ไบโอดีเซลเป็นพลังงานทางเลือกชนิดหนึ่งที่สามารถย่อยสลายได้เองตามธรรมชาติ และไม่ก่อให้เกิดมลพิษต่อสิ่งแวดล้อม การเร่งปฏิกิริยาการผลิตไบโอดีเซลด้วยตัวเร่งชีวภาพ (เอนไซม์) กำลังได้รับความสนใจเป็นอย่างมาก อย่างไรก็ตามราคาของเอนไซม์ยังคงเป็นอุปสรรคสำคัญต่อการที่จะนำไปใช้ในระดับอุตสาหกรรม ดังนั้นงานวิจัยนี้จึงทำการคัดเลือกจุลินทรีย์ที่มีความสามารถในการผลิตเอนไซม์ไลเปสและทำการศึกษาความเป็นไปได้ที่จะนำมาประยุกต์ใช้ในการผลิตไบโอดีเซลเพื่อที่จะลดค่าใช้จ่ายจากการผลิตเอนไซม์ โดยทำการคัดแยกจุลินทรีย์ทั้งแบคทีเรีย รา และยีสต์ทั้งหมด 360 สายพันธุ์จากแหล่งดินและน้ำที่ปนเปื้อนน้ำมัน พบว่า แบคทีเรีย Staphylococcus warneri ยีสต์ Candida rugosa และรา Fusarium solani มีการผลิตไลเปสสูงสุดในแต่ละชนิดของจุลินทรีย์ นอกจากนี้ได้ศึกษาหาภาวะที่เหมาะสมในการผลิตไลเปสโดยใช้น้ำมันปาล์มเป็นตัวเหนี่ยวนำ จากการศึกษาเปรียบเทียบไลเปสจากจุลินทรีย์ทั้ง 3 ชนิดด้วยปฏิกิริยาการสลายและการสังเคราะห์พบว่า ไลเปสจาก Candida rugosa มีประสิทธิภาพในเร่งปฏิกิริยาสูงสุด จึงได้นำมาศึกษาต่อโดยทำให้บริสุทธ์และตรึงรูปลงบนตัวค้ำจุนแบบไม่ชอบน้ำชนิดต่างๆ และได้ทำการทดสอบเอนไซม์ตรึงรูปในการเร่งปฏิกิริยาการสังเคราะห์ไบโอดีเซลโดยใช้น้ำมันปาล์มและเมทานอลเป็นสารตั้งต้นพบว่า เอนไซม์ไลเปสจากเชื้อ Candida rugosa ที่ตรึงรูปบนตัวค้ำจุน Sepabeads EC-OD มีความเป็นไปได้สูงสุดที่จะนำมาพัฒนาต่อเพื่อใช้เป็นตัวเร่งชีวภาพในกระบวนการผลิตไบโอดีเซล Biodiesel has been regarded as a biodegradable and nonpolluting fuel. Enzymatic transesterification reaction for manufacturing biodiesel from vegetable oils with alcohol is an attractive approach. However, the cost of enzyme remains a barrier for its industrial implementation. The aim of this research is the screening of lipase-producing microorganisms and the studies of potential lipase-mediated biodiesel production using palm oil as substrate. A total of 360 strains of bacteria, yeasts and fungi were isolated and screened from the samples of oil-contaminated soil and waste water. Among all the screened microbes, the potential lipolytic bacterium; Staphylococcus warneri, unicellular yeast; Candida rugosa and filamentous fungus; Fusarium solani were selected because of their high specific activities. The lipase-producing conditions were subsequently optimized by using palm oil as an inducer and lipase activities were compared for both hydrolytic and synthetic catalysis. Candida rugosa lipase, which exhibited the highest potential for catalyzing the biodiesel production, was further purified and immobilized on various hydrophobic supports. The catalysis of transesterification between methanol and palm oil by the Candida rugosa immobilized lipases revealed that immobilized lipase from Candida rugosa on Sepabeads EC-OD was the most promising for further development as a biocatalyst for the application of enzyme-catalyzed biodiesel synthesis.