ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

การพัฒนาใช้วิธี Cell-based HTS เพื่อการค้นหายากับเป้าหมายสำหรับยารักษาโรคไข้เลือดออก

หน่วยงาน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : การพัฒนาใช้วิธี Cell-based HTS เพื่อการค้นหายากับเป้าหมายสำหรับยารักษาโรคไข้เลือดออก
นักวิจัย : วิจิตรา เลิศกมลกาญจน์
คำค้น : สมุนไพรต้านเชื้อไวรัสเด็งกี , แสงสีเขียวฟูออร์เรสเซน , ไวรัสเด็งกี
หน่วยงาน : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2554
อ้างอิง : http://elibrary.trf.or.th/project_content.asp?PJID=RMU5180036 , http://research.trf.or.th/node/5373
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

โครงการวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ในการที่จะสร้างเซลล์เพาะเลี้ยงชนิดพิเศษที่มีการติดเชื้อไวรัสเดงกีและมีการแสดงออกของโปรตีนจากไวรัสติดอยู่กับโปรตีนจากสารเรืองแสงสีเขียวที่เรียกว่าฟูออร์เรสเซน (GFP) แบบถาวร เพื่อใช้เป็น Cell-based model สำหรับการค้นหาสารสกัดจากพืชสมุนไพรที่สามารถจะนำไปพัฒนาเป็นยาสำหรับต้านเชื้อไวรัสเด็งกีได้ โดยสารเรืองแสงจะเป็นตัวช่วยในการวิเคราะห์ผลได้เร็วขึ้นเมื่อทำการทดสอบสารสกัดกับเซลล์เพาะเลี้ยงในห้องทดลอง ในการทดลองนี้ได้ใช้วิธีการทางพันธุวิศวกรรมหรือการตัดต่อยีน โดยได้นำยีนของสารเรืองแสงสีเขียว (GFP) ใส่เข้าไปแทนที่ยีนบางส่วนของไวรัสเดงกี่ไทป์ 2 แล้วทำการปรับแต่งเพิ่มยีนอื่นๆที่จำเป็นในการเพิ่มประสิทธิภาพการแสดงออกของยีนจากไวรัสเดงกี และโปรตีนจาก GFP รวมทั้งเติม neomycin resistance gene เพื่อให้มีความเหมาะสมและเพื่อความสะดวกในการคัดเลือกเซลล์เมื่อทำเป็น stable cell line ที่พร้อมใช้งานได้ ผู้วิจัยประสบความสำเร็จในการสร้าง subgenomic GFP/DEN-2 replicon และได้นำ replicon เข้าสู่เซลล์สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม(BHK-21 cell) ซึ่งสามารถมีการแสดงออกของยีนทั้งสองได้อย่างมีประสิทธิภาพตามที่ต้องการ จัดว่าเป็นครั้งแรกที่ได้มีการสร้างเซลล์ชนิดนี้ได้สำเร็จ ต่อมาได้นำเซลล์ ดังกล่าวนี้ ไปทดสอบกับยาที่มีฤทธิ์ต้านไวรัสทั่วไป ได้แก่ ribivarin และ mycophenolic acid พบว่าสามารถประเมินฤทธิ์ต้านไวรัสของยาไดจ้ ากการตรวจวัดระดับแสงสีเขียวของโปรตีน GFP ที่ลดลงอย่างชัดเจนสังเกตุเห็นได้ภายใต้กล้องจุลทรรศ์ ซึ่งมีระดับสัมพันธ์กับการลดจำนวน RNAและโปรตีนของไวรัส ดังนั้นจึงคาดว่าเซลล์ที่สร้างได้นี้ จะสามารถนำไปใช้ใช้เป็น model ในการค้นหาสารสกัดจากธรรมชาติที่มีฤทธิ์ต้านไวรัสเดงกี่ได้ ในการทดลองต่อมาผู้วิจัยได้นำเซลล์ดังกล่าวไปใช้ทดสอบกับสารสกัดหยาบและสารสกัดบริสุทธิ์จากพืชจำนวน 75 ตัวอย่าง รวมทั้งสารดัดแปลงโครงสร้างทางเคมีอีกจำนวนหนึ่ง พบว่าการทดสอบโดยวิธีการใช้เซลล์นี้ช่วยให้การค้นหาสารที่มีฤทธิ์ต้านไวรัสเดงกี่ในเบื้องต้นได้รวดเร็วขึ้น จึงเป็นการย่นระยะเวลาและเพิ่มโอกาสในการค้นหาสารสกัดที่จะนำไปพัฒนาเป็นยาได้เร็วขึ้น ซึ่งในการทดลองนี้ได้ค้นพบสารสกัดที่ดีหลายตัว อย่างไรก็ตามการบอกถึงกลไกการออกฤทธิ์การยับยั้งไวรัสในเซลล์ที่เกี่ยวข้องกับ viral assembly process ยังบอกได้ไม่ละเอียด เพราะไวรัสที่ลดจำนวน จะลงส่งผลให้ระดับโปรตีนทั้ง GFPและโปรตีนจากไวรัสลดลงด้วย การทดสอบในรายละเอียดถึงระดับกลไกการออกฤทธิ์ยังคงต้องดำเนินการต่อไป

บรรณานุกรม :
วิจิตรา เลิศกมลกาญจน์ . (2554). การพัฒนาใช้วิธี Cell-based HTS เพื่อการค้นหายากับเป้าหมายสำหรับยารักษาโรคไข้เลือดออก.
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
วิจิตรา เลิศกมลกาญจน์ . 2554. "การพัฒนาใช้วิธี Cell-based HTS เพื่อการค้นหายากับเป้าหมายสำหรับยารักษาโรคไข้เลือดออก".
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
วิจิตรา เลิศกมลกาญจน์ . "การพัฒนาใช้วิธี Cell-based HTS เพื่อการค้นหายากับเป้าหมายสำหรับยารักษาโรคไข้เลือดออก."
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, 2554. Print.
วิจิตรา เลิศกมลกาญจน์ . การพัฒนาใช้วิธี Cell-based HTS เพื่อการค้นหายากับเป้าหมายสำหรับยารักษาโรคไข้เลือดออก. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย; 2554.