วัตถุประสงค์ของงานวิจัยนี้เพื่อศึกษา และทำความเข้าใจถึงลักษณะเฉพาะของธุรกิจ อุตสาหกรรมในพื้นที่มาบตาพุด (นิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด และนิคมอุตสาหกรรมผาแดง) จังหวัด ระยอง โดยใช้หลักการและเครื่องมือประสิทธิภาพเชิงนิเวศเศรษฐกิจเป็นเครื่องมือในการศึกษา โดย มีระเบียบวิธีการวิจัยเริ่มจากศึกษาลักษณะเฉพาะของกลุ่มอุตสาหกรรมภายในนิคมอุตสาหกรรม ตัวอย่างที่ทำการศึกษาโดยใช้แผนภาพการไหลของวัตถุดิบ ผลิตภัณฑ์ และผลพลอยได้เป็น เครื่องมือช่วยในการศึกษา กำหนดตัวชี้วัด พัฒนาแบบสอบถามข้อมูล เก็บรวบรวมข้อมูลทุตติยภูมิ และปฐมภูมิ แยกตามกลุ่มประเภทอุตสาหกรรมตั้งแต่ปีพ.ศ 2546 ถึง 2548 นำข้อมูลที่รวบรวม ได้มาประเมินค่าประสิทธิภาพเชิงนิเวศเศรษฐกิจ รวมถึงศึกษาแนวโน้มประสิทธิภาพเชิงนิเวศ เศรษฐกิจด้วยกราฟ Snapshot ทั้งในภาพรวมของนิคมอุตสาหกรรม และแยกตามกลุ่มอุตสาหกรรม จากการศึกษาลักษณะเฉพาะของธุรกิจอุตสาหกรรมจำนวนทั้งสิ้น 53 บริษัทภายในพื้นที่ สามารถแบ่งออกได้เป็น 5 กลุ่มอุตสาหกรรมใหญ่ๆ ได้แก่ กลุ่มอุตสาหกรรมปิโตรเลียมและปิโตรเคมี กลุ่มอุตสาหกรรมก๊าซ กลุ่มอุตสาหกรรมเคมีภัณฑ์ กลุ่มสาธารณูปโภค และกลุ่มอุตสาหกรรมเหล็ก ผลตัวอย่างการประเมินค่าประสิทธิภาพเชิงนิเวศเศรษฐกิจ ผ่านตัวชี้วัดด้านเศรษฐกิจ ได้แก่ ปริมาณ ยอดขายรวม และกำไรขั้นต้น เปรียบเทียบกับตัวชี้วัดด้านสิ่งแวดล้อม ได้แก่ ปริมาณการใช้น้ำ ของ กลุ่มอุตสาหกรรม พบว่า ค่าประสิทธิภาพเชิงนิเวศเศรษฐกิจที่ประเมินจากจำนวนยอดขายรวมของ ทุกกลุ่มอุตสาหกรรมจะมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นในทุกปีที่ทำการศึกษา ในขณะที่ค่าประสิทธิภาพเชิงนิเวศ เศรษฐกิจที่ประเมินจากกำไรขั้นต้นเปรียบเทียบกับปริมาณการใช้น้ำของกลุ่มอุตสาหกรรม ปิโตรเลียมและปิโตรเคมี และกลุ่มอุตสาหกรรมเหล็กมีค่าลดลงในปี 2548 อันเนื่องมาจากปัจจัย ความผันผวนของราคาวัตถุดิบถือเป็นปัจจัยหลักที่สำคัญที่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อแนวโน้มการ เพิ่มขึ้น หรือลดลงของตัวชี้วัดกำไรขั้นต้น การศึกษาแนวโน้มประสิทธิภาพเชิงนิเวศเศรษฐกิจ เปรียบเทียบกับปีอ้างอิง (ปี2546) ผ่านตัวชี้วัดกำไรขั้นต้นและปริมาณการใช้น้ำของกลุ่ม อุตสาหกรรมในนิคมอุตสาหกรรมอุตสาหกรรมตัวอย่างที่ทำการศึกษาด้วยกราฟ Snapshot สรุปได้ ว่าประสิทธิภาพการใช้น้ำเพื่อให้เกิดประโยชน์ในเชิงนิเวศเศรษฐกิจของกลุ่มอุตสาหกรรมโดยส่วน ใหญ่จัดอยู่ในระดับ Half Eco-Efficiency โดยมีทิศทางแนวโน้มประสิทธิภาพเชิงนิเวศเศรษฐกิจในปี 2548 ขยับเข้าสู่ระดับความเป็น Fully Eco-Efficiency เช่นเดียวกับแนวโน้มประสิทธิภาพเชิงนิเวศ เศรษฐกิจในภาพรวมของนิคมอุตสาหกรรม ผลที่ได้จากการศึกษาวิจัยที่ได้จากงานวิจัยนี้สามารถแสดงให้เห็นถึง สถานภาพ แนวโน้ม และระดับประสิทธิภาพเชิงนิเวศเศรษฐกิจของกลุ่มอุตสาหกรรม และภาพรวมของนิคมอุตสาหกรรม ที่ทำการศึกษา ซึ่งสามารถใช้เป็นข้อมูลเบื้องต้นที่สำคัญ สำหรับการวางแผนการจัดสรรทรัพยากรแก่ กลุ่มต่างๆ ภายในพื้นที่ และยังเป็นประโยชน์ต่อการวางแผนการดำเนินงานเพื่อการจัดการประเด็น สิ่งแวดล้อมด้านอื่นๆ รวมถึงยังอาจพัฒนาเป็นดัชนีชี้วัดสมรรถนะการจัดการสิ่งแวดล้อมของ อุตสาหกรรมของไทย ตลอดจนเป็นส่วนที่สามารถช่วยสนับสนุนการดำเนินงานของภาครัฐในการ กำหนดนโยบายและมาตรการการพัฒนาเขตอุตสาหกรรมยั่งยืน และหลักเกณฑ์การส่งเสริมการ ลงทุนได้ต่อไปในอนาคต The objectives of this research are study and characterization of industrial sectors in the Map Tha Put (MTP) area (Map Ta Phut Industrial Estat and Padang Industrial Estate), Rayong province by using eco-efficiency as a studied tool. The experimental steps of this research consist of the characterization of industrial sectors by using material, product, and by-product flow analysis, the selection of eco-efficiency indicators, the development of data collection sheet, data collection of industrial sectors from year 2003-2005, industrial sector and overall evaluations of eco-efficiency values and eco-efficiency trends, respectively. Presently there are 53 factories located within the MTP area, which can divided into 5 industrial groups, such as petroleum and petrochemical group, industrial gas group, chemical group, utilities group, and iron and steel group. The economic indicator, such as net sale and gross margin, and the environmental indicator, such as water consumption, were selected as the example indicators for eco-efficiency evaluation. The eco-efficiency evaluation results show that the net sale eco-efficiency of industrial sectors in MTP area increased over the studied period. While, the gross margin eco-efficiency of the petroleum and petrochemical group and the iron and steel group in the MTP area slightly decreased between 2004 and 2005. The fluctuations of raw materials price were observed as a main influence factor for the decrease of the gross margin eco-efficiency in those groups. The eco-efficiency trends of the industrial sectors in MTP area were simply analyzed by using the snapshot monograph. The eco-efficiency snapshot concerning the gross margin and water use during the period of 2003 to 2005 showed that the eco-efficiency trends of the industrial sectors in the MTP area shifted from half eco-efficiency level in the year 2004 to fully eco-efficiency level in the year 2005. The research can provide a basic framework on eco-efficiency evaluation for the industrial sectors in Thailand, which will feed into strategic development and would enable further development to be as a useful tool for industrial assessment. It also could be used to examine alternative governmental policies in the same way that companies rate product alternatives, which tells little about the direction of progress toward the goal of sustainable development.