การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของปัจจัยการออกแบบชุดนวดของเครื่องเกี่ยวนวดข้าวแบบไหลตามแกนที่มีต่อความสูญเสียจากชุดนวด ประกอบไปด้วย ขนาดลูกนวด ระยะช่องว่างระหว่างซี่ตะแกรงนวด ระยะห่างระหว่างตะแกรงนวดล่างกับปลายซี่นวดในแนวดิ่ง ระยะห่างระหว่างตะแกรงนวดล่างกับปลายซี่นวดในแนวระดับ ระยะห่างระหว่างตะแกรงนวดบนกับปลายซี่นวดในแนวดิ่ง จำนวนซี่นวด และความสูงซี่นวด โดยการสุ่มตรวจวัดปัจจัยการออกแบบชุดนวดของเครื่องเกี่ยวนวดข้าวและความสูญเสียผลผลิตจากชุดนวดเมื่อเก็บเกี่ยวข้าวพันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 และพันธุ์ชัยนาท 1 พันธุ์ข้าวละจำนวน 17 เครื่อง ซึ่งผลการศึกษาสามารถสรุปได้ดังนี้ 1) สมการประมาณการความสูญเสียจากชุดนวดแบบไหลตามแกน เนื่องจากปัจจัยการออกแบบชุดนวดและปัจจัยการทำงานของชุดนวด เมื่อเก็บเกี่ยวข้าวพันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 มีค่าสัมประสิทธิ์การตัดสินใจ (R2) เท่ากับ 0.910 ส่วนการเก็บเกี่ยวข้าวพันธุ์ชัยนาท 1 สมการประมาณการความสูญเสียจากชุดนวดมีค่าสัมประสิทธิ์การตัดสินใจ (R2) เท่ากับ 0.729 2) ร้อยละของปัจจัยการออกแบบชุดนวดที่สำคัญที่มีผลต่อความสูญเสียจากชุดนวด พบว่า สำหรับข้าวพันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 จำนวนซี่นวด (NT) ระยะห่างระหว่างตะแกรงนวดล่างกับปลายซี่นวดในแนวระดับ (SC) และ ระยะห่างระหว่างตะแกรงนวดบนกับปลายซี่นวดในดิ่ง (UC) เป็นกลุ่มของปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความสูญเสียจากชุดนวดค่อนข้างมากโดยมี มีค่าเท่ากับร้อยละ 30.43 28.20 และ 27.31 ตามลำดับ ส่วนระยะห่างระหว่างตะแกรงนวดล่างกับปลายซี่นวดในแนวดิ่ง (CC) ระยะช่องว่างระหว่างซี่ตะแกรงนวด (RC) เส้นผ่าศูนย์กลางลูกนวด (RD) และ ความสูงซี่นวด (HT) เป็นกลุ่มของปัจจัยการออกแบบที่มีอิทธิพลต่อความสูญเสียจากชุดนวดค่อนข้างน้อยโดยมีค่าเท่ากับร้อยละ 9.07 2.58 2.40 และ 1.07 ตามลำดับ สำหรับข้าวพันธุ์ชัยนาท 1 ระยะช่องว่างระหว่างซี่ตะแกรงนวด (RC) ระยะห่างระหว่างตะแกรงนวดล่างกับปลายซี่นวดในแนวระดับ (SC) ระยะห่างระหว่างตะแกรงนวดล่างกับปลายซี่นวดในแนวดิ่ง (CC) และ ระยะห่างระหว่างตะแกรงนวดบนกับปลายซี่นวดในดิ่ง (UC) เป็นกลุ่มของปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความสูญเสียจากชุดนวดค่อนข้างมากโดยมีมีค่าเท่ากับร้อยละ 27.54 25.86 20.29 และ 15.27 ตามลำดับ ส่วนจำนวนซี่นวด (NT) เส้นผ่าศูนย์กลางลูกนวด (RD) และ ความสูงซี่นวด (HT) เป็นกลุ่มของปัจจัยการออกแบบที่มีอิทธิพลต่อความสูญเสียจากชุดนวดค่อนข้างน้อยโดยมีค่าเท่ากับร้อยละ 9.14 1.90 และ 0.22 ตามลำดับ 3) แนวโน้มของปัจจัยการออกแบบชุดนวดที่สำคัญที่มีต่อความสูญเสียจากชุดนวด ในการนวดข้าวพันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 ของเครื่องเกี่ยวนวดแบบไหลตามแกน เมื่อขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางลูกนวด ระยะห่างระหว่างซี่ตะแกรงนวด ระยะห่างระหว่างตะแกรงนวดล่างกับปลายซี่นวดในแนวระดับ จำนวนซี่นวด และความสูงซี่นวดเพิ่มขึ้นส่งผลให้ความสูญเสียจากชุดนวดมีแนวโน้มลดลง ส่วนระยะห่างระหว่างตะแกรงนวดล่างกับปลายซี่นวดในแนวดิ่ง และระยะห่างระหว่างตะแกรงนวดบนกับปลายซี่นวดมีค่าเพิ่มขึ้นส่งผลให้ความสูญเสียจากชุดนวดมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น สำหรับข้าวพันธุ์ชัยนาท 1 ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางลูกนวด ระยะห่างระหว่างซี่ตะแกรงนวด ระยะห่างระหว่างตะแกรงนวดล่างกับปลายซี่นวดในแนวระดับ ระยะห่างระหว่างตะแกรงนวดบนกับปลายซี่นวด จำนวนซี่นวด และความสูงซี่นวดเพิ่มขึ้นส่งผลให้ความสูญเสียจากชุดนวดมีแนวโน้มลดลง ส่วนระยะห่างระหว่างตะแกรงนวดล่างกับปลายซี่นวดในแนวดิ่งมีค่าเพิ่มขึ้นส่งผลให้ความสูญเสียจากชุดนวดมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นตามไปด้วย The objective of this research was to study on the effects of threshing unit design factors of Thai axial flow rice combine harvesters on threshing unit losses. These factors include rotor diameter (RD), concave rod clearance (RC), concave clearance (CC), side concave clearance (SC), upper concave clearance (UC), number of peg teeth (NT) and height of peg teeth (HT). The study was undertaken by sampling the design factors of threshing unit of rice combine harvester and the harvesting loss of products during harvesting Khao Dok Mali 105 and Chainat 1 rice varieties which were processed for 17 machines each. The results of the study can be concluded as follows. 1) The coefficients of determination (R2) obtained from the equations used to estimate losses of threshing units of Thai combine harvesters which were affected by design factors and functioning factors of threshing during harvesting Khao Dok Mali 105 and Chainat 1 rice varieties were 0.910 and 0.729, respectively. 2) For Khao Dok Mali 105 rice variety, it is found that NT, SC and UC were in the group of factors those much rather influences loss of threshing unit which were equal to 30.43%, 28.20%, and 27.31% respectively. Whereas CC, RC, RD and HT were in the group of factors those less influences loss of threshing unit which were equal to 9.07%, 2.58%, 2.40%, and 1.07%, respectively. For Chainat 1 rice variety, it is found that RC, SC, CC and UC were in the group of factors those much rather influences loss of threshing unit which were equal to 27.54%, 25.86%, 20.29%, and 15.27% respectively. Whereas NT, RD and HT were in the group of factors those less influences loss of ชุดนวด which were equal to 9.14%, 1.90%, and 0.22%, respectively. 3) Increasing RD, RC, SC, NT and HT resulted in a tendency toward decreasing loss of threshing for Khao Dok Mali 105 rice variety. Whilst increasing CC and UC resulted in a tendency toward increasing loss of threshing unit. For Chainat 1 rice variety, increasing RD, RC, SC, UC, NT and HT resulted in a tendency toward decreasing loss of threshing unit. Whilst increasing CC resulted in a tendency toward increasing loss of threshing unit.