วิทยานิพนธ์ (ศศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2550

วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความเป็นมา ลักษณะเฉพาะและแนวคิดในการประดิษฐ์ชุดการแสดงของศูนย์วัฒนธรรม อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ ซึ่งศึกษาเฉพาะนาฏยประดิษฐ์ที่ได้รับแนวคิดมาจากประเพณีของมอญสามชุด ระเบียบวิธีวิจัยใช้การศึกษาเอกสาร การสัมภาษณ์ การสังเกตการแสดง และการฝึกหัดของผู้วิจัย ผลการศึกษาพบว่า นาฏยประดิษฐ์ของศูนย์ฯ แบ่งได้เป็นสี่ประเภทคือ 1. นาฏยประดิษฐ์ประเภทรำถวายพระพรหรือรำอวยพร 2. นาฏยประดิษฐ์ประเภทที่เป็นเอกลักษณ์ของการรำมอญ 3. นาฏยประดิษฐ์ด้านการแสดงละครและบทโขน และ 4. นาฏยประดิษฐ์ที่เกี่ยวข้องกับประวัติและประเพณีของมอญ ซึ่งได้แก่ ประเพณีปล่อยนกปล่อยปลา ประเพณีการเล่นสะบ้า และประเพณีแห่หงส์-ธงตะขาบ แนวคิดการออกแบบคือ 1. การเลือกประเพณีที่โดดเด่นของมอญมากำหนดเป็นรูปแบบนาฏยศิลป์ในเบื้องต้น 2. การพัฒนาท่ารำจากการผสมผสานนาฏยจารีตไทย นาฏยจารีตมอญ และท่าทางธรรมชาติ 3. การนำรำตีบทของนาฏยศิลป์ไทยมาใช้ ตรงบทร้องและใช้ท่ารำมอญตรงช่วงบรรเลงดนตรี นาฏยประดิษฐ์ของศูนย์วัฒนธรรมอำเภอพระประแดง เป็นการแปรรูปแบบประเพณีมอญ ให้เป็นนาฏยศิลป์ซึ่งเป็นการอนุรักษ์ประเพณีวิธีหนึ่ง และเป็นการสร้างความภาคภูมิใจให้แก่ชาวมอญอีกทั้งยังเป็นการพัฒนาความรู้ในการออกแบบนาฏศิลป์แบบมอญขึ้นในประเทศไทยอีกด้วย