วิทยานิพนธ์ (ค.ด.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2540

วิเคราะห์ต้นทุนและแนวโน้มของต้นทุน ตลอดจนทางเลือกในการลดต้นทุนสำหรับโปรแกรมระดับปริญญาตรี ของคณะครุศาสตร์/คณะศึกษาศาสตร์ สังกัดทบวงมหาวิทยาลัย กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ศึกษามี 4 แห่ง คือ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ซึ่งได้มาจากการสุ่มแบบชั้นภูมิ จากมหาวิทยาลัยในส่วนกลางและส่วนภูมิภาค ที่มีผู้จบการศึกษาติดต่อกัน 5 ปี มากลุ่มละ 50% เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสำรวจข้อมูล เกี่ยวกับจำนวนนักศึกษา ปริมาณการสอน จำนวนหน่วยกิต งบประมาณรายจ่ายจากงบประมาณแผ่นดิน และนอกงบประมาณแผ่นดินทุกหมวดรายจ่าย วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และการวิเคราะห์การถดถอย ด้วยโปรแกรมสำเร็จรูป SPSS for Microsoft Window rel 6.0 และโปรแกรมสำเร็จรูป Data Muncher ผลการวิจัยพบว่าต้นทุนรวมและต้นทุนเฉลี่ยทุกดัชนี สำหรับโปรแกรมระดับปริญญาตรีคณะครุศาสตร์/ศึกษาศาสตร์ ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยมีมูลค่าสูงที่สุด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่มูลค่าต่ำสุด เมื่อพิจารณาต้นทุนเฉลี่ยต่อคนต่อปีทุกหมวดรายจ่ายโดยเฉลี่ย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เท่ากับ 485,272 บาท มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เท่ากับ 301,220 บาท มหาวิทยาลัยขอนแก่น เท่ากับ 229,553 บาท มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เท่ากับ 153,923 บาท ต้นทุนเฉลี่ยต่อคนต่อปีกรณีที่ไม่รวมเงินเดือน ค่าจ้างประจำ และค่าจ้างชั่วคราว จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เท่ากับ 440,925 บาท มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เท่ากับ 256,720 บาท มหาวิทยาลัยขอนแก่น เท่ากับ 182,232 บาท มหาวิทยาลัยเชียงใหม่เทากับ 123,260 บาท ต้นทุนเฉลี่ยต่อคนต่อปีกรณีที่ไม่รวมที่ดิน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เท่ากับ 183,359 บาท มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เท่ากับ 147,976 บาท มหาวิทยาลัยขอนแก่น เท่ากับ 146,917 บาท มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เท่ากับ 83,865 บาท ต้นทุนเฉลี่ยต่อคนต่อปีกรณีไม่รวมที่ดิน เงินเดือน ค่าจ้างประจำ และค่าจ้างชั่วคราว จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เท่ากับ 139,012 บาท มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เท่ากับ 103,477 บาท มหาวิทยาลัยขอนแก่น เท่ากับ 99,596 บาท มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เท่ากับ 53,202 บาท ส่วนแนวโน้มของต้นทุนเฉลี่ยต่อคนต่อปี พยากรณ์ถึงปี 2544 ทุกมหาวิทยาลัยมีแนวโน้มสูงขึ้น โดยที่ต้นทุนดำเนินการสูงขึ้นมากกว่าต้นทุนลงทุน แนวทางในการลดต้นทุนมี 3 แนวทางคือ 1. ให้นักศึกษาเรียนเต็มเวลาทุกคน 2. เพิ่มประสิทธิภาพการใช้จ่ายต้นทุนดำเนินการ 3. เพิ่มปริมาณการใช้อาคารสถานที่และครุภัณฑ์