หากยึดเอาสัดส่วนประชากรผู้สูงอายุมากกว่าร้อยละ 10 เป็นเกณฑ์ตัดสินแล้ว พบว่าประเทศไทยได้ก้าวย่างเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุตั้งแต่ ป ี พ.ศ.2545 เปน็ ต้นมา ประชาชนสูงอายุที่มีจำนวนมากขึ้นจะใช้ชีวิตอยู่อย่างมีคุณภาพชีวิตที่ดีได้อย่างไร ผู้สูงอายุเหล่านี้จะมีรายได้เพียงพอสำหรับการใช้จ่ายหรือไม่ และแหล่งรายได้มาจากที่ไหน รวมไปถึงประเด็นปัญหาด้านสุขภาพ ไม่ว่าจะเป็นการรักษาพยาบาลหรือการดูแลผู้สูงอายุระยะยาว เหล่านี้เปน็ ประเด็นนโยบายสาธารณะที่สำคัญของประเทศไทยภายใต้การเปลี่ยนผ่านสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างเต็มรูปแบบ หากเราลองหันมาพิจารณาเฉพาะในประเด็นของหลักประกันทางด้านเศรษฐกิจของผู้สูงอายุยามชราภาพ พบว่าประเทศไทยมีระบบบำนาญภาครัฐซึ่งจัดตั้งขึ้นมาเพียงเฉพาะเพื่อผู้ที่มีอาชีพบางอาชีพเท่านั้น อัน ได้แก่ ข้าราชการ พนักงานรัฐวิสาหกิจ ลูกจ้างเอกชน ครูและครูใหญ่โรงเรียนเอกชน ยังมีประชากรที่ทำงานในภาคนอกระบบหรือ Informal Sector อีกจำนวนไม่น้อยที่ยังขาดหลักประกันด้านรายได้ยามชราภาพอยู่ จะว่าไปแล้ว ไม่ว่าจะเป็นประเทศญี่ปุ่นหรือเกาหลีใต้ ล้วนแล้วแต่เคยผ่านพัฒนาการทางประชากรและทางนโยบายในลักษณะเดียวกันกับประเทศไทยในวันนี้มาก่อน ในการวิเคราะหฺ์ถึงการออกแบบระบบบำนาญสำหรับแรงงานนอกระบบนั้น คงจะเป็นประโยชน์ไม่น้อยหากได้ศึกษาพัฒนาการทางด้านระบบบำนาญของประเทศเหล่านี้ งานวิจัยชิ้นนี้มีวัตถุประสงค์สำคัญ 3 ประการ ได้แก่ ประการที่หนึ่ง เพื่อวิเคราะห์ความเป็นไปได้ในการสร้างหลักประกันทางเศรษฐกิจสำหรับผู้สูงอายุโดยภาครัฐ โดยการใช้ระบบบำนาญแห่งชาติหรือ National Pension ที่ครอบคลุมประชากรวัยทำงานของประเทศทั้งหมดไว้ในระบบแบบบังคับ ประการที่สอง เพื่อวิเคราะห์เงินสมทบ ความพอเพียงของเงินบำนาญ และความเป็นไปได้ทางการเงินการคลังเมื่อจัดตั้งระบบบำนาญแห่งชาติ และประการสุดท้าย เพื่อประเมินค่าใช้จ่ายภาครัฐที่จะเกิดขึ้นภายใต้แนวทางของระบบบำนาญแห่งชาติ ในกรณีที่รัฐบาลจะต้องเข้ามามีส่วนร่วมในการแบกภาระด้วย