ระบบแก้ความเป็นหมันของเรณูที่ควบคุมโดยยีนในไซโทพลาซึม (wild abortive/ WA cytoplasm or WA-CMS) ควบคุมด้วยยีนแก้ความเป็นหมันของเรณู (pollen fertility-restoring gene: Rf) 2 ตำแหน่ง คือ ตำแหน่ง Rf3 ตั้งอยู่บนโครโมโซมที่ 1 และตำแหน่ง Rf4 ตั้งอยู่บนโครโมโซมที่ 10 โดยตำแหน่ง Rf4 อยู่ในกลุ่มของยีน pentatricopeptide repeat (PPR) ในงานวิจัยนี้ได้ศึกษาความแตกต่างของยีนแก้ความเป็นหมันตำแหน่ง Rf4 จากข้าวพันธุ์เรณูเป็นหมันโดยยีนในไซโทพลาซึม พันธุ์เรณูปกติโดยยีนในไซโทพลาซึม และพันธุ์ที่มียีนแก้ความเป็นหมันในนิวเคลียส หรือพันธุ์ A, B และ R ตามลำดับ จำนวน 14 พันธุ์ ด้วยการโคลนยีนแล้วนำมาหาลำดับเบส จากผลการศึกษาสามารถโคลนยีน PPR7 และ PPR10 และบางส่วนของยีน PPR9 ที่มีขนาดประมาณ 1.7, 2.2 และ 2.0 กิโลเบส ตามลำดับ จากการเปรียบเทียบลำดับเบส พบการเพิ่มขึ้นของลำดับเบส 9 เบส ที่ด้านหน้าบริเวณที่นำรหัสในยีน PPR7 จึงแบ่งยีนนี้ได้เป็น 2 กลุ่ม ในยีน PPR10 พบลำดับเบสเปลี่ยนที่ตำแหน่ง 1,392 เปลี่ยนโคดอนเป็นรหัสหยุด ทำให้ได้เป็นโปรตีนที่มีความยาวแตกต่างกัน คือ ขนาด 454 และ 569 กรดอะมิโน ส่วนผลการเปรียบเทียบลำดับเบสบางส่วนของยีน PPR9 นั้น พบการเพิ่มขึ้นของลำดับเบส 105 เบส ในบริเวณรหัส ทำให้ได้เป็นโปรตีนที่มีความยาวแตกต่างกัน คือ ขนาด 782 และ 816 กรดอะมิโน ซึ่งจะนำลำดับเบสของบริเวณที่ต่างกันในยีน PPR ทั้งสาม ไปใช้ในการออกแบบเป็นเครื่องหมายดีเอ็นเอที่จำเพาะกับยีนแก้ความเป็นหมันของเรณูต่อไป คำสำคัญ: ข้าวไทย, ยีนแก้ความเป็นหมันของเรณู, ยีน pentatricopeptide repeat, เครื่องหมายดีเอ็นเอ