โครงการ การประยุกต์มิติทางวัฒนธรรมเพื่อการพัฒนาการออกแบบผลิตภัณฑ์ผ้าฝ้ายย้อมคราม บ้านคันพะลาน ตำบลนาตาล อำเภอนาตาล จังหวัดอุบลราชธานี มีวัตถุประสงค์เพื่อ(1) ศึกษาข้อมูลด้านวิถีชีวิต วัฒนธรรม ความเป็นมาของชุมชนทอผ้าพื้นเมืองและลวดลายผ้าจากอดีตจนถึงปัจจุบัน (2) ศึกษาความพร้อมและความสามารถในการผลิตผ้าทอพื้นเมืองของชุมชนเพื่อหาแนวทางในการส่งเสริมพัฒนาการออกแบบผ้าทอพื้นเมือง (3) หารูปแบบกระบวนการในการถ่ายพัฒนาการออกแบบลายผ้าที่เชื่อมโยงกับมิติทางวัฒนธรรมของชุมชน (4) พัฒนาด้านการตลาดในด้านราคาและการบริหารจัดการด้านการตลาดเพื่อเพิ่มโอกาสในการจำหน่ายผ้าฝ้ายย้อมคราม ผลการวิจัยพบว่า บ้านคันพะลานอำเภอนาตาล จังหวัดอุบลราชธานี เป็นชุมชนที่มีความสามารถในด้านการทอผ้าย้อมครามและในหมู่บ้านยังมีการปลูกไร่ฝ้ายและไร่ครามริมแม่น้ำโขงเพื่อใช้ในการผลิตผ้าทอมือเนื่องจากบ้านคันพะลานอยู่ห่างไกลตัวจังหวัด ทำให้ชุมชนทอผ้าประสบปัญหาในการพัฒนาอาชีพการทอผ้าและปัญหาอื่นๆยกตัวอย่างเช่น ชุมชนขาดความเข้าในอัตตลักษณ์ของตน จึงส่งผลถึงการออกแบบผ้าทอมือที่ไม่มีอัตตลักษณ์รวมทั้งปัญหาในด้านการการผลิตและจัดจำหน่าย ชาวบ้านต้องจำหน่ายผลิตภัณฑ์ให้กับพ่อค้าคนกลางที่มารับซื้อในราคาที่ต่ำมาก จนไม่สามารถเป็นรายได้ที่จุนเจือครอบครัวได้ กลุ่มทอผ้าจึงขาดกำลังใจที่จะสืบสานและพัฒนาการทอผ้าให้มีคุณภาพและความงามมากขึ้น ด้วยเหตุนี้จึงมีความจำเปน็ ที่จะต้องมีการศึกษาวิจัยเพื่อหาแนวทางที่เหมาะสมในการแก้ปัญหาให้กับชุมชนทอผ้าย้อมครามคันพะลานอย่างจริงจังรวมทั้งหาแนวทางในการที่จะฟื้นฟูการทอผ้าย้อมครามให้เชื่อมโยงกับมิติวัฒนธรรมในแง่ของวิถีชีวิตและความเป็นมาของชุมชน กระบวนการในการทำวิจัยเริ่มจากกระบวนการดำเนินการศึกษาวิถีชีวิตและมิติทางวัฒนธรรมท้องถิ่นซึ่งมีความสัมพันธ์กับการทอผ้าย้อมครามของชุมชนทอผ้าบ้านคันพะลานอันเป็นรายได้ที่ช่างทอผ้าได้ใช้จุนเจือครอบครัว ในการจัดเวทีพูดคุยถึงปัญหาต่างๆในการผลิตผ้าทอมือและการจัดจำหน่ายร่วมกับนักวิจัยอาสาสมัครจากบ้านคันพะลาน ทำให้ทีมนักวิจัยได้ทราบถึงปัญหาหลักของชุมชนใน 2ประเด็นได้แก่ (1) การขาดความภาคภูมิใจในฝีมือและเอกลักษณ์ในการทอผ้า (2) การขาดรูปแบบในการบริหารจัดการด้านคุณภาพการผลิตและการจัดจำหน่าย ด้วยเหตุนี้ทีมวิจัยจึงได้หาแนวทางการแก้ปัญหาร่วมกันโดยมีสมาชิกกลุ่มทอผ้าเข้ามาร่วมเป็นนักวิจัยชุมชน การวิจัยร่วมกันได้เริ่มจากการศึกษาความประวัติความเป็นมาของการทอผ้าและทีมวิจัยชุมชนช่วยกันรวบรวมลวดลายการมัดหมี่ย้อมคราม จากลายผ้าที่มีอยู่จากอดีตถึงปัจจุบันที่ยังคงหลงเหลืออยู่ในชุมชน หลังจากนั้นได้มีการพูดคุยกันถึงกระบวนการสร้างแรงบันดาลใจในการออกแบบของช่างทอผ้าในอดีตจนถึงปัจจุบัน เพื่อสร้างความเข้าใจในพื้นฐานการออกแบบให้นักวิจัยชุมชนและร่วมกันคัดลอกลายผ้ารวมทั้งคิดค้นลวดลายผ้าขึ้นมาใหม่ในนามลาย “ สามพันโบก” แต่ด้วยปัญหาของกลุ่มทอผ้าคันพะลานยังขาดรูปแบบในการบริหารจัดการกลุ่ม จึงได้จัดการศึกษาดูงานการจัดการบริหารกลุ่มกับกลุ่มทอผ้าสีธรรมชาติบ้านโคกภูเก่า จังหวัดสกลนครได้มีการแลกเปลี่ยนความรู้และแนวความคิดกันอย่างหลากหลาย สร้างแรงบันดาลใจให้กลุ่มนักวิจัยบ้านคันพะลานร่วมกันจัดตั้งกลุ่มทอผ้าของหมู่บ้านที่มีรูปแบบการผลิตและการบริหารจัดการที่เข้มแข็ง ส่งผลให้การผลิตผ้าทอเป็นไปอย่างมีคุณภาพและสามารถจำหน่ายได้ในราคาที่ยุติธรรมอีกทั้งยังได้รับทุนสนับสนุนจากอบต. นาตาล นอกจากนี้กลุ่มทอผ้าบ้านคันพะลานยังได้ร่วมกันคิดชื่อทางการค้าภายใต้ชื่อ “ดอกฝ้ายริมโขง” ซึ่งจะเป็นชื่อที่เป็นเอกลักษณ์เพื่อใช้ในการพัฒนาสินค้าและชื่อเสียงของกลุ่มต่อไปในอนาคต