วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2550

การศึกษาครั้งนี้ เป็นการศึกษาเชิงพรรณา มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการดำเนินงานสร้างเสริมสุขภาพขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยใช้แบบสอบถามที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น เก็บข้อมูลระหว่างเดือนพฤษภาคม ถึง ธันวาคม 2550 กลุ่มตัวอย่างคือผู้บริหารขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จำนวน 950 ตัวอย่าง ที่สุ่มเลือกโดยวิธี Stratification และ Simple random sampling ได้รับแบบสอบถามตอบกลับ 523 แห่ง(ร้อยละ 56.0)วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีการดำเนินงานสร้างเสริมสุขภาพในระดับปานกลางร้อยละ 54.5 ไม่มีกอง/ฝ่าย/ส่วนงานสาธารณสุขในองค์กร ร้อยละ 62.8 มีนโยบายด้านการสร้างเสริมสุขภาพร้อยละ 51.7 โดยข้อความ/สาระสำคัญของนโยบายที่ระบุมานั้น พบว่าเป็นนโยบายที่แท้จริงเพียงร้อยละ 7.5 ส่วนใหญ่มีการจัดทำแผนงาน/โครงการด้านการสร้างเสริมสุขภาพ ร้อยละ 95.7 และมีการสนับสนุนงบประมาณ วัสดุอุปกรณ์ฯลฯ เพื่อการสร้างเสริมสุขภาพให้หน่วยงานอื่น ร้อยละ 89.5 แต่การประเมินผลการดำเนินงานสร้างเสริมสุขภาพและนำมาปรับปรุงแก้ไขมีเพียง ร้อยละ 38.9 ปัจจัยสนับสนุนจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในปีงบประมาณที่ผ่านมา พบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ไม่เคยได้รับการสนันสนุนด้านวัสดุอุปกรณ์ ร้อยละ 78.0 ไม่เคยได้รับการสนันสนุนด้านงบประมาณร้อยละ 61.7 แต่เคยได้รับการสนับสนุนด้านสื่อต่างๆร้อยละ 70.3 เคยได้รับการสนับสนุนด้านองค์ความรู้ร้อยละ 65.4 ส่วนใหญ่ต้องการการสนับสนุนจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ร้อยละ 97.9 โดยต้องการสนับสนุนจาก 3 หน่วยงานแรกคือ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ และ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด ร้อยละ 94.0 91.0 และ 89.5 ตามลำดับ และต้องการการสนับสนุนด้านงบประมาณมากที่สุด สำหรับปัญหา/อุปสรรคในการดำเนินงานสร้างเสริมสุขภาพที่พบมากที่สุด คือ การไม่มีบุคลากรในองค์กรที่รับผิดชอบการดำเนินงานสาธารณสุขโดยตรง รองลงมาคือการขาดงบประมาณ และการขาดองค์ความรู้ในการดำเนินงานสร้างเสริมสุขภาพ ข้อเสนอแนะจากผลการวิจัย ควรมีการประสานเชิงนโยบายในระดับกระทรวง วางหลักเกณฑ์การดำเนินงานและการประเมินผลผ่านคณะกรรมการสุขภาพในพื้นที่ให้เป็นแนวทางเดียวกันทั้งระดับจังหวัด อำเภอ ตำบล ในส่วนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ควรกำหนดให้มีโครงสร้างกอง/ส่วนสาธารณสุข และจัดทำข้อบัญญัติด้านการสร้างเสริมสุขภาพ สนับสนุนงบประมาณและบุคลากรให้เพียงพอ จัดอบรมเพื่อเพิ่มวิสัยทัศน์ให้แก่ผู้บริหาร ส่วนหน่วยงานสาธารณสุขควรส่งเสริมให้ประชาชนดูแลสุขภาพตนเองให้มากขึ้น ให้คำแนะนำและเป็นที่ปรึกษาด้านการสร้างเสริมสุขภาพให้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอย่างเข้มแข็งจริงจัง.