วิทยานิพนธ์ (ศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2550

การศึกษานี้มีแนวคิดริเริ่มจากการเปิดเสรีทางด้านการบิน ซึ่งทำให้มีสายการบินเกิดใหม่และมีการแข่งขันอย่างรุนแรงเพิ่มมากขึ้นในปัจจุบัน โดยการศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิภาพและปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อประสิทธิภาพในการดำเนินงานด้านการขนส่งผู้โดยสารของสายการบินในอุตสาหกรรมการบินของโลก มีขอบเขตในการใช้สายการบินชั้นนำของโลกจำนวน 10 สายการบินเป็นกลุ่มตัวอย่าง ในช่วงปี 2003-2006 และใช้วิธี Stochastic Frontier Analysis ในการศึกษา ซึ่งเป็นวิธีในการวัดประสิทธิภาพทางเทคนิคที่ศึกษาจากส่วนที่เบี่ยงเบนหรือความไม่มีประสิทธิภาพ (Error Term) ของเส้นพรมแดนการผลิตของสายการบิน (Production Frontier) และใช้วิธี Maximum Likelihood ในการประมาณค่าพารามิเตอร์ โดยการศึกษาแบ่งออกเป็น 3 ส่วน ได้แก่ การศึกษาความมีประสิทธิภาพทางเทคนิคของสายการบิน การศึกษาปัจจัยที่คาดว่าจะส่งผลต่อประสิทธิภาพทางเทคนิคของสายการบิน และการศึกษาความสัมพันธ์ของสัดส่วนในการขนส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์ เทียบกับการขนส่งผู้โดยสารที่มีผลต่อประสิทธิภาพของสายการบิน ผลการศึกษาพบว่า สายการบิน Iberia (IB) ของประเทศสเปน มีประสิทธิภาพทางเทคนิคเฉลี่ยของสายการบินในด้านการขนส่งผู้โดยสารสูงสุด ตามด้วยสายการบิน Thai Airways (TG) และ Singapore Airlines (SQ) ตามลำดับ ส่วนผลการศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อความมีประสิทธิภาพทางเทคนิคของสายการบิน พบว่าการเข้าร่วมกลุ่มพันธมิตรทางการบินมีผลต่อความมีประสิทธิภาพทางเทคนิคของสายการบินมากที่สุด ตามด้วยสัดส่วนของจำนวนแรงงานของสายการบินเทียบกับปริมาณที่นั่งที่สามารถรองรับผู้โดยสารได้ สัดส่วนของจำนวนผู้โดยสารทั้งหมดต่อจำนวนเครื่องบินของสายการบิน และสัดส่วนของปริมาณการขนส่งผู้โดยสารเทียบกับกำลังการผลิต ตามลำดับ นอกจากนี้ในผลการศึกษายังพบว่า สายการบินพาณิชย์ควรเน้นปริมาณการขนส่งผู้โดยสารให้มากกว่าการขนส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์ โดยคิดเทียบเป็นประมาณ 12 คนต่อ 1 ตัน จึงจะทำให้สายการบินมีประสิทธิภาพทางเทคนิคสูงสุด