เทคโนโลยีระบบเตาเผาแบบฟลูอิดไดซ์เบด (Fluidized bed combustion, FBC) เป็นหนึ่งในเทคโนโลยีถ่านหินสะอาดที่ดี โดยหินปูนจะถูกป้อนลงในเตาเผาของระบบ FBC เพิ่มดูดซับซัลเฟอร์ ดังนั้นเชื้อเพลิงคุณภาพต่ำที่มีปริมาณซัลเฟอร์สูงจึงสามารถถูกเผาอย่างมีประสิทธิภาพได้ ทำให้ปลดปล่อยมีก๊าซ SOx และ NOx ที่ต่ำลง โดยทั่วไปองค์ประกอบของเถ้าลอยที่ได้จากการเผาแบบ PBC จะต่างจากองค์ประกอบของเถ้าลอยที่เผาแบบปกติอย่างชัดเจน เถ้าที่ได้มักมีปริมาณแคลเซียมซัลเฟตสูง และมีความเป็นผลึกสูง ทำให้เถ้าชนิดนี้มีการนำไปใช้ในปฏิกิริยาปอซโซลานได้น้อย ซึ่งเถ้านี้จะประกอบด้วยซิลิกา (SiO2) ยิปซัม (CaSO4) และหินปูน (CaO) เป็นองค์ประกอบหลัก การปรับปรุงความว่องไวในการเกิดปฏิกิริยาของเถ้า FBC สามารถทำได้โดยการบดเถ้าให้ละเอียด ดังนั้นงานวิจัยนี้จึงเกี่ยวข้องกับการปรับปรุงเถ้า FBC โดยการบดและผสม และการนำเถ้าที่ได้ไปใช้งานต่อไป วิธีในการใช้ประโยชน์เถ้า FBC มี 2 วิธี คือ 1) การบดเถ้า FBC และ 2) การเลือกใช้เฉพาะเถ้าลอย FBC สำหรับวิธีแรก เถ้าลอยและเถ้าก้นเตา FBC จะถูกนำมาผสมกันในหลายอัตราส่วนแล้วบดให้ใขนาดเล็กลง เพื่อเพิ่มพื้นที่ผิวและความว่องไวในการเกิดปฏิกิริยา เถ้าทั้งหมดจะถูกนำไปพิสูจน์เอกลักษณ์ด้วยเทคนิค XRD นอกจากนั้น เถ้าลอยจากการเผาแบบใช้ถ่านหินบด (Pulverized coal combustion, PCC) จะถูกนำมาผสมกับเถ้าผสมบด FBC และเถ้าลอย FBC เพื่อปรับปรุงคุณสมบัติของวัสดุจีโอโพลิเมอร์ ทำการวิเคราะหืคุณสมบัติทางกายภาพและเคมีของผลิตภัณฑ์ เช่นการศึกษาโครงสร้างจุลภาค ด้วยเทคนิค SEM, การวิเคราะห์การสูญเสียน้ำหนักด้วยเทคนิค TGA และการทดสอบกำลังอัด เป็นต้น จากผลการวิจัยแสดงให้เห็นว่าทั้งเถ้าผสมบด FBC และเถ้าลอย FBC สามารถใช้งานร่วมกับเถ้าลอย PCC เพื่อเป็นได้สารตั้งต้นสำหรับจีโอโพลิเมอร์ได้ เถ้าลอย PCC จะช่วยเพิ่มความสามารถในการทำงานได้ และกำลังอัดของจีโอโพลิเมอร์ โดยได้กำลังสูงสุดประมาณ 40 เมกกะปาสคาลเมื่อใช้เถ้า FBC ปริมาณร้อยละ 40 ในส่วนผสม Fluidized bed combustion (FBC) technology is one of the most promising Clean Coal Technologies. Since limestone is added to the FBC boiler to absorb the sulfur, low-grade fuels with high sulfur content can efficiently be burnt achieving low SOx and NOx emission. In general, the FBC fly ash composition distinctly differs from that of fly ash produced by conventional combustion. Ash with much higher calcium sulfate content and higher portion of crystalline is achieved resulted in low usage of this ash in pozzolanic reaction. Ash consists principally of silica (SiO2), gypsum (CaSO4) and lime (CaO). Improvement of reactivity of the ash can be done by grinding the ash into fine powder. Therefore, this research concerns the improvement of PBC ashes through grinding and blending and its utilization. There were 2 methods to utilize the FBC ashes: 1) grinding of FBC ash and 2) use of FBC fly ash. For the first method, FBC fly ash and bottom ash were mixed at various proportions and ground into small sizes in order to increase the surface area and the reactivity. Ashes were characterized using XRD. Pulverized coal combustion (PCC) fly ash was also used to mix with FBC blended ash and FBC fly ash to improve the properties of geopolymer. Chemical and physical properties of the products viz., microstructure study by SEM, TGA weight loss analysis, and compressive strength were examined. Results showed that both FBC blended ash and FBC-fly ash could be used in conjunction with PCC-fly ash as source material for geopolymer. PCC-fly ash helped to increase the workability and strength of the geopolymer. Relatively high strength of 45 MPa was obtained with 40% content of FBC ash in the blend material.