ศึกษาประเภทการใช้ที่ดินและระบอบความชื้นดินสองประเภทที่มีผลต่อการปริมาณคาร์บอนในดินและสมบัติเม็ดดินในดินอันดับออกซิซอลส์ของประเทศไทย โดยเก็บตัวอย่างดินออกซิซอลส์ที่ปลูกพืชข้ามปีได้แก่ ทุเรียนและยางพารา ซึ่งมีระบอบความชื้นดินแบบยูดิกและมีสภาพภูมิอากาศแบบมรสุมเขตร้อน และตัวอย่างที่ปลูกพืชปีเดียวได้แก่ ข้าวโพด อ้อยและมันสำปะหลัง ซึ่งมีระบอบความชื้นดินแบบอัสติกและมีสภาพภูมิอากาศแบบทุ่งหญ้าเขตร้อน อย่างละ 2 จุดศึกษาในแต่ละประเภทการใช้ที่ดิน เก็บตัวอย่างสองระดับความลึก คือ ชั้นดินบนที่ความลึก 0-5 ซม และชั้นดินล่างที่ความลึก 5-20 ซม ประวัติการจัดการดินที่ปลูกพืชข้ามปี คือ มีการใส่ปูน ใส่ปุ๋ยทุกปี และไม่มีการไถพรวน สำหรับการจัดการดินปลูกพืชปีเดียวคือมีการใส่ปุ๋ย และไถพรวนเป็นประจำ แต่ไม่มีการใส่ปูน ผลการวิจัยพบว่าปริมาณเม็ดดินใหญ่ขนาดใหญ่ (large macroaggregate; LMA: >2000 µm) และเม็ดดินขนาดเล็ก (microaggregate; µA:53-250 µm) มีความแตกต่างกันทางสถิติระหว่างการใช้ที่ดิน โดยLMA มีปริมาณมากในดินที่ปลูกพืชข้ามปี (ร้อยละ 17.0-41.2) ขณะที่ µA มีปริมาณมากในดินที่ปลูกพืชปีเดียว (ร้อยละ 16.7-39.2) สำหรับปริมาณเม็ดดินใหญ่ขนาดเล็ก (small macroaggregate; SMA: 250-2000 µm) ไม่มีความแตกต่างกันระหว่างการใช้ที่ดิน ปริมาณLMA มีความสัมพันธ์กับปริมาณคาร์บอนในดิน ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางของเม็ดดิน (MWD) ในดินปลูกพืชข้ามปีมีความยาวมากที่สุด ค่าเฉลี่ยของปริมาณ ขนาด ความแข็งและความคงทนของเม็ดดินขนาด LMA และ SMA ในชั้นดินบนของดินที่ปลูกพืชข้ามปีมีค่าสูงกว่าดินที่ปลูกพืชปีเดียว ปริมาณคาร์บอนในดินและเหล็กที่สกัดได้เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้ความแข็งของเม็ดดินขนาด LMA และ SMA มีค่ามากที่สุด Thai Oxisols subjected to various land management and soil moisture regimes were evaluated for soil carbon and soil aggregate properties. Soil samples from surface (0-5 cm) and subsurface (5-20 cm) layers were collected from under the perennial crops durian (Durio zibethinus) and rubber (Hevea brasiliensis), and under annual crops of maize (Zea mays), sugarcane (Saccharum officinarum), and cassava (Manihot esculenta). Two sites sampling are collected for each land use. The perennial crops experienced a Tropical Monsoonal Climate and a udic moisture regime with lime and fertilizer application but no tillage. The annual crops experienced a Tropical Savanna Climate and ustic moisture regime with conventional tillage, no lime, with fertilizer application. Amounts of large macroaggregates (LMA; >2000 µm) and microaggregates (µA: 53-250 µm) differed significantly between land uses. LMA were more abundant for perennial crops (17.0-41.2 %) while microaggregates (µA: 53-250 µm) were more abundant for annual crops (16.7-39.2 %). Amount of small macroaggregates (SMA) did not differ significantly between land uses. The amount of large macroaggregate depended largely on the concentration of soil carbon. Larger mean weight diameter aggregates occurred for perennial crops. Mean values of abundance, size, strength and stability of both LMA and SMA for surface soil were higher for perennial crops than for annual crops. For both types of land use, soil carbon and extractable Fe appear to play important roles in strengthening LMA and SMA.