วิทยานิพนธ์ (ภ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2550

วัตถุประสงค์ ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัย ด้านโรค ด้านผู้ป่วย ด้านยา ที่มีผลต่อการกำเริบของโรคซิสเทมิก ลูปัส อิริทีมาโทซัส (เอสแอลอี) และปัจจัยทำนายการกำเริบของโรคเอสแอลอี ในผู้ป่วยที่มารับการรักษาที่โรงพยาบาลนพรัตนราชธานี วิธีการศึกษา เป็นการวิจัยภาคตัดขวางระยะสั้นเชิงสำรวจ (Cross-sectional Survey) เก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์ผู้ป่วยเอสแอลอี ที่มารับการรักษา ณ โรงพยาบาลนพรัตนราชธานี ระหว่างวันที่ 1 พฤศจิกายน 2550 ถึง วันที่ 29 กุมภาพันธ์ 2551 โดยเก็บข้อมูลทั่วไป ปัจจัยด้านโรค ได้แก่ ระยะเวลาที่ผู้ป่วยเป็น ภาวะติดเชื้อ ปัจจัยด้านผู้ป่วย ได้แก่ คะแนนความรู้ คะแนนการปฏิบัติตัว คะแนนความเครียด ปัจจัยด้านยา ได้แก่ คะแนนความร่วมมือในการใช้ยา และนำมาหาความสัมพันธ์กับคะแนนการกำเริบของโรคซึ่งประเมินโดยMEX-SLEDAI วิเคราะห์ความสัมพันธ์จากค่าสหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน แล้วนำมาหาปัจจัยทำนายการกำเริบของโรคโดยใช้สถิติการถดถอยพหุ ผลการศึกษาวิจัย จากผู้ป่วย 132 ราย พบภาวะติดเชื้อในผู้ป่วย 30 ราย ค่าเฉลี่ยคะแนนการกำเริบของโรคของกลุ่มติดเชื้อสูงกว่ากลุ่มไม่ติดเชื้ออย่างมีนัยสำคัญ (p<0.001) เมื่อพิจารณาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยต่างๆ กับการกำเริบของโรคจากค่าสหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน พบว่า ผู้ป่วยที่มีความเครียดมาก และความร่วมมือในการใช้ยาน้อย สัมพันธ์กับการกำเริบของโรคที่สูงอย่างมีนัยสำคัญ (r=+0.242, r=+0.276, p=0.005, 0.001 ตามลำดับ) ระยะเวลาที่ผู้ป่วยเป็นโรค ความรู้เกี่ยวกับเอสแอลอี การปฏิบัติตัว ไม่มีความสัมพันธ์กับการกำเริบของโรค ปัจจัยทำนายการกำเริบของโรคคือ ภาวะติดเชื้อ ความเครียด และ ความไม่ร่วมมือในการใช้ยา สรุป ผู้ป่วยที่มีภาวะติดเชื้อ มีความเครียดมาก และ มีความร่วมมือในการใช้ยาน้อย เป็นปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดการกำเริบของโรคเอสแอลอีได้ ข้อมูลดังกล่าวอาจช่วยเป็นข้อพิจารณาในการให้คำแนะนำในการลดความเครียดและเพิ่มความร่วมมือในการใช้ยา เพื่อลดโอกาสกำเริบของโรคได้