ไดอะตอมพื้นท้องน้ำได้ถูกนำมาใช้เป็นดัชนีความเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อมอย่างกว้างขวางโดยเฉพาะในคุณภาพแหล่งน้ำที่เสีย ดัชนีไดอะตอม (Trophic Diatoms Indices: TDI) ถูกพัฒนาขึ้นมาใช้หลากหลายในประเทศที่พัฒนาแล้วเพื่อติดตามและตรวจสอบคุณภาพน้ำ สำหรับในประเทศไทยยังไม่มีการพัฒนาดัชนีไดอะตอมมีเพียงดัชนีแพลงก์ตอนพืช AARL-PP Score โดยพีรพรพิศาลในปี 2549 ความพยายามพัฒนาดัชนีไดอะตอมเกิดขึ้นในลำน้ำแม่สา เชียงใหม่เมื่อปี 2545 โดยผู้วิจัยเองได้ทำการศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพและการเปลี่ยนแปลงส่วนประกอบของไดอะตอมพื้นท้องน้ำในหลายๆ แหล่งน้ำเพื่อความแม่นยำ งานวิจัยนี้ทำในลำน้ำกก จังหวัดเชียงรายซึ่งมีต้นกำเนิดในสหพันธรัฐเมียนมาร์ ไหลผ่านเชียงรายจากทิศตะวันตกไปทิศตะวันออกจนไปบรรจบแม่น้ำโขงที่บ้านสบกก อำเภอเชียงแสน มีความยาวทั้งสิ้น 290 กิโลเมตรโดยผ่านจังหวัดเชียงราย 114.5 กิโลเมตร ตรวจคุณภาพน้ำเดือนละครั้งตั้งแต่เดือนตุลาคม 2548-กันยายน 2549 ใช้กล้องถ่ายภาพอิเลคตรอนแบบส่องกราดเพื่อวินิจฉัยถึงระดับชนิด ใช้สถิติแบบความแปรปรวนรวมเพื่อพัฒนาดัชนีเพื่อให้ได้บัญชีรายชื่อไดอะตอมเพื่อเปรียบเทียบกันกับดัชนีแม่สา Benthic diatoms have been extensively used as indicators of environmental changes such as an eutrophication in stream ecosystem. There are many Trophic Diatoms Indices (TDI) in developed countries used to monitoring water quality but not for Thailand. The first index for phytoplankton was AARL-PP score by Peerapornpisal et al in 2006. The attempt to develop TDI for Thailand was done in Mae Sa Stream, Chiang Mai in 2002 by Pekthong. Benthic diatoms diversity and their changes in composition in several rivers will be investigated to make more precision of the indices for Thailand. This research was done in Kok River which is the main river in Chiang Rai, originates from Myanmar, runs along westside of Chiang Rai through eastside, and meets Mekong River at Bann Sobkok, Chiang San District. Total length of the river is 290 km with 114.5 km runs across Chiang Rai. The water qualities were monitored once a month for one year starting from October 2005 to September 2006. The Scanning Electron Microscope (SEM) was used for the identification into species category. The Multivariate Statistical Package (MVSP) for ecological studies was employed to develop the diatoms index. A list of indicator diatoms species in Mae Kok Index will be compiled with Mae Sa Index. Benthic diatoms have been extensively used as indicators of environmental changes such as an eutrophication in stream ecosystem. There are many Trophic Diatoms Indices (TDI) in developed countries used to monitoring water quality but not for Thailand. The first index for phytoplankton was AARL-PP score by Peerapornpisal et al in 2006. The attempt to develop TDI for Thailand was done in Mae Sa Stream, Chiang Mai in 2002 by Pekthong. Benthic diatoms diversity and their changes in composition in several rivers will be investigated to make more precision of the indices for Thailand. This research was done in Kok river which is the main river in Chiang Rai, originates from Myanmar, runs along westside of Chiang Rai through eastside, and meets Mekong River at Bann Sobkok, Chiang San District. Total length of the river is 140 km with 114 km runs across Chiang Rai. There were 5 sampling sites with elevations between 380 – 440 meters. The water qualities were monitored once a month for one year starting from October 2005 to September 2006. Epilithic diatoms were scraped from 5-10 stones. Permanent slides of diatoms were prepared in laboratory. The Scanning Electron Microscope (SEM) was used for the identification into species category. The Multivariate Statistical Package (MVSP) for ecological studies was employed to develop the diatoms index. The two mainly used methods were Principal Correspondence Analysis (PCA) and Canonical Correspondence Analysis (CCA). Water qualities in Kok River were in mesotrophic status in most months with the exceptions of months in dry season, which were in meso-eutrophic status. A list of indicator diatoms species in Mae Kok Index will be compiled with Mae Sa Index developed by Pekthong in 2002, which groups 25 species of diatoms into indicators of (1) oligotrophic status, (2) oligo-mesotrophic status, (3) mesotrophic status, (4) meso-eutrophic status, (5) eutrophic status and (6) hyper-eutrophic status. This will improve efficiency of Trophic Diatom Index for Thailand.