บทคัดย่อ : บทสังเคราะห์งานวิจัยนี้มิใช่เป็นการสรุปความของรายงานการวิจัย แต่เป็นการตีความพร้อมๆไปกับการให้ความหมายต่องานวิจัยภาคสนาม ดังนั้นในบางด้านบางมุมมองจึงอาจจะมีความเห็นต่างออกไป ผลสังเคราะห์จากงานวิจัยนี้สามารถประมวลรวบยอดได้อย่างน้อยเป็น ๓ ข้อหลักคือ (๑) ได้ข้อเสนอแนวความคิดในการศึกษาวิจัยเกี่ยวกับนักคิดท้องถิ่นและภูมิปัญญา คือ การพิจารณาในความเปลี่ยนแปลงทางสังคมเศรษฐกิจ และในบริบทวัฒนธรรมความคิด ควบคู่ไปกับการตอบสนองและตอบโต้ของนักคิดท้องถิ่นท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงนั้น (๒)ได้พบว่าสิ่งที่เรียกกันว่า“ภูมิปัญญาท้องถิ่น”นั้น ถ้าจะดำรงอยู่และพัฒนาสืบไปก็จะมิได้อยู่คงที่ แต่ เป็นพลวัตรมาจากทั้งการสั่งสมและจากการพลิกแพลงนวัตกรรมจากแหล่งต่างๆ “ภูมิปัญญาท้องถิ่น” มิได้จำกัดอยู่เพียงความเป็นท้องถิ่น ทั้งแง่แหล่งความคิดและคุณประโยชน์ ทั้งนี้ขึ้นกับความสามารถของนักคิดท้องถิ่นที่จะสร้างสรรค์งานและความคิดเป็นผลผลิตใหม่จากขนบธรรมเนียมประเพณีดั้งเดิม “ภูมิปัญญาท้องถิ่น”จึงเป็นทั้งการสืบและสานจากการผสมของภูมิปัญญาต่างๆสายทั้งจากท้องถิ่นและวงกว้างออกไป ซึ่งละม้ายกับการเปลี่ยนแปลงของสิ่งมีชีวิต ถ้าอนุโลมศัพท์ทางชีววิทยามาใช้ในเชิงอุปมาอุปมัยก็จะเรียกได้ว่าเป็น การผสมผสานต่างสายพันธ์ (Hybridization) จน“ของดั้งเดิม”ปรับกลายเป็นรูปใหม่หรือเกิดการกลายพันธ์ (Perm utation) เป็นนวประเพณี (Neo-tradition) (๓) ได้แนวคิดเป็นประเด็นเชิงทฤษฎีหลายประการ เป็นต้นว่า (ก) “โลกาภิวัตน์” นั้นสื่อความหมายเป็นแรงกระทำทางเดียวที่หมุน ปั่น ให้ท้องถิ่นต้องป่วน เปลี่ยนไปตามกระแส ทั้งๆที่แท้จริงแล้วหลายกรณีแรงเหล่านี้เกื้อหนุนท้องถิ่นดำรงอยู่และเจริญไปได้ และโลกาภิวัตน์ก็มิใช่พลังเดียวในกระแส แต่เข้ามาปะทะสังสรรค์ (Interaction) กับแรงพลังอื่นๆ โลกนี้มิได้มีเพียงโลกาภิวัตน์ แต่ยังมี“ชุมชนนุวัตน์” “ท้องถิ่นนุวัตน์” “บางกอกนุวัตน์” ฯลฯ (ข) การมองขั้วตรงข้ามที่นิยมกันกว้างขวาง เช่น ‘ตะวันออก v.s. ตะวันตก’ ‘ส่วนกลาง v.s. ท้องถิ่น’ นั้น เป็นแนวคิดแบบทวิลักษณ์ที่ผิดฝาผิดตัว เพราะแต่ละส่วน (Entity) นั้นมิได้เป็นลักษณะเชิงเดี่ยว โดยไม่มีความหลากหลายและความขัดแย้งในส่วนนั้น ทั้งการปะทะปฏิสังสรรค์ระหว่างกันเป็นเวลานาน ทำให้ส่วนต่างๆนั้นผสมกันไป (ค) มีความแตกต่างระหว่างการให้ความสำคัญต่อประเพณีนิยม (Traditionalism) กับการคำนึงถึงความเปลี่ยนแปลงอย่างไม่หยุดยั้งในการดำเนินไปทางประวัติศาสตร์ (Historicity) แนวคิดแรกนั้นอาจจะนำไปสู่การคิดอนุรักษ์สภาพหนึ่งในช่วงเวลาใดเวลาหนึ่งในประวัติศาสตร์ ในขณะที่แนวคิดหลังเห็นว่าสภาพใดสภาพหนึ่งดำรงอยู่เฉพาะช่วงหนึ่งๆในประวัติศาสตร์เท่านั้น (ง) การหาและกำหนดลักษณะร่วมของ “ภูมิปัญญาท้องถิ่น”ซึ่งหลากหลายอย่างยิ่งนั้นต่างไปจากความพยายามที่จะทำเข้าใจภูมิปัญญาท้องถิ่นอย่างเป็นรูปธรรม โดยสนทนากับแนวคิดเชิงทฤษฎีในลักษณะของจราจรสองทาง บทสังเคราะห์การศึกษานักคิดท้องถิ่นนี้ แม้จะมิได้มาจากความประสงค์ที่จะเชิดชูเป็นเบื้องต้น แต่ความชื่นชมนิยมในความสามารถก็เกิดขึ้นจากการได้เห็นภูมิปัญญาที่มิใช่เพียงอยู่ในระดับ‘การรู้จัก รู้จำ’ (Cognitive Learning) เท่านั้น แต่เป็นภูมิปัญญาที่อาศัยความสามารถวิเคราะห์ (Analytical Mind)ทำความเข้าใจโลกและสังคมวงกว้าง มาประดิษฐ์สร้างสรรค์ผลงานและความคิด ตามกำลังทรัพยากรและ“ทุน”ทางวัฒนธรรมที่มีอยู่ The research has revealed that Central Thai and Lana Culture and their respective changes have directly effected the whole worldview of Kham-Ai, be they, his creative works, ways of thinking, ideologies, ideas, knowledge and learning though processes are distinct from those of other traditional fellow artists. His unique study opportunity and experiences beyond his village community have played an important role in his development. Kham-Ai’s outstanding works and thoughts reflect both “the power of common people” and the phenomena in rural communities. The latter are the challenges with which people confront and cope by the former. His endeavors against the unjust social structure and oppression are one important theme from his skill and talent. Symbols in his arts and art management are his “weapon” in his non-violence struggle. In addition to his synthesis of local and ‘modern’ ideas and his innovation in arts and his Dhamma philosophy of arts, he has expounded the idea of “new alternatives” for villagers, craftsmen and local artists in the era of globalization. The idea is achievable through the formation of organizations to build up collaborative networks and to increase the value of their products. Comprehensive education for local people is to be conducted to improve people ‘s prestige and to create opportunities for the children of the poor and the disadvantaged. From his artistic prowess and his perseverance as an indigenous thinker, he became to be known as ‘teacher of Thai wisdom’, and as artist who tries to tackle the question “how can we utilize the Arts to serve the society?” The research has revealed that Central Thai and Lana Culture and their respective changes have directly effected the whole worldview of Kham-Ai, be they, his creative works, ways of thinking, ideologies, ideas, knowledge and learning though processes are distinct from those of other traditional fellow artists. His unique study opportunity and experiences beyond his village community have played an important role in his development. Kham-Ai’s outstanding works and thoughts reflect both “the power of common people” and the phenomena in rural communities. The latter are the challenges with which people confront and cope by the former. His endeavors against the unjust social structure and oppression are one important theme from his skill and talent. Symbols in his arts and art management are his “weapon” in his non-violence struggle. In addition to his synthesis of local and ‘modern’ ideas and his innovation in arts and his Dhamma philosophy of arts, he has expounded the idea of “new alternatives” for villagers, craftsmen and local artists in the era of globalization. The idea is achievable through the formation of organizations to build up collaborative networks and to increase the value of their products. Comprehensive education for local people is to be conducted to improve people ‘s prestige and to create opportunities for the children of the poor and the disadvantaged. From his artistic prowess and his perseverance as an indigenous thinker, he became to be known as ‘teacher of Thai wisdom’, and as artist who tries to tackle the question “how can we utilize the Arts to serve the society?” The study explores a number of themes necessary to understand a man and his thoughts. It begins with his biography and his exposure to the problems his people and his communities have faced. Unique as an individual life is, he also shares a set of traits common among the Karen ethnic group residing in northern Thailand. He has to face the state encroachment of the forest on the one hand and the more powerful position in the market relationship on the other. Moreover as a member of the minority group, he and his people are very marginalized in relation to the Northern Thai people in socio-cultural, as much as in eco-political terms. The study then moves to trace his works in the generally unfavorable atmosphere. He has worked and accumulated both knowledge and experiences by various means. This process in considered in the socio-economic change in the local and regional context and in the political environs of democratic development at the national level. Some forces have been in his favour, whereas domestic as well as official action presented themselves as strong obstacles. In view of different problems with varying degree, the study has tried to explain his roles together with his success and failure as community leader and thinker. His biography well reflects a local history as well as a series of attempts for sound solutions. Under his leadership, which has shown by means of demonstration and perseverance, the community and his fellow people have been able to have their voices heard in the wider arena, and increasingly gained recognition. His proposed solution for the village and social problems are indicative of his sophistication which has been nurtured by intrinsic formation as much as external influences. His thoughts on the environment and development issues can also be better appreciated in this light. Distinct from academic jargons and an Anthropological way of representation, he gives a local voice in support of the ideas of development in vogue, be the sustainable development, development along people’s strength and wisdom. However he does not usually trade his ideas for popular approval. His view on economic and social development, embedded in moral and subsistent economy, may receive a sound echo from academics, NGOs and even state officials. But it is not always in line with the mainstream thinking among his fellow villagers. The study has portrayed a complex picture of a man enmeshed in the problems, many of which are not within his realm of capacities. His contributions and achievements lie very rightly in the domain of idea and in his exemplar endeavors for the improvement of the society in general and his community in particular. It is a study of the traditional medicine in the context of its revival in Chiang Mai. It is carried out through a study of traditional doctors, particularly Pinkaew Tannual who stands at the forefront of the practices. As an embodiment of local culture and in possession of knowledge of long standing, he has adapted his expertise and modified his method of treatment in the changing circumstances. The study details biography, training, rite of passage, development, and beliefs of the man. The corpus of his medical knowledge is also documented. The study mode of presentation adopts the actor’s view. With his own voice, his action is appreciated via his memories, his thoughts and his decision-making process not entirely being free from the trial and error approaches. With the spread of modern medicine, the traditional health care has faced its possible oblivion. It has been marginalized and put into an opposite camp of “science”. However the dichotomy between “formal” and “informal” practices is not always valid. Pinkaew Tannual’s approaches have much to help bring awareness forgotten in the modern medicine. The synthesis between his healing practices and traditional medical knowledge in combination with Buddhist compassion orientation clearly a case in point. With the new context of health problems in the North, the traditional way of caring has been revived and sought after. Its comprehensiveness of treatment physical, spiritual, communal, unalienable, uneconomical – is now greater realized and highly valued. Moreover with populism in the air and tourism in the market, the traditional medicine has reemerged and increasingly gained general acceptance. This study therefore could enhance an understanding of a culture of which the traditional medicine is a part. The man’s outlook and explanation are important tales of current social malady and change. His knowledge and skills could be utilized for its practical as much as academic sake. The study sees itself as an invitation to Thai society to lend its ears to our withering away of thoughts and way of thinking.