วิทยานิพนธ์ (นศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2550

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยมีวัตถุประสงค์ คือ เพื่อเปรียบเทียบคุณค่าของบล็อกกับเว็บไซต์ และไดอารี่ออนไลน์ เพื่อวิเคราะห์เชิงเปรียบเทียบรูปแบบการใช้งานบล็อกกับรูปแบบการใช้งานเว็บไซต์ และไดอารี่ออนไลน์ เพื่อวิเคราะห์เชิงเปรียบเทียบการออกแบบ และการจัดวางบล็อก กับการออกแบบและการจัดวางเว็บไซต์ และไดอารี่ออนไลน์ เพื่อวิเคราะห์เชิงเปรียบเทียบเนื้อหาในบล็อกกับเว็บไซต์ และเนื้อหาในไดอารี่ออนไลน์ ระเบียบวิธีวิจัยที่ใช้ ได้แก่ การวิเคราะห์เนื้อหา (Textual Analysis) การวิเคราะห์ข้อมูลจากเอกสาร (Document Analysis) และการสัมภาษณ์ (Interview) ผลการวิจัยพบว่า บล็อก คือ โปรแกรมสำเร็จรูปที่ถูกพัฒนามาจากไดอารี่ออนไลน์ เป็นพื้นที่ให้บริการในโลกไซเบอร์ที่ทุกคนสามารถสร้างได้เอง ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางในการบันทึกเรื่องราวต่างๆ โดยบันทึกทั้งเรื่องราว รูป เสียง จัดลูกเล่น ดึงดูดให้คนทั่วไปเข้ามาอ่านและโต้ตอบแสดงความเห็น คุณลักษณะที่เป็นข้อดีของบล็อก คือ ความสะดวก ง่าย และรวดเร็วในการใช้งาน เนื่องจากบล็อกเป็นโปรแกรมสำเร็จรูปผู้ใช้งานไม่จำเป็นต้องอาศัยความรู้เกี่ยวกับเทคโนโลยีเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ที่ลึกซึ้ง อีกทั้งผู้ใช้งานยังสามารถตกแต่งส่วนประกอบเพิ่มเติมต่างๆ ภายในบล็อกได้หลากหลาย และอิสระ ด้านรูปแบบการใช้งาน บล็อกสามารถตอบจุดประสงค์การใช้งานได้หลากหลาย ครอบคลุม เกือบทุกความต้องการของผู้ใช้งาน ด้านเนื้อหาพบว่า เนื้อหาที่อยู่ในบล็อกมีความหลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นข้อมูล ข่าวสาร ข้อเท็จจริง ความรู้ ความคิดเห็นประเภทต่างๆ ประกอบกับเนื้อที่มีความเฉพาะเจาะจง (Niche & Specific) ที่เจ้าของบล็อกสนใจ และนำมารวบรวมไว้ในบล็อก ซึ่งเป็นคุณลักษณะที่โดดเด่นของบล็อก เมื่อเปรียบเทียบกับบล็อกกับเว็บไซต์และไดอารี่ออนไลน์ พบว่าบล็อกและไดอารี่ออนไลน์มีคุณค่าด้านความสะดวก ง่าย และรวดเร็วในการใช้งานมากกว่าเว็บไซต์ ในขณะที่เว็บไซต์มีคุณค่าด้านความหลากหลายในการใช้งานมากที่สุด รองลงมาคือบล็อก และไดอารี่ออนไลน์ซึ่งมีความหลากหลายในการใช้งานน้อยที่สุด เพราะเนื่องจากการใช้งานไดอารี่ออนไลน์เป็นเพียงจุดประสงค์หนึ่งของการใช้บล็อก ด้านเนื้อหาพบว่า เว็บไซต์มีคุณค่าด้านความหลากหลายของเนื้อหามากที่สุด รองลงมาคือ บล็อก และไดอารี่ออนไลน์ ซึ่งมีความหลากหลายของเนื้อหาน้อยที่สุด ในขณะที่บล็อกมีคุณค่าด้านเฉพาะเจาะจงของเนื้อหามากที่สุด ผลการวิจัยนี้แสดงให้เห็นว่า บล็อกเป็นเทคโนโลยีการสื่อสารแบบใหม่ที่เกิดขึ้นจากการพัฒนาของเทคโนโลยีการสื่อสารบนสื่ออินเทอร์เน็ต บล็อกสามารถตอบสนองความต้องการของปัจเจกในการสร้างพื้นที่ของตัวเอง ในการแสดงอัตลักษณ์ ตัวตน สามารถทำหน้าที่เป็นสื่อกลางในการติดต่อสื่อสาร เผยแพร่ หรือนำเสนอสิ่งต่างๆ บนพื้นที่ของตนเอง โดยเจ้าของบล็อกสามารถกำหนด สร้าง ควบคุม เปลี่ยนแปลง รูปแบบการออกแบบและจัดวางตลอดจนเนื้อหาที่ต้องการนำเสนอได้อย่างอิสระและเต็มที่