การศึกษาผลตอบแทนทางเศรษฐกิจของฟาร์มเลี้ยงเป็ดเทศที่ใช้หนอนผลไม้เป็นอาหารเสริมในพื้นที่ ภาคเหนือตอนบน วิภาวรรณ ปาณะพล วรางคณา โตรส ยุภา ชูด ๑ บทคัดย่อ กำรศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ๑. เพื่อศึกษาวิธีการเพาะหนอนผลไม้ เพื่อนำมาเสริมเป็น อำหารเป็ดเทศ ๒. เพื่อศึกษาอัตราการให้หนอนผลไม้กับเป็ดเทศ และ ๓. เพื่อศึกษาต้นทุนและ ผลตอบแทนทางด้านเศรษฐกิจจากการใช้หนอนผลไม้เลี้ยงเป็ดเทศ โดยใช้วิธีการศึกษาจากการเรียนรู้ใน ฟาร์มของนายม้วน ดีประสิทธิ์ เกษตรกรตัวอย่าง เพื่อนำมาวางแผนการทดลองภายในศูนย์วิจัยและ พัฒนาการปศุสัตว์ที่ 5 (เชียงรสย) และนำไปทดสอบในฟาร์มผู้เลี้ยงเป็ดเทศรายย่อยจำนวน ๓ ราย การทดลองครั้งนี้เก็บข้อมูลต้นทุนการผลิตทุกขั้นตอน เริ่มจากการเพาะเชื้อรำข้าว การเพาะหนอนผลไม้ และการเลี้ยงเป็ดเทศด้วยหนอนผลไม้ นอกจากนั้นมีการเก็บข้อมูลด้านกสรเจริญเติบโตของเป็ดเทศที่กิน อาหารสำเร็จรูปและกินข้าวเปลือกร่วมกับหนอนผลไม้ ผลการศึกษาพบว่า การเพาะหนอนผลไม้ประกอบด้วย 3 ขั้นตอน คือ การเก็บเชื้อรำข้าว การเพาะหนอนผลไม้และ การเลี้ยงหนอนผลไม้โดยการทดลองครั้งนี้สามารถผลิตเชื้อรำข้าวได้ครั้งละ 2 กิโลกรัม ต้นทุนการผลิตเป็น 28.78 บาทต่อกิโลกรัม การเพาะหนอนผลไม้ผลิตครั้งละ 7.2 กิโลกรัม ต้นทุนการผลิตเป็น 48.27 บาทต่อกิโลกรัม ส่วนการศึกษาอัตราการให้หนอนผลไม้กับเป็ดเทศโดย ทดลองเลี้ยงหนอนผลไม้ร่วมกับข้าวเปลือกในอัตราวันละ 50 กรัมต่อฝูงในช่วง 30 วันแรก และอัตรา 100 กรัมต่อฝูง ในช่วง 30 วันก่อนจับเป็ดขำยพบว่ำอัตราการเจริญเติบโตโดยเฉลี่ยเป็น 29.50 กรัมต่อ วัน และ อัตราการเปลี่ยนอาหารเป็นเนื้อเป็น 3.42 เมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มควบคุมที่เลี้ยงด้วยอาหาร สำเร็จรูปพบว่ามีค่าต่ำกว่า โดยกลุ่มควบคุมมีอัตราการเจริญเติบโตโดยเฉลี่ยเป็น 30.89 กรัมต่อวัน และ อัตราการเปลี่ยนอาหารเป็นเนื้อเป็น 3.43 ส่งผลให้ต้นทุนการผลิตทั้งหมดเฉลี่ยของเป็ดเทศที่เลี้ยงด้วย หนอนผลไม้ร่วมกับข้าวเปลือกมีค่าต่ำกว่า เป็นกิโลกรัมละ 42.42 บาท และรำคำจำหน่ำยเป็ดเทศเป็น กิโลกรัมละ 50 บาท ดังนั้นผลตอบแทนทางเศรษฐกิจหรือกำไรเบื้องต้นจึงเป็นกิโลกรัมละ 7.58 บาท ซึ่ง เป็นค่าที่สูงกว่ากลุ่มควบคุมที่มีต้นทุนการผลิตทั้งหมดเฉลี่ยกิโลกรัมละ 46.31 บาท และผลตอบแทน ทางเศรษฐกิจหรือกำไรเบื้องต้นเป็นกิโลกรัมละ 3.69 บาท คำสำคัญ : ผลตอบแทนทางเศรษฐกิจ , เชื้อรำข้าว ,หนอนผลไม้, เป็ดเทศ ๑ สำนักส่งเสริมและพัฒนาการปศุสัตว์ กรมปศุสัตว์