การวิจัยเรื่อง รูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมเพื่อเพิ่มมูลค่าวัสดุเหลือใช้จากการผลิตเห็ดฟางโดยความร่วมมือของวิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีแพร่กับกลุ่มเกษตรกรพักชำระหนี้บ้านธรรมเมืองหมู่ที่ 4 ตำบลช่อแฮ อำเภอเมือง จังหวัดแพร่ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพศักยภาพของชุมชนและของเกษตรกรพักชำระหนี้บ้านธรรมเมือง และศึกษารูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมเพื่อเพิ่มมูลค่าวัสดุเหลือใช้จากการผลิตเห็ดฟางโดยความร่วมมือของวิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีแพร่กับกลุ่มเกษตรกรพักชำระหนี้ บ้านธรรมเมือง วิธีการศึกษาดำเนินงานตามระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพที่เน้นอย่างมีส่วนร่วมของชุมชนในพื้นที่บ้านธรรมเมือง หมู่ที่ 4 ตำบลช่อแฮ อำเภอเมือง จังหวัดแพร่ การเก็บข้อมูลใช้วิธี สังเกตแบบมีส่วนร่วม การสนทนาอย่างไม่เป็นทางการ การสัมภาษณ์ระดับลึก ประสานแหล่งข้อมูลทุติยภูมิ และการจัดเวทีเสวนาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ การศึกษาแบ่งเป็นสองระยะคือ ระยะที่ 1 การศึกษาข้อมูลสภาพ ศักยภาพภูมิปัญญาของชุมชนและกลุ่มเกษตรกรเพาะเห็ดฯ เพื่อหาแนวทางจัดการเรียนรู้ร่วมกันระหว่างวิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีแพร่กับเกษตรกรโดยเชื่อมโยงกับการเรียนการสอนของนักศึกษาชั้นประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง โครงการ อศ.กช. และนักศึกษาภาคปกติ ระยะที่ 2 ทดลองรูปแบบการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมโดยใช้กิจกรรมการเพิ่มมูลค่าวัสดุเหลือใช้จากการผลิตเห็ดฟาง จากนั้นมีการตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลที่รวบรวมได้ด้วยการตรวจสอบสามเส้า ทั้งด้านข้อมูล ด้านผู้วิจัย ด้านทฤษฎี ด้านวิธีรวบรวมข้อมูล ละด้านรายงานวิจัย ผลการศึกษา พบว่า ตำบลช่อแฮเป็นชุมชนเกษตรที่มีที่ดินเพื่อเพาะปลูกน้อย เกษตรกรประสบปัญหาน้ำแล้งดินเลว แต่ชุมชนมีศักยภาพด้านการท่องเที่ยว ชุมชนบ้านธรรมเมืองก็เช่นเดียวกันเกษตรกรทำกินบนที่ดินจำกัด ขาดแหล่งน้ำ ต้นทุนการผลิตสูง มีภาระหนี้สิน แต่คนในชุมชนมีความขยันหมั่นเพียร มีการรวมกลุ่มอาชีพ เกษตรกรมีอาชีพเสริม มีปราชญ์ชาวบ้านและผู้นำชุมชนที่เข้มแข็ง กลุ่มเพาะเห็ดฟางเริ่มจากการทำในกลุ่มเล็กๆ เมื่อ 20 กว่าปีมาแล้วจุดแข็งคือสมาชิกขยันอดทน ชอบเรียนรู้และเลียนแบบ มีภูมิปัญญาด้านการเพาะเห็ดและการปรับปรุงบำรุงดิน ส่วนรูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมฯ พบว่า มีลักษณะเป็นการจัดการความรู้(Knowledge Management) เพื่อพัฒนาอาชีพร่วมกันโดยการศึกษาสภาพศักยภาพชุมชน สืบค้นภูมิปัญญาในชุมชน สืบค้นข้อมูลจากเอกสาร ศึกษาดูงาน แล้วคัดเลือกความรู้วิชาการและเทคโนโลยีที่จำเป็นในการเพิ่มประสิทธิภาพ ลดต้นทุนการผลิตและการใช้ประโยชน์จากฟางที่เหลือมาทดลองปฏิบัติตามแนวทางที่วางแผนไว้ วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีแพร่ได้จัดการเรียนการสอนให้ตรงตามความต้องการโดยการฝึกอบรมระยะสั้น การเรียนรู้จากผู้ประสบความสำเร็จโดยการศึกษาดูงานประสานเครือข่ายอาชีพในชุมชนเพื่อเรียนรู้และใช้ทรัพยากรร่วมกัน จัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและแหล่งทุน แล้ววางแผนการทดลองและลงมือปฏิบัติ นำเศษฟางมาทำปุ๋ยอินทรีย์โดยผสมกับวัสดุเหลือใช้อื่นๆ จัดการเรียนแบบบูรณาการโดยให้นักศึกษาชั้นปวส. 2 ภาคปกติเรียนรู้ร่วมกับเกษตรกร ให้นักศึกษาเป็นผู้ช่วยวิทยากร และให้นักศึกษาเรียนรู้จากภูมิปัญญาในชุมชน นอกจากนั้นนักศึกษาอศ.กช. ได้ปฏิบัติจริงในรายวิชาการเขียนโครงการ ของบประมาณสนับสนุนการพัฒนาอาชีพของกลุ่มฯจากเทศบาลตำบล ทำให้กลุ่มฯใช้โครงการเป็นเครื่องมือเชื่อมโยงกับแหล่งทุน จากการทดลองรูปแบบการเรียนรู้ได้รูปแบบกิจกรรมดังนี้ 1) การอบรมระยะสั้น 8-15 ชั่วโมง ใช้เทคนิคการสอนแบบเช้า บรรยาย สาธิตบ่ายลงมือปฏิบัติ 2)จัดการเรียนการสอนนักศึกษาภาคปกติโดยให้เรียนภาคทฤษฎีที่วิทยาลัยและภาคปฏิบัติให้เรียนร่วมกับเกษตรกรในพื้นที่ของเกษตรกรในลักษณะ Social Lab 3) นักศึกษา อศ.กช. นำกระบวนการวิจัยทดลองที่ได้เรียนภาคทฤษฎีมาทดลองปฏิบัติในพื้นที่โดยลงมือปฏิบัติโครงการร่วมกับเกษตรกรและให้เกษตรกรมีส่วนร่วมในทุกขั้นตอนคือการลงมือปฏิบัติการทดลอง สังเกตจดบันทึก สรุปผลและอภิปรายผลการทดลอง และนักศึกษา อศ.กช.เขียนเป็นรายงานโครงการปัญหาพิเศษเสนอขอจบหลักสูตร 4) การศึกษาดูงานมีการกำหนดวัตถุประสงค์และประเด็นที่จะศึกษามาแบ่งงานให้สมาชิกศึกษารายประเด็นเพื่อนำมาวิเคราะห์ สรุปผลเป็นแนวทางพัฒนาของกลุ่ม และนำประเด็นที่ต้องการพัฒนามาวางแผนดำเนินการ 5) รายวิชาพื้นฐานที่มีประโยชน์สำหรับนักศึกษา อศ.กช.คือ การเขียนโครงการ ซึ่งเกษตรกรสามารถเชื่อมโยงกับแหล่งทุน การจัดการเรียนการสอนเป็นเน้นการปฏิบัติจริงโดยให้นักศึกษา อศ.กช.ร่วมกับสมาชิกกลุ่มช่วยกันเขียนโครงการเสนอหน่วยงานและแหล่งทุน ครูผู้สอนเป็นที่ปรึกษา