โครงการวิจัยเรื่องการพัฒนารูปแบบการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุชาวไทยภูเขาเผ่ากะเหรี่ยง พื้นที่หมู่บ้านพัฒนาเพื่อความมั่นคงพื้นที่ชายแดน ตามแนวทางพระราชทานพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ จังหวัดแม่ฮ่องสอน วัตถุประสงค์เฉพาะเพื่อศึกษาสภาพปัญหาทางด้านร่างกายและจิตใจของผู้สูงอายุชาวไทยภูเขาและบริบทการดูแลผู้สูงอายุในพื้นที่ พัฒนาแนวทางในเสริมสร้างสมรรถภาพทั้งทางร่างกายและจิตใจของผู้สูงอายุชาวไทยภูเขาและประเมินผลสมรรถภาพทางด้านร่างกายและจิตใจของผู้สูงอายุชาวไทยภูเขา วิธีการศึกษาเป็นการวิจัยกึ่งทดลอง เลือกพื้นที่แบบจำเพาะเจาะจง โดยพิจารณาจากพื้นที่วิจัยเป็นหมู่บ้านที่มีชาวไทยภูเขาเผ่ากะเหรี่ยง อาศัยอยู่ในพื้นที่หมู่บ้านพัฒนาเพื่อความมั่นคงพื้นที่ชายแดนตามแนวทางพระราชทานพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ คือ บ้านเมืองน้อย อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน ประชากรและกลุ่มตัวอย่าง ผู้สูงอายุที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป ศึกษาในกลุ่มเดียวซึ่งเป็นกลุ่มที่มีการจัดกิจกรรมเพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลง ผู้วิจัยได้กำหนดเกณฑ์และขั้นตอนในการเลือกกลุ่ม โดยประเมินจากผลรวมคะแนนจากแบบประเมินการจำแนกผู้สูงอายุตามกลุ่มศักยภาพ ตามความสามารถในการประกอบกิจวัตรประจำวันตั้งแต่12คะแนนขึ้นไป (กลุ่มติดสังคม) เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสัมภาษณ์ด้านสุขภาพและความรู้ ความเชื่อ ทัศนคติและพฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ การวิเคราะห์ข้อมูลทั่วไป ด้วยสถิติพรรณนา ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ความถี่ และร้อยละ เปรียบเทียบความแตกต่างคะแนนเฉลี่ย ความรู้ ทันคติ และพฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพ ก่อนและหลังการทดลองในกลุ่มเดียวกัน ใช้ Paired Sample t-test ผลการศึกษา พบว่า มีการดำเนินการโดยใช้รูปแบบของชมรมผู้สูงอายุขับเคลื่อนเป็นหลัก คือ 1)การตรวจและทดสอบสมรรถภาพของร่ายกาย โดยมีเจ้าหน้าที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านเมืองน้อยที่รับผิดชอบงานผู้สูงอายุดำเนินการ 2)การส่งเสริมการรับประทานอาหารเพื่อสุขภาพ โดยใช้กระบวนการการมีส่วนร่วม ผู้สูงอายุ อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ผู้ดูแลผู้สูงอายุร่วมกันคิดส่วนประกอบ เมนูชูสุขภาพโดยใช้วัตถุดิบจากพื้นบ้านที่มีอยู่ 3)การยืดเหยียดกล้ามเนื้อ โดยศูนย์ฯเป็นผู้ดำเนินการสอนและส่งต่อให้เจ้าหน้าที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านเมืองน้อยและผู้สูงอายุมีการออกกำลังกายทุกวันพระ 4)การส่งเสริมสุขภาพช่องปากและฟันโดยให้เจ้าหน้าที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านเมืองน้อยที่รับผิดชอบงานผู้สูงอายุดำเนินการ 5)การส่งเสริมการสวดมนต์และฝึกสมาธิ โดยเจ้าอาวาสวัดเมืองน้อย ทุกวันพระ 6) การอบรมให้ความรู้เกี่ยวกับธรรมชาติของร่างกายคุณค่าผู้สูงอายุโรคในผู้สูงอายุและการดูแลสุขภาพด้วย 3 อ. โดยเจ้าหน้าที่ศูนย์ฯร่วมกับโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านเมืองน้อยและโรงพยาบาลปาย 7)การพบปะผู้สูงอายุโดยในปี พ.ศ. 2559 ได้ส่งเสริมให้มีการจัดตั้งชมรมจัดกิจกรรมในวันสำคัญและออกกำลังกายทุกวันพระ 8)การติดตามเยี่ยมที่บ้าน นำโดย อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านและผู้สูงอายุที่เป็นแกนนำรวมกลุ่มเยี่ยมบ้านผู้สูงอายุที่ป่วย ติดบ้าน ติดเตียงเดือนละ 1 ครั้ง จากการประเมินผล ปีพ.ศ. 2560 ผู้สูงอายุตอบแบบสัมภาษณ์ลดลง 8 คน จากปี พ.ศ. 2559 เนื่องจากเสียชีวิตและย้ายที่อยู่ พบว่ามีจากติดบ้านเป็นติดเตียง 1 คน การคัดกรองโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง ไม่มีความแตกต่างกัน จากการประเมินความเสี่ยงในด้านต่างๆ คือ ช่องปาก สายตา ความสามารถในการกลั้นปัสสาวะ ปัญหาการนอน โรคซึมเศร้า โรคสมองเสื่อม และโรคหลอดเลือดสมอง พบมากกว่าในปี พ.ศ. 2559 แต่พฤติกรรมที่พึงประสงค์โรคเข่าเสื่อม และเสี่ยเกิดการหกล้มมีจำนวนที่ลดลง การประเมินความรู้การดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุบ้านเมืองน้อยหลังการดำเนินการโครงการสูงกว่าก่อนการดำเนินการโครงการอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติ(P-value