วิทยานิพนธ์ (นศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2552

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการดัดแปลงเนื้อหา รวมไปถึงการเปรียบเทียบระหว่างมิลินทปัญหาฉบับหอสมุดแห่งชาติ และฉบับการ์ตูนแอนิเมชันซึ่งผลิตโดยบริษัทแอพพริฌิเอด เอนเตอร์เทนเมนท์ และออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์สีกองทัพบกช่อง 7 โดยผู้วิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Methodology) โดยใช้วิธีการเก็บข้อมูลแบบสหวิธี ได้แก่ การวิจัยเอกสาร(Documentary research) ซึ่งจะศึกษาในลักษณะการวิเคราะห์วิจัยเนื้อหา(Content/Textual Analysis) ของมิลินทปัญหา และการสัมภาษณ์แบบเจาะลึก (In-depth interview) สำหรับการวิจัยเชิงสำรวจบางส่วน ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่า การ์ตูนแอนิเมชันเรื่องมิลินทปัญหามีการเรียงลำดับเนื้อหาสาระตามตัวเล่มฉบับหอสมุดแห่งชาติแล้วเพิ่มเหตุการณ์แทรกระหว่าง การปุจฉา-วิสัชนาของตัวละคร ซึ่งถือเป็นเหตุการณ์หลัก โดยเหตุการณ์ที่เพิ่มเติมลงไปในการ์ตูนส่วนใหญ่ไม่มีความเกี่ยวข้องกับเนื้อหาการปุจฉา-วิสัชนา นอกจากนี้มีการเพิ่มตัวละคร ฉาก และ เหตุการณ์ที่เกิดในยุคสมัยเดียวกับพระเจ้ามิลินท์ ซึ่งเหล่านี้ใช้ความสัมพันธ์เชิงเวลา และข้อมูลทางประวัติศาสตร์ มาประกอบกันสร้างเป็นเหตุการณ์รองซึ่งเพิ่มเติมเข้ามาในเนื้อเรื่องฉบับการ์ตูน กลุ่มผู้รับสารในการวิจัยครั้งนี้ กลุ่มบุคคลทั่วไปผู้รับการ์ตูนมิลินทปัญหา มีความเข้าใจเนื้อเรื่องของการ์ตูน แต่กลุ่มตัวอย่างบางส่วนยังไม่สามารถเข้าใจได้อย่างลึกซึ้ง บุคคลที่สามารถเข้าใจได้ เป็นผู้ที่เคยอ่านหนังสือมิลินทปัญหามาก่อน หรือมีความรู้เรื่องธรรมะมาก่อน กลุ่มที่สองจากการสัมภาษณ์กลุ่ม Focus group interview ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 พบว่า กลุ่มตัวอย่างทั้งหมดสามารถจดจำเนื้อเรื่องการ์ตูน และตัวละครต่าง ๆ ได้ และสามารถนำข้อคิดหรือแนวปฏิบัติตนของตัวละครในเรื่องไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างเหมาะสม แต่ในด้านความเข้าใจกลับพบว่าไม่ได้มีความเข้าใจที่ลึกซึ้ง สำหรับด้านเทคนิคแอนิเมชัน กลุ่มตัวอย่างทั้งสองกลุ่ม มีความชอบและประทับใจด้านเทคนิค การออกแบบแอนิเมชันทำได้สวยงาม เหมาะสมลงตัว แต่บทเรื่องมิลินทปัญหา พบว่า ผู้เขียนบทยึดตัวบทต้นฉบับเอาไว้ ทำให้ยากแก่การเข้าใจของกลุ่มตัวอย่างผู้รับสารที่ไม่เคยศึกษาเรื่องมิลินทปัญหา หรือมีความรู้เรื่องธรรมะมาก่อน