วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2551

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (ก) ศึกษาและเปรียบเทียบถึงอัตราความชุกของภาวะซึมเศร้าของพนักงานที่ทำงานสลับกะ และพนักงานที่ทำงานเฉพาะกะเช้า , และ (ข) ศึกษาถึงความสัมพันธ์ระหว่างระยะเวลาการทำงานสลับกะ กับการเกิดภาวะซึมเศร้าของพนักงานโรงงานผลิตเครื่องยนต์ดีเซลแห่งหนึ่ง โดยเก็บข้อมูลจากผู้ที่ทำงานสลับกะ และผู้ที่ทำงานเฉพาะกะเช้า ในช่วงเดือน กุมภาพันธ์-มีนาคม 2551 จำนวนกลุ่มละ 175 คน ด้วยแบบสอบถามซึ่งให้ผู้เข้าร่วมการศึกษาตอบเอง โดยใช้แบบประเมินภาวะซึมเศร้าตามแบบคัดกรองปัญหาในส่วนอาการซึมเศร้าตามแบบสอบถาม Hospital Anxiety and Depression Scale (Thai-HADS) ฉบับภาษาไทย โดยผู้ที่ทำงานเฉพาะกะเช้ามีอัตราตอบกลับ 94.28 % และผู้ที่ทำงานสลับกะมีอัตราตอบกลับ 100% ผลการศึกษาพบว่า อัตราความชุกของภาวะซึมเศร้าใน พนักงานที่ทำงานสลับกะ และพนักงานที่ทำงานเฉพาะกะเช้า เท่ากับร้อยละ 22.3 และ 10.9 ตามลำดับ และเมื่อนำมาเปรียบเทียบแล้ว พบว่าอัตราความชุกของภาวะซึมเศร้าของพนักงานที่ทำงานสลับกะ สูงกว่าพนักงานที่ทำงานเฉพาะกะเช้าอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.05) โดยที่พนักงานที่ทำงานสลับกะมี Adjusted Odds Ratio ในการเกิดภาวะซึมเศร้าคิดเป็น 2.51 เท่าของพนักงานที่ทำงานเฉพาะกะเช้า ในส่วนความสัมพันธ์ระหว่างระยะเวลาการทำงานสลับกะ กับการเกิดภาวะซึมเศร้า พบว่าพนักงานที่ทำงานสลับกะที่มีภาวะซึมเศร้า มีระยะเวลาทำงานเฉลี่ยน้อยกว่าพนักงานที่ไม่มีภาวะซึมเศร้า (4.25+-2.79 และ 6.19+-4.23 ปี ตามลำดับ) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.01) โดยสรุปจากการศึกษานี้พบว่า รูปแบบการทำงานสลับกะ มีความสัมพันธ์กับภาวะซึมเศร้าโดยเฉพาะอย่างยิ่งพนักงานที่เพิ่งเข้าทำงานได้ไม่นาน ดังนั้นพนักงานกลุ่มดังกล่าวจึงควรได้รับความสนใจในการป้องกันและเฝ้าระวังการเกิดภาวะซึมเศร้าจากเจ้าของโรงงานและแพทย์ประจำสถานประกอบการ