อุตสาหกรรมเอทานอลของไทยกำลังจะประสบปัญหาการขาดแคลนวัตถุดิบ ซึ่งจะส่งผลให้การผลิตในหลายโรงงานหยุดชงัก การเพิ่มผลผลิตมันสำปะหลังและอ้อย (กากน้ำตาล) ซึ่งเป็นวัตถุดิบหลักที่ใช้ในการผลิตเอทานอลเป็นทางหนึ่งในการแก้ปัญหาดังกล่าวได้ แต่ต้องใช้พื้นที่และปัจจัยการผลิตมากขึ้น แนวทางการแก้ปัญหาอีกวิธีการหนึ่งคือการหาวัตถุดิบทางเลือกชนิดอื่น ซึ่งจากงานวิจัยข้าวฟ่างหวานทั้งในประเทศและต่างประเทศชี้ให้เห็นว่าข้าวฟ่างหวานเป็นวัตถุดิบทางเลือกที่มีความเป็นไปได้สำหรับการผลิตเอทานอล ได้มีทำการประเมินศักยภาพผลผลิตข้าวฟ่างหวานในฤดูและสถานที่ที่แตกต่างกัน แต่ยังไม่มีการปลูกในเชิงการค้าในพื้นที่กว้างขวาง การบริหารจัดการวัตถุดิบสำหรับการผลิตเอทานอลจำเป็นต้องใช้ข้อมูลเกี่ยวกับพื้นที่และศักยภาพผลผลิตข้าวฟ่างหวานในแต่ละพื้นที่ ตลอดจนผลผลิตในแต่ละวันปลูก เพื่อประกอบการวางแผนในการผลิตวัตถุดิบให้เพียงพอกับความต้องการ วัตถุประสงค์ของการศึกษาในครั้งนี้เพื่อ 1) ประมาณค่าสัมประสิทธิ์พันธุกรรมของข้าวฟ่างหวานพันธุ์ มข. 40 จากข้อมูลการเจริญเติบโตและพัฒนาการของข้าวฟ่างหวานใน 2 วันปลูก สำหรับใช้เป็นข้อมูลตัวป้อนในแบบจำลอง CERES-Sorghum 2) สร้างแผนที่ศักยภาพการผลิตข้าวฟ่างหวาน และสร้างองค์ความรู้ทั่วไปของการผลิตข้าวฟ่างหวาน เช่น พื้นที่ปลูกที่เหมาะสม ผลผลิตในแต่ละวันปลูกเพื่อเป็นข้อมูลสำหรับการวางแผนและบริหารจัดการวัตถุดิบสำหรับอุตสาหกรรมเอทานอล การศึกษาดำเนินการโดยปลูกข้าวฟ่างหวาน พันธุ์ มข. 40 ในช่วงกลางฤดูฝน และปลายฤดูฝนปี 2552 เก็บข้อมูลการเจริญเติบโตและพัฒนาการของข้าวฟ่างหวานที่ระยะการเจริญเติบโตต่างๆ เพื่อใช้ในการประมาณค่าสัมประสิทธิ์พันธุกรรม และประเมินผลโดยเปรียบเทียบข้อมูลจำลองของลักษณะต่าง ๆ กับข้อมูลที่ได้จากงานทดลองอิสระ ซึ่งทำในช่วงกลางฤดูฝนปี พ.ศ. 2553 ผลการศึกษาพบว่า ค่าทำนายของลักษณะต่างๆ มีความสอดคล้องกับค่าสังเกตที่ใช้ในการประมาณค่าสัมประสิทธิ์พันธุกรรม การประเมินแบบจำลองโดยใช้ชุดข้อมูลอิสระก็ให้ผลคล้ายคลึงกัน ผลการทดลองดังกล่าว สอดคล้องกับการประเมินค่าสัมประสิทธิ์พันธุกรรมของสายพันธุ์ถั่วลิสงที่ว่า ข้อมูลจากการทดลองเพียง 2 ฤดู มีความน่าเชื่อถือเพียงพอสำหรับการใช้ประเมินค่าสัมประสิทธิ์พันธุกรรม เพื่อเป็นข้อมูลตัวป้อนในแบบจำลอง ผลจากการจำลองสถานการณ์การปลูกข้าวฟ่างหวาน พันธุ์ มข.40 ภายใต้การให้น้ำตลอดฤดูปลูก และภายใต้สภาพน้ำฝน ขี้ให้เห็นว่า ผลผลิตลำต้นแปรเปลี่ยนตามความอุดมสมบูรณ์ของดิน และสภาพฟ้าอากาศโดยเฉพาะปริมาณน้ำฝน การให้น้ำตลอดฤดูปลูกให้ผลผลิตมากกว่าภายใต้สภาพน้ำฝนสูงถึง 63.43 เปอร์เซ็นต์ การปลูกในสภาพที่มีการให้น้ำตลอดฤดูปลูก พบว่าพื้นที่ที่ให้ผลผลิตลำต้นข้าวฟ่างหวานสูง คือ เขตภูมิอากาศที่มีปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยปานกลางที่ 1,216 มิลลิเมตรต่อปี ในดินร่วนปนทราย หรือทรายปนดินร่วน บริเวณจังหวัดหนองบัวลำภู ขอนแก่น ชัยภูมิ มหาสารคาม นครราชสีมา ร้อยเอ็ด บุรีรัมย์ โดยจะให้ผลผลิตอยู่ในช่วง 12,031 – 15,000 กิโลกรัมต่อเฮกแตร์ ในทุกวันปลูก สำหรับการปลูกภายใต้สภาพน้ำฝน พื้นที่ที่ให้ผลผลิตลำต้นข้าวฟ่างหวานสูง คือ เขตภูมิอากาศที่มีปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยสูง คือที่ 1,666 มิลลิเมตรต่อปี ในดินร่วนปนทรายแป้ง และดินร่วนเหนียวปนทราย บริเวณจังหวัดหนองคาย สกลนคร นครพนม มุกดาหาร อำนาจเจริญ และอุบลราชธานี จะให้ผลผลิตลำต้นเฉลี่ยอยู่ระหว่าง 9,061 – 12,030 กิโลกรัมต่อเฮกแตร์ สำหรับวันปลูกที่ 1 เม.ย. ถึง 16 ก.ค. ในช่วงปลายฤดูฝน (หลังวันที่ 16 ก.ค.) ถ้ามีการให้น้ำเสริม จะช่วยเพิ่มผลผลิตให้สูงขึ้นได้ การศึกษานี้แสดงให้เห็นว่าแบบจำลองเป็นเครื่องมือที่มีประโยชน์ที่ช่วยสร้างแผนที่ผลผลิตสำหรับข้าวฟ่างหวาน และศักยภาพผลผลิตในวันปลูกต่างๆ นอกจากนี้ยังแสดงให้เห็นถึงความสามารถของแบบจำลอง ในการใช้เป็นเครื่องมือในการสร้างข้อมูลที่จำเป็นสำหรับการตัดสินใจและการบริหารจัดการวัตถุดิบในการผลิตเอทานอล The shortage of the feedstock for ethanol production has brought an urgent need to solve the problem immediately and earnestly. Increasing the production of feedstock can solve the problem. However, more agricultural land and input are required to meet the shortage of feedstock. Another way to solve the problem is to use alternative feedstock for ethanol production. Research on sweet sorghum in Thailand and other countries indicated that sweet sorghum is a promising alternative option for the ethanol production, according, it can reduce the demand for cassava and sugarcane and ultimately lower the prices of feedstock. Research on sweet sorghum in Thailand has been carried out for determining the yield potential in different seasons and locations, but sweet sorghum has not been produced commercially in a large scale. Managing feedstock for ethanol production needs the information on where sweet sorghum can be grown and its yield potential at different locations. The objectives of this study were to (i) evaluate whether the cultivar coefficients of sweet sorghum cv. KKU 40 from plant growth and development data from two different planting dates was sufficiently as input data for CSM-CERES-Sorghum model and (ii) demonstrate the CSM-CERES-Sorghum model as a tool to provide general information of sweet sorghum production, suitable area and optimal planting dates, as information for planning and feedstock management of ethanol industry. Sweet sorghum cv. KKU 40 was grown during rainy and dry seasons of 2009. Data was collected on plant development and growth characteristics and then used for model calibration to determine the cultivar coefficients of the sweet sorghum cv. KKU 40. A separate experiment was conducted in the rainy season of 2009 for model evaluation. The calibration resulted in cultivar coefficients that provided simulated values of the various traits that were close to their corresponding observed values. Similar results were obtained for model evaluation with an independent data set. These results indicated that the cultivar coefficients of sweet sorghum derived from detailed experimental data for two seasons are sufficiently accurate as input for of the CSM-CERES-Sorghum model. According to simulate yield of sweet sorghum cv. KKU 40 under irrigated condition and rainfed condition the result showed that stalk yield varied depending on soil type and climatic factors especially for the amount of rainfall. Irrigated condition had higher yield than rainfed condition up to 63.43%. Under irrigated condition, the areas with high stalk yield of sweet sorghum are the climate zone with medium annual rainfall 1,216 mm., in loamy sand or sandy loam in Nong Bua Lamphu, Khon Kaen, Chaiyaphum, Buri Ram, Maha Sarakham, Roi Et and Nakhon Ratchasima, which yielded ranging between 12,031 to 15,000 kg ha-1 for each planting date. Under rainfed condition, areas with high stalk yield of sweet sorghum are the climate zone with high annual rainfall of 1,666 mm., in silty loam or sandy loam clay in Nong Khai, Sakon Nakhon, Nakhon Phanom, Mukdahan, Amnat Charoen and Ubon Ratchathani. Recorded yield ranged between 9,061 to 12,030 kg ha-1 for planting dates between April 1 to July 16. Other planting dates need supplementary irrigation to improve yield potential. This study indicated that the crop simulation model is a useful tool that illustrates yields variation varies throughout the field and yield potential for different planting dates. This study also indicates the advantage of crop simulation as a tool for addressing essential information for decision making and feedstock management for ethanol production.