหารจัดการในภาพรวมโดยยกเลิกบทบัญญัติที่เกี่ยวกับคณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติ ตามประมวลกฎหมายที่ดิน มีการจัดตั้งคณะกรรมการที่ดินแห่งชาติ (คทช.) ขึ้นใหม่ และการแก้ไขปรับปรุงกฎหมายเพื่อที่จะนำมาใช้บังคับแทนภาษีโรงเรือนและที่ดินฉบับเดิม นอกจากนี้ในนโยบายของรัฐบาลในยุคปัจจุบันได้ให้ความสำคัญต่อสิทธิของชุมชนและประชาชนที่อาศัยอยู่ในที่ดินโดยไม่มีกรรมสิทธิ์ เช่น นโยบายการออกโฉนดชุมชน การปฏิรูปที่ดินเพื่อการเกษตร ตามข้อเสนอของนายอานันท์ ปันยารชุน ประธานคณะกรรมการปฏิรูปฯ เป็นต้น องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นถือเป็นอีกหน่วยงานหนึ่งซึ่งมีอำนาจหน้าที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการที่ดิน ไม่ว่าจะเป็นไปในด้านของการจัดเก็บภาษีที่ดิน, การคุ้มครองดูแลที่สาธารณประโยชน์, การผังเมือง, การควบคุมดูแลการขุดดินถมดิน, การดูแลรักษาความสะอาดและความเป็นระเบียบเรียบร้อยในพื้นที่ นอกจากนี้ยังรวมถึงการควบคุมดูแลที่ดินของเอกชนที่ปล่อยรกร้างเพื่อมิให้สุ่มเสี่ยงต่อการส่งเสริมให้เกิดอาชญากรรมหรือเป็นแหล่งอัคคีภัย เป็นต้น จากการศึกษาถึงภารกิจและอำนาจหน้าที่ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นสามารถสรุปความหมายของการบริหารจัดการที่ดินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นได้ดังนี้ “การบริหารจัดการที่ดินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หมายถึง การควบคุม การวางแผนการวางผัง การคุ้มครองดูแล การบำรุงรักษา รวมถึงการใช้ประโยชน์จากที่ดินในพื้นที่ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ทั้งในรูปแบบของการจัดเก็บรายได้จากการครอบครองหรือการถือกรรมสิทธิ์และการประกอบกิจกรรมในที่ดิน รวมถึงการจัดสรรการใช้ประโยชน์ในที่ดินให้สอดคล้องต่อความต้องการของประชาชนและชุมชนในพื้นที่ ตามอำนาจหน้าที่ที่กฎหมายกำหนด หรือ ตามเหตุผลและความจำเป็นต่อการพัฒนาท้องถิ่น ทั้งนี้ภายใต้บทบัญญัติกฎหมายขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น” จากความหมาย “การบริหารจัดการที่ดินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น” ในข้างต้นเมื่อได้ศึกษาแล้วพบว่ามีกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการที่ดินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจำนวนหลายฉบับ ซึ่งสามารถแบ่งออกได้เป็น 2 รูปแบบ คือ 1) อำนาจหน้าที่ทางกฎหมายขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการบริหารจัดการที่ดินตามรูปแบบขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 2) อำนาจหน้าที่ทางกฎหมายขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการบริหารจัดการที่ดินตามกฎหมายอื่น การดำเนินการบริหารจัดการที่ดินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นตามกฎหมายที่กล่าวมาในข้างต้นนั้น บางครั้งกลับไม่สามารถสนองตอบความต้องการของชุมชนและประชาชนได้ เช่น การที่กฎหมายกำหนดให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีอำนาจหน้าที่ในการดูแล บำรุงรักษา และชี้วังแนวเขตที่หรือทางสาธารณประโยชน์ ตามพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้อง 2457 แก้ไขเพิ่มเติม(ฉบับที่ 11) พ.ศ. 2551 และตามกฎหมายขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น แต่กฎหมายมิได้กำหนดให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นสามารถนำที่ดินไปให้ประชาชนใช้ประโยชน์ และถ้าองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจะใช้ประโยชน์ก็ต้องเป็นไปตามเงื่อนไขและเพื่อประโยชน์แก่ทางราชการเท่านั้น ประกอบกับต้องปฏิบัติตามระเบียบที่กระทรวงมหาดไทยกำหนด นอกจากนี้ด้วยบทบัญญัติของกฎหมายที่ขาดความชัดเจนในด้านของภารกิจและอำนาจหน้าที่ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการบริหารจัดการที่ดิน เช่น อำนาจในการออกกฎหมายท้องถิ่นเพื่อรองรับการบริหารจัดการที่ดิน,การยึดอายัดทรัพย์สินผู้ค้างชำระหนี้ภาษีที่ดิน เป็นต้น ก็ยังขาดแนวทางการดำเนินการที่ชัดเจนสำหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ด้านปัญหาการขาดเอกภาพและการขาดความรู้ความเข้าใจในการรองรับการปฏิบัติงานด้านการบริหารจัดการที่ดินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นก็ถือเป็นอีกหนึ่งปัญหาที่สำคัญ ซึ่งทำให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นไม่สามารถปฏิบัติการให้เป็นไปตามนโยบายและสนองตอบความต้องการของชุมชนหรือประชาชนได้ เพราะด้วยระบบโครงสร้างขององค์กรและอำนาจในการกำกับดูแลที่กฎหมายกำหนดตามแต่ละรูปแบบขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น รวมถึงการตรวจสอบตามกฎหมายของหน่วยงานอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง จากการศึกษาสภาพปัญหาต่างๆ ที่เกิดขึ้นในข้างต้นแล้ว พบว่าที่มาหรือสาเหตุของปัญหาการบริหารจัดการที่ดินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่สำคัญนั้นเกิดจาก การกระจายภารกิจและอำนาจหน้าที่ด้านการบริหารจัดการที่ดินของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในปัจจุบันยังขาดความชัดเจน ทั้งด้านการกำหนดนโยบาย การกำหนดภารกิจและอำนาจหน้าที่ทางกฎหมาย รวมถึงแนวทางหรือมาตรฐานในการปฏิบัติการบริหารจัดการที่ดินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ดังนั้นเพื่อให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นสามารถดำเนินการบริหารจัดการที่ดินให้ประสบผลสำเร็จตามความมุ่งหมายของการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และตรงตามความต้องการของชุมชนและประชาชนในพื้นที่ได้นั้น จำเป็นจะต้องมีการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นโดยรัฐบาลควรกำหนดนโยบายที่ชัดเจนต่อการกระจายอำนาจด้านการบริหารจัดการที่ดิน ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ทั้งในด้านของขอบเขต อำนาจหน้าที่ การใช้งบประมาณ การออกกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับท้องถิ่นที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการที่ดินใช้ในพื้นที่ รวมถึงการวางแนวทางการปฏิบัติที่ชัดเจนให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการที่ดินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนำไปยึดถือและปฏิบัติ นอกจากนี้จะต้องส่งเสริมหรือสนับสนุนให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นได้เข้ามามีบทบาทในการแก้ไขปัญหาที่ดินของประเทศ ในฐานะที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นถือเป็นหน่วยงานภาครัฐที่มีความใกล้ชิดกับประชาชนในพื้นที่ โดยรัฐบาลควรมอบหมายหรือแต่งตั้งคณะทำงานแบบบูรณาการจากทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งในส่วนกลางและส่วนภูมิภาค ให้เป็นผู้รับผิดชอบประสานการบริหารจัดการที่ดินกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และให้จัดทำมาตรฐานกลางการบริหารจัดการที่ดินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นขึ้น เช่น มาตรฐานการกำกับดูแล มาตรฐานการออกกฎหมายท้องถิ่น เป็นต้น เพื่อให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนำไปใช้เป็นแนวทางในการปฏิบัติภารกิจรวมถึงนำไปแก้ไขปรับปรุงให้สอดคล้องกับความต้องการของชุมชนและประชาชนในพื้นที่อย่างแท้จริง