ปฏิสัมพันธ์ระหว่างชั้นบรรยากาศและผิวหน้ามหาสมุทรมีบทบาทในการควบคุมเสถียรภาพของภูมิอากาศ นอกเหนือจากปรากฏการณ์เอลนีโญและลานีญาในมหาสมุทรแปซิฟิก ประเทศไทยยังได้รับอิทธิพลจากปรากฏการณ์ Indian Ocean Dipole (IOD) ซึ่งเป็นความผิดสภาพของอุณหภูมิผิวน้าทะเลในมหาสมุทรอินเดียบ่งชี้ด้วยดัชนี Dipole Mode Index (DMI) ซึ่งเป็นความแตกต่างของอุณหภูมิผิวน้าทะเลระหว่างฝั่งตะวันตกและฝั่งตะวันออกเฉียงใต้ของมหาสมุทรอินเดีย งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายความเชื่อมโยงของปรากฏการณ์ IOD ที่มีอิทธิพลต่อความแปรปรวนของปริมาณน้าฝนของประเทศไทย เมื่อทดสอบความสัมพันธ์ระหว่างปริมาณน้าฝนรวมรายปีและปริมาณน้าฝนสะสมรายฤดูกาลกับดัชนี DMI โดยใช้ข้อมูลสถิติปริมาณน้าฝนจากสถานีตรวจอากาศของกรมอุตุนิยมวิทยาทั้งสิ้น 80 สถานีทั่วประเทศ ในช่วงระหว่างปี 1976–2008 ด้วยเทคนิคการวิเคราะห์ตัวประกอบหลัก (Principal Components Analysis) พบว่าปรากฏการณ์ IOD ทาให้ปริมาณน้าฝนรวมรายปีและปริมาณน้าฝนสะสมในฤดูฝนมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น แต่ปริมาณน้าฝนสะสมในฤดูแล้งถัดมามีแนวโน้มลดลง โดยระดับของผลกระทบจะแปรผันไปตามอิทธิพลของปรากฏการณ์ ENSO ในมหาสมุทรแปซิฟิก ซึ่งปรากฏการณ์ IOD ทานั้นทาหน้าที่เป็นเสมือนตัวกลางในการปรับอิทธิพลของปรากฏการณ์ ENSO โดยพื้นที่เสี่ยงภัยสูง ได้แก่ ภาคเหนือและภาคกลางตอนบน ในเงื่อนไขสภาวะคู่ควบระหว่างปรากฏการณ์ IOD กาลังแรงที่เกิดร่วมกับปรากฏการณ์เอลนีโญกาลังอ่อน นอกจากนี้ ในการวิเคราะห์อนุกรมเวลาด้วยวิธี Wavelet Power Spectrum ยังพบว่าคาบการอุบัติซ้าของปรากฏการณ์ IOD เปลี่ยนแปลงจากคาบ 4–8 ปีในอดีต เป็นคาบ 1–4 ปี นับตั้งแต่ช่วงปี 1990 เป็นต้นมา