การศึกษารูปแบบการผลิตกระบือขุน เพื่อศึกษาสมรรถนะการเจริญเติบโต ประสิทธิภาพการใช้อาหาร ต้นทุนการผลิต คุณภาพซาก และคุณภาพเนื้อของกระบือ โดยระบบการขุนแตกต่างกัน 5 ระบบ1. <-span><-span>ขุนกระบือในแปลงพืชอาหารสัตว์ตลอดระยะการขุน (<-span>Grass-<-span>fed Buffalo Beef Production) เลี้ยง<-span><-o-p><-span><-h4>โดยให้แทะเล็มแปลงพืชอาหารสัตว์คุณภาพ โดยมีอายุเริ่มจนสิ้นสุดการเลี้ยง 12<-span>-36 เดือน และน้ำหนักเริ่มจนสิ้นสุดการเลี้ยง 150-450 กิโลกรัม แบ่งเป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มที่เลี้ยงในแปลงหญ้ากินนีสีม่วงผสมถั่วท่าพระสไตโล และกลุ่มที่เลี้ยงเฉพาะในแปลงหญ้ากินนีสีม่วงอย่างเดียว พบว่า กลุ่มแรกมีอัตราการเจริญเติบโตสูงกว่า <-span><-o-p><-span><-h4>2. <-span><-span>ขุนกระบือในแปลงพืชอาหารสัตว์จนเกือบโตเต็มวัยร่วมกับขังคอกขุนระยะสั้น (<-span>Long-<-span>pasture, <-o-p><-span><-h4> Short-<-span>feedlot Finishing) เลี้ยงโดยให้แทะเล็มแปลงพืชอาหารสัตว์คุณภาพดีจนเกือบโตเต็มวัยแล้วนำมาขุนในคอกเพื่อผลิตกระบือขนาดใหญ่ โดยมีอายุเริ่มจนสิ้นสุดการเลี้ยง 12<-span>-36 เดือน และน้ำหนักเริ่มจนสิ้นสุดการเลี้ยง 150-450 กิโลกรัม<-span><-span>ระยะเวลาเลี้ยงในแปลงพืชอาหารสัตว์ประมาณ 12 เดือน และขุนในคอกประมาณ 6-12 เดือน แบ่งเป็น 2 ชุด คือ ชุดที่เลี้ยงแบบไม่ตอนอายุประมาณ 1 ปี ในแปลงพืชอาหารสัตว์ร่วมกับขังคอกขุน และชุดที่เลี้ยงด้วยระดับอาหารข้นในการขังคอกขุน พบว่า ชุดแรกมีแนวโน้มว่ากระบือที่มีน้ำหนักน้อยมีอัตราการเจริญเติบโตสูงกว่ากระบือที่มีน้ำหนักมาก การขุนกระบือโดยใช้อาหารข้นระดับ <-span>1.<-span>5 % ของน้ำหนักตัว น่าจะมีความเหมาะสมกว่าเนื่องจากใช้ระยะเวลาเลี้ยงสั้นกว่าและมีต้นทุนการผลิตต่ำ<-span><-o-p><-span><-h4> 3. ขุนกระบือในแปลงพืชอาหารสัตว์ระยะสั้นร่วมกับการขุนในคอกขุน (<-span>Short-<-span>pasture, Long-<-span>feedlot Finishing) เลี้ยงในแปลงพืชอาหารสัตว์ระยะเวลาประมาณ 6 เดือน แล้วขุนอาหารประมาณ 12 เดือน โดยมีอายุเริ่มจนสิ้นสุดการเลี้ยง 12<-span>-30 เดือน และน้ำหนักเริ่มจนสิ้นสุดการเลี้ยง 150-450 กิโลกรัม แบ่งการทดลองเป็น 2ชุด พบว่า ในชุดแรกการขุนกระบือด้วยอาหารข้น ทำให้เนื้อกระบือมีความนุ่มมากขึ้น เนื่องจากมีไขมันในเนื้อมาก ปริมาณคอเลสเตอรอลและไตรกลีเซอไรด์มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น ตามระดับอาหารข้นที่กระบือได้รับ <-span><-o-p><-span><-h4>4. ขุนด้วยเสบียงสัตว์ร่วมกับอาหารข้น ผลิตเนื้อกระบือคุณภาพสูง (<-span>Feedlot Finishing used Preserved Fodder and Concentrate) เลี้ยงในคอกตลอดระยะเวลาการขุน โดยมีอายุเริ่มจนสิ้นสุดการเลี้ยง 12<-span>-30 เดือน และน้ำหนักเริ่มจนสิ้นสุดการเลี้ยง 150-450 กิโลกรัม แบ่งการทดสอบเป็น 2 ชุด พบว่า ในชุดแรกการให้อาหารข้นเสริมเสบียงสัตว์หรือหญ้าสดที่ต่างกันมีอัตราการเจริญเติบโตไม่ต่างกัน โดยกระบือที่ขังคอกขุนอาหารข้นมีเปอร์เซ็นต์ซากสูงกว่ากระบือที่เลี้ยงในแปลงพืชอาหารสัตว์ตลอดระยะการขุน และหากขุนกระบือด้วยอาหารข้นนานขึ้นจะทำให้ซากกระบือมีสัดส่วนไขมันเพิ่มขึ้นด้วย และมีสัดส่วนไขมันในเนื้อสูงกว่ากระบือที่เลี้ยงโดยได้รับอาหารหยาบเพียงอย่างเดียว ทำให้เนื้อกระบือมีความนุ่มมากขึ้น รวมทั้งมีผลทำให้คอเลสเตอรอลและไตรกลีเซอไรด์ในเนื้อกระบือสูงขึ้นมากกว่าการเลี้ยงในแปลงพืชอาหารสัตว์ <-span><-o-p><-span><-h4>5. ขุนกระบือเต็มวัยใช้เสบียงสัตว์ร่วมกับอาหารข้น (<-span>Mature Bull Finishing) โดยการนำกระบือเพศผู้เต็มวัยมาเลี้ยงขังคอก ให้กินเสบียงสัตว์แห้ง และพืชหมัก ร่วมกับอาหารข้นจนโตเต็มที่ อายุกระบือเริ่มเลี้ยงไม่เกิน 5 ปี และน้ำหนักเริ่มจนสิ้นสุดการเลี้ยง <-span>300-<-span>550 กิโลกรัม พบว่า การขุนกระบือด้วยอาหารข้นทำให้เนื้อมีความนุ่มมากขึ้นเนื่องจากมีไขมันในเนื้อมาก แต่ยังต่ำกว่าเนื้อโคพื้นเมือง