วัตถุประสงค์ เพื่อประเมินอุบัติการณ์และปัจจัยเสี่ยงของภาวะตัวเหลืองในทารกแรกเกิดในภาคเหนือของประเทศไทย วัสดุและวิธีการ ได้ศึกษาทารกแรกเกิดคลอดครบกำหนดที่โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่แบบติดตามไปข้างหน้า ได้เก็บเลือดจากสายรกหลังจากที่ทารกคลอดแล้วและนำไปตรวจหมู่เลือดเอบีโอ ระดับเอนไซม์จี-ซิก-พีดี และภาวะอัลฟ่า-ธาลัสซีเมีย ตัวอย่างเลือดที่มีภาวะพร่องเอนไซม์จี-ซิก-พีดี จะนำไปตรวจหาความผิดปกติของยีนยูจีทีวันเอวัน (UGT1A1 gene) ที่ตำแหน่งนิวคลีโอไทด์ 211 (G211A) และที่ตำแหน่งโปรโมเตอร์ (TA7) ใช้การตรวจทางสถิติแบบ univariate และ multivariate logistic regression เพื่อวิเคราะห์หาปัจจัยเสี่ยงของภาวะตัวเหลืองในทารกแรกเกิด ผลการศึกษา ทารกแรกเกิดจำนวน 543 รายเข้าร่วมในการศึกษา ทารก 87 ราย (ร้อยละ 16) มีภาวะตัวเลืองที่ได้รับการรักษาด้วยการส่องไฟ ไม่มีทารกรายใดได้รับการถ่ายเลือด วิธีการคลอดด้วยเครื่องดูดสุญญากาศ ภาวะหมู่เลือดเอบีโอไม่เข้ากันระหว่างทารกและมารดา และภาวะพร่องเอนไซม์จี-ซิก-พีดี ทำให้ความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะตัวเหลืองในทารกแรกเกิดเพิ่มขึ้น 2-4 เท่า ชนิดของนม ร้อยละของน้ำหนักตัวที่ลดลง ภาวะเลือดออกชนิด cephalohematoma การเป็นพาหะของอัลฟ่า-ธาลัสซีเมีย และโรคฮีโมโกลบิน เอช ไม่เป็นปัจจัยเสี่ยงของภาวะตัวเหลือง ความผิดปกติของยีนยูจีทีวันเอวันไม่เพิ่มความเสี่ยงของภาวะตัวเหลืองในกลุ่มทารกที่มีภาวะพร่องเอนไซม์จี-ซิก-พีดี สรุป พบอุบัติการณ์ของภาวะตัวเหลืองในทารกแรกเกิดสูงในทารกแรกเกิดในภาคเหนือของประเทศไทย ภาวะหมู่เลือดเอบีโอไม่เข้ากันระหว่างทารกและมารดา และภาวะพร่องเอนไซม์จี-ซิก-พีดีซึ่งพบได้บ่อยในกลุ่มประชากร และวิธีการคลอดด้วยเครื่องดูดสุญญากาศ เป็นปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญ Objective To determine the incidence and risk factors for neonatal hyperbilirubinemia in northern Thai newborns. Study design A prospective cohort study of healthy full-term newborns was conducted at Chiang Mai University Hospital. Umbilical cord blood was collected after delivery and tested for ABO blood group, G6PD enzyme level, and -thalassemia. The samples which were G6PD deficient were further tested for UGT1A1 variants at nucleotide 211 (G211A) and TATA promoter (TA7). Univariate and multivariate logistic regression analyses were performed for risk factors for neonatal hyperbilirubinemia. Results Five hundred and forty-three newborns were included into the study. Eighty-seven (16%) newborns had hyperbilirubinemia requiring phototherapy. None required exchange transfusion. Delivery by vacuum extraction, ABO blood group incompatibility and G6PD deficiency were significantly associated with twofold to fourfold increase in odds of neonatal hyperbilirubinemia. Type of feeding, percentage of weight loss, cephalohematoma, 0-thalassemia carrier and hemoglobin H disease were not associated with neonatal hyperbilirubinemia. UGT1A1 polymorphisms did not increase the incidence of hyperbilirubinemia in G6PD deficient newborns. Conclusions The incidence of neonatal hyperbilirubinemia is high in northern Thai newborns. ABO blood group incompatibility and G6PD deficiency which are prevalent in the population, and also delivery by vacuum extraction are confirmed as strong risk factors.