วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2552

ศึกษาการกระจายของแกมมาริดแอมฟิพอดและบทบาทต่อสาหร่ายอิงอาศัยบนหญ้าชะเงา Enhalus acoroides ในบริเวณเกาะแสมสาร จังหวัดชลบุรี และเกาะท่าไร่ จังหวัดนครศรีธรรมราช ตั้งแต่เดือนเมษายน 2551 ถึงเดือนกุมภาพันธ์ 2552 พบความหนาแน่นและขนาดความยาวของใบหญ้าชะเงาบริเวณเกาะแสมสารมีค่าสูงสุด ในเดือนตุลาคมและเดือนเมษายน 2551 ตามลำดับ ขณะที่ค่าทั้งสองบริเวณเกาะท่าไร่สูงสุดในเดือนเมษายน 2551 เปอร์เซ็นต์การปกคลุมพื้นที่ของสาหร่ายอิงอาศัยบนใบหญ้าชะเงา บริเวณเกาะแสมสารและเกาะท่าไร่ มีค่าสูงสุดในเดือนสิงหาคมและเดือนเมษายน 2551 ตามลำดับ บริเวณเกาะแสมสารพบสาหร่ายอิงอาศัยบนใบหญ้าชะเงา 23 สกุล โดยมีสาหร่ายสีแดงเป็นกลุ่มเด่น ขณะที่บริเวณเกาะท่าไร่พบ 14 สกุล และมีสาหร่ายสีเขียวแกมน้ำเงินเป็นกลุ่มเด่น แกมมาริดแอมฟิพอดที่อาศัยบนใบหญ้าชะเงาบริเวณเกาะแสมสาร พบทั้งสิ้น 14 ชนิด โดยมีความหนาแน่นสูงสุดในเดือนธันวาคม 2551 ขณะที่บริเวณเกาะท่าไร่พบ 13 ชนิด มีความหนาแน่นสูงสุดในเดือนกุมภาพันธ์ 2552 ทั้งนี้ Ampelisciphotis tridens และ Cymadosa vadosa เป็นแกมมาริดแอมฟิพอดชนิดเด่นทั้ง 2 พื้นที่ แกมมาริดแอมฟิพอดมีการกระจายอยู่บนทุกส่วนของหญ้าชะเงาในแหล่งหญ้าทะเลธรรมชาติ โดยที่ส่วนใหญ่เลือกอาศัยบริเวณส่วนของราก/เหง้า อย่างไรก็ตาม C. vadosa เลือกอาศัยบริเวณส่วนของใบไม่แตกต่างกับส่วนของราก/เหง้า การศึกษาในห้องปฏิบัติการพบว่า ถึงแม้ว่าแกมฟิพอดสามารถอาศัยได้บนทุกส่วนของหญ้าชะเงา แต่พบว่ามีการเลือกส่วนของราก/เหง้าเป็นที่อาศัยสูงสุด เมื่อมีตัวเลือกที่เพิ่มขึ้นในชุดทดลองเดียวกัน และเลือกส่วนที่มีสาหร่ายอิงอาศัยมากกว่าส่วนที่ไม่มีสาหร่ายอิงอาศัย เนื่องมาจากความซับซ้อนของส่วนของราก/เหง้า ดังนั้น เมื่อมีสาหร่ายอิงอาศัยบนส่วนดังกล่าว จึงเป็นการช่วยเพิ่มความซับซ้อนของที่อาศัยให้มากยิ่งขึ้น ความปลอดภัยในการหลบหลีกผู้ล่าจึงมากขึ้น แกมมาริดแอมฟิพอดมีบทบาทที่สำคัญต่อสาหร่ายอิงอาศัยและหญ้าชะเงา พบว่าน้ำหนักและพื้นที่ของใบหญ้าชะเงาลดลง เนื่องจากถูกบริโภคโดยแกมมาริดแอมฟิพอด ซึ่งสามารถพบสาหร่ายอิงอาศัยหลายชนิด รวมถึงหญ้าชะเงาในกระเพาะอาหารของแกมมาริดแอมฟิพอด โดยเฉพาะ C. vadosa อย่างไรก็ตาม ถึงแม้ว่าแกมมาริดแอมฟิพอดเป็นผู้บริโภคสาหร่ายอิงอาศัยและหญ้าทะเล แต่ไม่สร้างผลกระทบทางลบใดๆ ทั้งยังทำหน้าที่เพิ่มความสมบูรณ์ให้กับแหล่งหญ้าทะเล โดยการเป็นผู้ถ่ายทอดพลังงานจากผู้ผลิตเบื้องต้นไปยังผู้บริโภคที่มีขนาดใหญ่ ส่งผลให้แหล่งหญ้าทะเลเป็นระบบนิเวศที่มีห่วงโซ่อาหารสมบูรณ์มากขึ้น