วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2552

การที่สายการบินหนึ่งๆ จะมีความสามารถในการแข่งขันได้นั้นขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายอย่าง การควบคุมการใช้ปัจจัยการผลิตเพื่อให้ได้ผลผลิตที่มีประสิทธิภาพสำหรับธุรกิจการบริการเช่นสายการบินนั้น จึงมีความสำคัญสำหรับการแข่งขันที่เข้มข้นมากขึ้นในปัจจุบัน หากธุรกิจสามารถที่จะควบคุมการใช้ปัจจัยการผลิตได้อย่างมีประสิทธิภาพ ย่อมถือเป็นข้อได้เปรียบสำคัญในการขับเคลื่อน และพัฒนาศักยภาพที่มั่นคงต่อไปในอนาคต งานวิจัยชิ้นนี้ได้ศึกษาเปรียบเทียบผลิตภาพระหว่างสายการบินไทยและสายการบินชั้นนำของโลก โดยใช้วิธีการวิเคราะห์ผลิตภาพโดยรวมในรูปแบบของ Translog transformation function เพื่อเปรียบเทียบคู่สายการบินต่างๆ กับสายการบินไทย ทั้งในด้านของผลผลิต ได้แก่ การขนส่งผู้โดยสารตามตารางบิน การขนส่งสินค้าตามตารางบิน การขนส่งนอกเหนือตารางการบิน และผลผลิตอื่นๆ ของสายการบิน รวมทั้งด้านของการใช้ปัจจัยการผลิต ได้แก่ แรงงาน เชื้อเพลิง อุปกรณ์การบิน อาคารและที่ดิน และอื่นๆ ผลการศึกษาพบว่า เมื่อสายการบินต่างมีการใช้ปัจจัยการผลิตและมีระดับของผลิตภาพการผลิตของตนเองแล้ว สายการบินไทยจะสามารถผลิตผลผลิตได้น้อยกว่าสายการบินขนาดใหญ่ ที่มีผู้ใช้บริการจำนวนมาก มีฝูงบินขนาดใหญ่ และมีเส้นทางการบินที่หลากหลาย ในทางเดียวกัน สายการบินไทยก็มีผลิตภาพโดยรวมมากกว่าสายการบินที่มีขนาดเล็กกว่าอีกด้วย แม้ว่าสายการบินขนาดใหญ่จะมีการใช้ปัจจัยการผลิตมากกว่าสายการบินไทยมาก แต่ผลของการชดเชยจากการที่มีผลผลิตสูง ทำให้สายการบินขนาดใหญ่มีประสิทธิภาพในการผลิตมากกว่า