ต้นทุนค่าอาหารในการผลิตโคนมสาวที่เลี้ยงด้วยอาหารหยาบคุณภาพต่างกัน 2 ชนิด สุทัศน์ สุนทรวัฒน์ 1/ ปรัชญา ปรัชญลักษณ์ 2/ สุมน โพธิ์จันทร์ 3/ บทคัดย่อ การใช้อาหารหยาบคุณภาพต่างกันเพื่อเลี้ยงโคนมสาว โดยใช้โคนมเพศเมียลูกผสมพันธุ์ขาวดำหย่านมอายุ 4 เดือน จำนวน 12 ตัว วางแผนการทดลองแบบ Group comparision แบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม มี 6 ซ้ำ กลุ่มที่ 1 ให้กินหญ้าแพงโกล่าแห้งเต็มที่ และเสริมด้วยอาหารข้นโปรตีน 14 % อัตรา 1-1.5 % ของน้ำหนักตัว และกลุ่มที่ 2 ให้กินฟางข้าวเต็มที่ และเสริมด้วยอาหารข้นโปรตีน 16 % อัตรา 1-1.5 % ของน้ำหนักตัว โคแต่ละตัวเลี้ยงในคอกขังเดี่ยว แยกรางน้ำและรางอาหาร ชั่งน้ำหนักโคทุกเดือนเพื่อวัดการเจริญเติบโตและปรับปริมาณการกินอาหารเพื่อควบคุมน้ำหนักตัว ทดลองจนโคผสมพันธุ์ติดครั้งแรก ผลการทดลองพบว่า ตลอดการทดลองตั้งแต่อายุ 4 เดือนจนถึงผสมติดครั้งแรกโคกลุ่มที่กินหญ้าแพงโกล่าแห้งเสริมอาหารข้นโปรตีน 14 % มีอัตราการเจริญเติบโตดีกว่า(P0.05) โดย จำนวนครั้งที่ผสมพันธุ์ติด(1.67) และคะแนนร่างกาย(Body score : 3.0-3.1) ของทั้ง 2 กลุ่มใกล้เคียงกัน เมื่อคิดผลกำไรจากการเลี้ยงและจำหน่ายโคสาวจนผสมติดครั้งแรก โดยคิดเฉพาะต้นทุนค่าอาหารและค่าพันธุ์โค (13,398 vs 13,165 บาท/ตัว) พบว่ากลุ่มที่กินหญ้าแพงโกล่าแห้งเสริมอาหารข้นโปรตีน 14 % มีกำไรมากกว่าโคกลุ่มที่กินฟางข้าวเสริมอาหารข้นโปรตีน 16 % เท่ากับ 665 บาท/ตัว คำสำคัญ : โคนมสาว หญ้าแพงโกล่าแห้ง ฟางข้าว อัตราการเจริญเติบโต เลขทะเบียนวิจัย 52(1)-0214-066 1/ สถานีพัฒนาอาหารสัตว์ประจวบคีรีขันธ์ 2/ ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์เพชรบุรี 3/ กลุ่มพัฒนาวิชาการปศุสัตว์ กรมปศุสัตว์