รายงานการวิจัย เรื่อง "การเพิ่มศักยภาพและการวางยุทธศาสตร์ประเทศไทยในการดำเนิน โครงการ CDM" มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อเสนอยุทธศาสตร์ในการดำเนินโครงการ CDM ของประเทศไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งด้านกฎหมายและกรอบกติกาต่างๆ เพื่อที่จะเป็นข้อมูลสำคัญสำหรับการเจรจาต่อรอง ในเรื่องต่างๆ และเป็นฐานการตัดสินใจเลือกโครงการที่จะก่อประโยชน์ต่อประชาชนและประเทศ โดยรวม โดยการศึกษาได้ใช้วิธีการจัดเวทีแลกเปลี่ยนความรู้เกี่ยวกับ CDM ทั้งในส่วนของหน่วยงาน ภาครัฐและเอกชน ตลอดจนทบทวนและวิเคราะห์กฎหมายที่เกี่ยวข้อง การรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับการ เตรียมการของประเทศอุตสาหกรรมต่างๆ ผลการศึกษาพบว่าแม้การดำเนินโครงการ CDM จะก่อให้เกิดผลดีในแง่ที่ว่าประเทศไทยมี ศักยภาพในด้านต่างๆ ที่เป็นโอกาสในการดึงดูดนักลงทุนจากต่างประเทศ เป็นผลให้ประเทศไทยสามารถ เพิ่มขีดความสามารถในการได้มาซึ่งการพัฒนาที่ยั่งยืนตามเงื่อนไขของพิธีสารเกียวโตที่กำหนดไว้ แต่ ประเด็นสำคัญที่จะต้องคำนึงถึงกรณีที่เราอาจต้องมีพันธกรณีในการลดปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ในอนาคต และการเสียโอกาสในด้านอื่นๆ หากเร่งรีบดำเนินโครงการ CDM ณ ขณะนี้โดยขาดการ พิจารณาอย่างรอบคอบ ดังนั้นจึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีแนวทางพื้นฐานที่จะนำไปสู่การคัดเลือก โครงการ CDM ที่จะให้มีการดำเนินการที่เหมาะสมและมีกรอบกติกาที่กำหนดอย่างชัดเจนเกี่ยวกับสิทธิ ในใบรับรองหรือ CERs ระหว่างสิทธิของภาครัฐกับสิทธิของโครงการ CDM นอกจากนี้ กรอบ กติกาดังกล่าวจะต้องสามารถทำให้กระบวนการในการดำเนินโครงสร้าง CDM เป็นกระบวนการที่เป็น มาตรฐาน มีความโปร่งใส มีกลไกในเชิงสถาบันที่สามารถตรวจสอบการดำเนินงานของหน่วยงานหรือ องค์กรต่างๆ ที่เกี่ยวข้องได้ ข้อเสนอของการวิจัย ประกอบด้วยดังนี้ (1) รูปแบบทางเลือกขององค์กร CDM แห่งชาติ ควรมีดังนี้ คือ ต้องเป็นหน่วยงานที่สามารถ ใช้อำนาจรัฐได้ ควรเป็นหน่วยงานภาครัฐซึ่งอาจมีสถานะเป็นนิติบุคคลหรือไม่ก็ได้ องค์กรดังกล่าว จะต้องสามารถกระทำการแทนประเทศไทยได้ภายใต้พิธีสารเกียวโต มีความรับผิดชอบ มีกระบวนการ และวิธีการในการปฏิบัติการที่ชัดเจนและโปร่งใส มีความรู้ความเชี่ยวชาญที่จะออก CERs ได้ และมีความ เป็นเอกเทศ หรือมีความเป็นอิสระ โดยทั้งนี้ผู้วิจัยเห็นว่าควรให้รัฐมนตรีทำหน้าที่เป็นผู้มีอำนาจเต็มใน การออกใบรับรอง เนื่องจากมีผลผูกพันและกระทำการแทนประเทศไทยและยังมีอำนาจในการบังคับตาม ดุลพินิจด้วย กล่าวคือสามารถใช้อำนาจในเชิงบริหารกำกับให้หน่วยงานใต้สังกัดและต้องมีความ รับผิดชอบทั้งในเชิงกฎหมายและการเมือง ทั้งนี้เสนอว่ากระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กระทำการในฐานะที่เป็นองค์กร CDM แห่งชาติ (2) กระบวนการในการประเมินและรับรองโครงการ CDM ควรมีการดำเนินการโดยการ อนุมัติโครงการ CDM ก่อน แล้วกำกับดูแลไปจนตลอดโครงการมีการพิจารณาโดยใช้หลักการ ที่ ประกอบด้วย การพัฒนาที่ยั่งยืน การดำเนินการเพิ่มเติมจากการดำเนินการตามปกติผลลัพธ์ที่เกิดต้องได้ ประโยชน์ในระยะยาว การเข้ามีส่วนร่วมของประชาชน การประเมินผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมและ ผลประโยชน์ที่ประเทศจะได้รับ ทั้งนี้รูปแบบทางเลือกกระบวนการในประเมินและรับรองโครงการที่ เหมาะสมคือ การพิจารณาโครงการก่อนและควบคุมการดำเนินการตามโครงการเพื่อให้องค์กร CDM แห่งชาติซึ่งทำหน้าที่เสมือนที่ปรึกษา ได้ทำการกระจายอำนาจและจัดทำกระบวนที่ชอบด้วยกฎหมาย ให้กับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง (3) แนวทางการพิจารณาโครงการ CDM ควรคำนึงถึงผลประโยชน์และศักยภาพของ ประเทศเป็นหลัก โดยสามารถจำแนกโครงการ CDM ได้เป็นสองประเภท ได้แก่ ประเภทแรกเป็น โครงการที่ประเทศไทยสามารถดำเนินการได้เองและใช้เทคโนโลยีไม่ซับซ้อน ประเภทสอง คือโครงการ ที่ใช้เทคโนโลยีและเงินลงทุนสูง โดยในการวิจัยนี้เสนอว่า โครงการที่ควรได้รับการจัดลำดับสูงในการทำ CDM คือ โครงการเพิ่มหรือปรับปรุงประสิทธิภาพพลังงานในภาคอุตสาหกรรม ภาคการขนส่ง และภาค การผลิตไฟฟ้า โครงการด้านการสับเปลี่ยนเชื้อเพลิงในภาคอุตสาหกรรม โครงการด้านพลังงานหมุนเวียน ในภาคอุตสาหกรรมและภาคการผลิตไฟฟ้า โครงการด้านการกักเก็บก๊าซชีวมวลในภาคการจัดการของ เสีย และโครงการด้านการผลิตพลังงานจากการเผาขยะในการจัดการของเสีย ส่วนโครงการที่ควรได้รับ การจัดลำดับความสำคัญต่ำ คือ โครงการประเภทแหล่งรองรับคาร์บอน (4) เกณฑ์การพิจารณาโครงการ ควรประกอบด้วย 4.1 การดำเนินการเพิ่มเติมจากผลกรดำเนินการปกติ (Additionalities) ในเรื่องต่างๆ ดังนี้ 4.1.1 Enironmental additionality โครงการ CDM ต้องสามารถลดปริมาณการปล่อยก๊าซ เรือนกระจกได้ในระยะยาว และต้องสามารถวัดปริมาณได้ โดยทั้งนี้ต้องพิจารณาบน ฐานของ baseline เป็นหลัก 4.1.2 Financial additionality เงินทุนสนับสนุนการดำเนินโครงการ CDM จะต้องไม่ใช่เงิน ที่ได้จากความช่วยเหลือระหว่างประเทศ (ODA) และ Bilateral funding 4.1.3 Technological additionality กรดำเนินกิจกรรมต่างๆของโครงการ CDM จะต้องมี การถ่ายทอดเทคโนโลยีที่ไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม 4.2 การพัฒนาอย่างยั่งยืน โดยโครงการที่เสนอเพื่อพิจารณาจะต้องมีการวิเคราะห์ผลได้ ผลเสีย ทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคมและสิ่งแวดล้อม 4.3 การวิเคราะห์ผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ผู้เสนอโครงการจะต้องทำการ วิเคราะห์ผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ อันเกิดจากการดำเนินโครงการทั้งก่อนและหลังการดำเนิน โครงการ นอกจากนี้กระบวนการในการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อมและสุขภาพจะต้องดำเนินการ ตามมาตรฐานที่กำหนดไว้ในกฎหมายที่เกี่ยวข้อง และมีการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทุกฝ่ายและมี ความโปร่งใส The objective of the research report entitled "Enhancing the Effectiveness of Thailand's Implementation Strategy on the Clean Development Mechanism (CDM) Project" is to present Thailand's strategy for implementing the CDM project especially in the field of laws and regulations. This will be used as the main database for negotiations and a basis for decision- making concerning the selection of the projects for the benefit of the people and country. To carry out the study, the researchers organized for theexchang of views and knowledge on CDMs both in the public and private sectors. Other research methods used consist of the review and analysis of related laws as well as the collection of data on CDMs in industrialized countries. The outcome of the study shows that the implementation of CDM has enabled Thailand, which enjoys great potential for aftracting foreign investments, to increase her capability of achieving sustainable development in line with the requirements of the Kyoto Protocol. Two main issues to be considered are, firstly, the fact that Thailand may have legally-binding targets for reducing greenhouse gas emissions in the future; secondly, the country may also lose other opportunities, should it expedite the imprementation of CDM without careful consideration. It is therefore imperative to establish a basic guideline relating to the selection criteria for CDM projects to ensure that there are sound modalities and procedures as well as clear rules on the right to issue Certified Emission Reductions (CERs) as far as national entities and CDM project owners are concerned. Besides, these rules should enhance the reliability and transparency of the CDM implementation process as well as provide the CDM process with institutional mechanisms to check the performance of related agencies and organizations. Reseach recommendationa are: (1) The CDM national entity should be an organization with state autronity. It should be a governmental agency, which may or may not have a status of a legal entity. The CDM national entity must act on behalf of Thailand under the Kyoto Protocol. The national authority should be accountable and should have clear and transparent procedures with regards to the conduct of its business. It should possess expertise in the issuance of CERs certificates. It must be an autonomous and independent agency. The researchers are of the opinion that a Minister should be entrusted with full power to issue CERs certificates, which will have legally binding effects. Acting on behalf of Thailand and having the authority to enforce relevent laws, the Minister can exercise his or her executive power to supervise the CDM national agency, which must be legally and politically accountable. The researchers would like to recommend the Ministry of Natural Resources and Environment to function as Thailand's CDM national agency. (2) CDM projects should be approved and their activities be closely monitored. CDM project activities should thereafter be evaluated and validated. The baseline and monitoring principles are sustainable development, long-term benefits of CDM additionalities, participation by the people, evaluation of environmental impacts, and the advantages to Thailand. The CDM national agency, which should play an advisory role, should be decentralized and should assist related agencies in establishing their legal frameworks. (3) The guidelines for consideration of CDM projects should take Thailand's potential and national interests Into account. CDM projects can be catogorizer into (1) projects which can be conducted by Thailand by using simple technologies, and (2) projects which requir high technology and substantial capital investment. This report recommends that those CDM projects that should be prioritized should relate to energy efficiency improvement in the industrial sector, recycled energy in the industrial and electricty generation sectors, bio-gas conservation in the waste management sector, and energy generation by waste incineration. The CDM projects that should receive low priority include carbon capture and sequestration projects. (4) Consideration criteria for CDM projects should include 4.1 Additionalities in the area of 4.1.1 Environmental additionalitiy CDM projects must be able to reduce greenhouse gas emission in the long term and to measure the quantity of emitted greenhouse gas in conformity with the baseline. 4.1.2 Financial additionality Supporting funds for CDM projects must not derive from Overseas Development Assistance (ODA) or from bilateral funding. 4.1.3 Technological additionality The Implementation of CDM projects should include technology transfer without any hazardous effects on the environment. 4.2 Sustainable development Any proposal of CDM activities should include an analysis of the economic, social and environmental impacts. 4.3 Impact analysis on the environment and health-care Proposes of CDM projects should analyze both pre- and post- impacts on the environment and health-care as the result of implementing the project. Impact analysis on the environment and health-care should be compatible with the baseline and conform with the relevent regulations. It should be transparent and encourage the participation of all the stakeholders.