วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2552

งานวิจัยนี้เป็นการประยุกต์ใช้เทคนิคการผลิตแบบลีนและผังสายธารคุณค่า (Lean and Value Stream Mapping : VSM) ในอุตสาหกรรมการผลิตยาและเวชภัณฑ์ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในกระบวนการผลิต โดยการสร้างแผนผังสายธารคุณค่าสถานะปัจจุบัน (Current State Value Strem Map) เพื่อช่วยจำแนกคุณค่าของกระบวนการผลิต และระบุความสูญเปล่า (Waste) ร่วมกับการสร้างแบบจำลองสถานการณ์ระบบผลิตปัจจุบัน เพื่อใช้วิเคราะห์ทางเลือก ประเมินผล และพัฒนาแผนผังสายธารคุณค่าสถานะอานาคต (Future State Value Stream Map) งานวิจัยนี้ใช้การประเมินผล โดยการสร้างแบบจำลองสถานการณ์อนาคตโดยนำเครื่องมือและเทคนิคของระบบการผลิตแบบลีนมาประยุกต์ใช้ 5 เทคนิค ได้แก่ การสร้างการไหลทีละชิ้นหรือการไหลอย่างต่อเนื่อง การจัดผังโรงงานตามกลุ่มผลิตภัณฑ์ การลดขั้นตอนการผลิต การบำรุงรักษาแบบทุกคนมีส่วนร่วม และการลดเวลาปรับเปลี่ยนเครื่องจักร ผลการปรับปรุงกระบวนการผลิตโดยประยุกต์ใช้เทคนิคการผลิตแบบลีนผ่านแบบจำลองสถานการณ์ พบว่าการประยุกต์ใช้การไหลอย่างต่อเนื่อง ร่วมกับการจัดผังโรงงานตามกลุ่มผลิตภัณฑ์ และการลดขั้นตอนการผลิต มีประสิทธิภาพปรับปรุงในกระบวนการผลิตยา Simvast สูงสุด คือ ลดระยะเวลาในการดำเนินการจาก 19 วัน เหลือ 9 วัน คิดเป็นร้อยละ 50.82 ลดปริมาณสินค้าคงคลังระหว่างกระบวนการจาก 17,520,000 เม็ด เหลือ 5,272,000 เม็ด คิดเป็นร้อยละ 69.33 ผลิตภัณฑ์ การประยุกต์ใช้การปรับผังโรงงานตามกลุ่มผลิตภัณฑ์ ร่วมกับการลดขั้นตอนการผลิต และการบำรุงรักษาแบบทุกคนมีส่วนร่วมมีประสิทธิภาพการปรับปรุงในกระบวนการผลิตยา Metformin สูงสุด คือ ลดระยะเวลาในการดำเนินการจาก 18.78 วัน เหลือ 13.48 วัน คิดเป็นร้อยละ 28.22 ลดปริมาณสินค้าคงคลังระหว่างกระบวนการจาก 9,280,000 เม็ด เหลือ 5,616,000 เม็ด คิดเป็นร้อยละ 39.53