ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

การฟื้นฟูและการพัฒนาทรัพยากรป่าชายเลนเพื่อสังคมและเศรษฐกิจอย่างยั่งยืนของประเทศไทย

หน่วยงาน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : การฟื้นฟูและการพัฒนาทรัพยากรป่าชายเลนเพื่อสังคมและเศรษฐกิจอย่างยั่งยืนของประเทศไทย
นักวิจัย : สนิท อักษรแก้ว
คำค้น : ผลงานตีพิมพ์ในวารสารวิชาการนานาชาติ
หน่วยงาน : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2543
อ้างอิง : http://elibrary.trf.or.th/project_content.asp?PJID=RTA3980005 , http://research.trf.or.th/node/4583
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

ปัจจุบันเป็นที่ยอมรับกันอย่างกว้างขวางของความเสื่อมโทรมของทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมของประเทศ รวมถึงทรัพยากรธรรมชาติชายฝั่งทะเลซึ่งเป็นทรัพยากรธรรมชาติ ที่สำคัญต่อความมั่นคงทางเศรษฐกิจและสังคมของประเทศเป็นอย่างยิ่ง โดยเฉพาะทรัพยากรป่า ชายเลนและประมง แต่ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมาทรัพยากรทั้งสองอย่างนี้ได้ถูกทำลายมีสภาพ เสื่อมโทรมและลดปริมาณลงอย่างเห็นได้ชัด จำเป็นอย่างยิ่งที่รัฐจะต้องมีการวางแผนการจัดการ ที่ดีและเหมาะสมเพื่อคงไว้ซึ่งทรัพยากรธรรมชาติเหล่านี้ ได้เอื้ออำนวยประโยชน์ต่อสังคมและ เศรษฐกิจของประเทศอย่างมั่นคงยั่งยืนสืบไป ไม่มีการวางแผนการจัดการทรัพยากรประเภทใด ที่ปฏิบัติแล้วสามารถเอื้ออำนวยประโยชน์อย่างยั่งยืนได้ หากปราศจากการนำพื้นฐานความรู้ ความเข้าใจ กลไก กระบวนการและความเป็นไปของระบบนิเวศของทรัพยากรแต่ละประเภทใน ทุกด้านอย่างแท้จริงประกอบในการวางแผนและการจัดการ ป่าชายเลนเป็นทรัพยากรธรรมชาติและเป็นองค์ประกอบที่สำคัญของพื้นที่ชายฝั่งทะเล และเป็นแหล่งรวมของพันธุ์ไม้รวมของพันธุ์ไม้ และพันธุ์สัตว์นานาชนิด “ป่าชายเลน” เปรียบ เสมือน “ครัว” เนื่องจากเป็นแหล่งปรุงอาหารที่สำคัญ เป็นเสมือน “บ้าน” เนื่องจากเป็นแหล่งที่ อยู่อาศัยและอนุบาลสัตว์น้ำวัยอ่อนของสิ่งมีชีวิตชายฝั่ง เปรียบเสมือน “โรงงานบำบัดของเสีย” เนื่องจากช่วยดูดซับสิ่งปฏิกูลต่าง ๆ จากบนบกและป้องกันการพังทลายของดินชายฝั่ง และผลิต ออกซิเจนสร้างความสดชื่น และสุดท้ายเป็น “อู่ข้าวอู่น้ำ” ของราษฎรที่อาศัยอยู่บริเวณฝั่งทะเล และพื้นที่ใกล้เคียงเพื่อการดำรงชีวิต ทั้งหมดนี้เป็นความสำคัญบางส่วนของป่าชายเลนซึ่งยังมี อีกมากมายแต่เป็นที่น่าเสียดายว่าจากอดีตที่ผ่านมาป่าชายเลนได้ถูกทำลายอย่างหนักด้วย สาเหตุหลายประการรวมถึงทำนากุ้ง ที่อยู่อาศัย เหมืองแร่ ถนน โรงงานอุตสาหกรรม เป็นต้น จากพื้นที่ประมาณ 2.3 ล้านไร่ ในปี พ.ศ. 2504 เหลือเพียง 1 ล้านไร่ในปี พ.ศ. 2539 เพื่อเป็น การรักษาป่าชายเลนที่มีอยู่ และเพิ่มพื้นที่ให้มากขึ้น ในขณะเดียวกันต้องวางแผนการจัดการที่ เหมาะสมถูกต้อง เพื่อสามารถใช้ประโยชน์ที่กล่าวมาแล้วข้างต้นอย่างยั่งยืนได้นั้น จะต้องนำพื้น ฐานความรู้เกี่ยวกับระบบนิเวศป่าชายเลนในทุกด้านมาประกอบในการดำเนินการ นั่นคือความ จำเป็น โครงการการวิจัยการฟื้นฟูและพัฒนาทรัพยากรป่าชายเลนเพื่อสังคมและเศรษฐกิจ อย่างยั่งยืนของประเทศไทย โดยสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย ให้การสนับสนุนงบ ประมาณเป็นระยะเวลา 3 ปี ระหว่าง ปี พ.ศ. 2539-2542 การวิจัยในโครงการดังกล่าวได้แบ่ง เป็น 2 ส่วน ส่วนที่ 1 ศึกษาระบบนิเวศป่าชายเลนทั้งระบบ : ระบบนิเวศป่าชายเลนปาก แม่น้ำท่าจีน และส่วนที่ 2 ศึกษาระบบนิเวศป่าชายเลนเฉพาะเรื่อง การศึกษาวิจัยทั้งสอง ส่วนมีวัตถุประสงค์ที่ชัดเจน ในส่วนที่ 1 โดยสรุปเพื่อวิจัยความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยสิ่งแวดล้อม กับสิ่งมีชีวิต ความเปลี่ยแปลงของปัจจัยสิ่งแวดล้อมส่งผลไปสู่การดำรงชีวิตของพืชและสัตว์น้ำ และผลกระทบที่เกิดขึ้นต่อสังคมและเศรษฐกิจของราษฎรในพื้นที่โดยรวม เป็นการศึกษาทั้ง ระบบผสมผสานระหว่างสิ่งแวดล้อมทรัพยากรป่าไม้ ทรัพยากรประมง และสังคมเศรษฐกิจของ ชุมชน ผลจากการวิจัยในส่วนที่ 1 นี้ จะเป็นประโยชน์ต่อการวางแผนการจัดการทรัพยากรป่า ชายเลนปากแม่น้ำ (estuary) ซึ่งเป็นพื้นที่สำคัญที่สุดของชายฝั่งทะเล และสามารถเป็นพื้นที่ตัว อย่างหรือพื้นที่นำร่องเพื่อขยายผลไปสู่การวางแผนการจัดการในพื้นที่ปากแม่น้ำ ซึ่งมีอยู่หลาย แห่งทั้งในฝั่งทะเลด้านอ่าวไทยและอันดามัน ขณะนี้ได้ผลิตผลงานวิจัยในส่วนนี้มากมายไม่ว่าจะ เป็นผลงานวิจัยด้านสิ่งแวดล้อม ป่าไม้ ประมง สังคมและเศรษฐกิจชุมชนที่ได้จัดพิมพ์ในวารสาร วิชาการ และเป็นวิทยานิพนธ์ และเผยแพร่ไปสู่ชุมชนด้วยสื่อต่าง ๆ สำหรับในส่วนที่ 2 เป็นการวิจัยเพื่อแก้ปัญหาวิกฤตเฉพาะเรื่องในการปลูกและฟื้นฟูป่าชายเลน หลายเรื่อง เป็นต้นว่าการศึกษาฟื้นฟูป่าชายเลนบริเวณนากุ้งร้าง เทคนิคการเพาะและการปลูก ป่าชายเลน การเพิ่มผลผลิตของป่าชายเลน ความมีส่วนร่วมของชุมชนต่อการฟื้นฟูและอนุรักษ์ ป่าชายเลน ขณะนี้ได้ผลิตผลงานจากการวิจัยเผยแพร่ทั้งจัดพิมพ์ในวารสารวิชาการและเผยแพร่ สู่ชุมชนด้วยสื่อต่าง ๆ เช่นเดียวกัน

บรรณานุกรม :
สนิท อักษรแก้ว . (2543). การฟื้นฟูและการพัฒนาทรัพยากรป่าชายเลนเพื่อสังคมและเศรษฐกิจอย่างยั่งยืนของประเทศไทย.
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
สนิท อักษรแก้ว . 2543. "การฟื้นฟูและการพัฒนาทรัพยากรป่าชายเลนเพื่อสังคมและเศรษฐกิจอย่างยั่งยืนของประเทศไทย".
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
สนิท อักษรแก้ว . "การฟื้นฟูและการพัฒนาทรัพยากรป่าชายเลนเพื่อสังคมและเศรษฐกิจอย่างยั่งยืนของประเทศไทย."
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, 2543. Print.
สนิท อักษรแก้ว . การฟื้นฟูและการพัฒนาทรัพยากรป่าชายเลนเพื่อสังคมและเศรษฐกิจอย่างยั่งยืนของประเทศไทย. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย; 2543.