พรรณไม้น้ำสกุลใบพาย Cryptocoryne spp. เป็นพรรณไม้น้ำพื้นเมืองของไทยที่มีหลายชนิดอยู่ในสถานะใกล้ สูญพันธุ์ และบางชนิดสามารถเก็บรักษาเชื้อพันธุ์โดยการทำเมล็ดเทียมที่เพาะเลี้ยงในสภาพหลอดแก้วได้ แต่การเก็บรักษาเมล็ดเทียมที่อุณหภูมิต่ำโดยการแช่แข็งยังไม่ประสบความสำเร็จ การทดลองนี้ทำการศึกษาการเก็บรักษาเมล็ดเทียมที่อุณหภูมิต่างกัน 3 ระดับ คือ 25, 5 และ -18 องศาเซลเซียส พบว่าเนื้อเยื่อตายอดของพรรณไม้น้ำสกุลใบพายที่ได้รับการชักนำให้เกิดความทนทานต่อการสูญเสียน้ำ โดยเลี้ยงในอาหารที่มีน้ำตาลซูโครสเข้มข้น 0.3 M เป็นเวลานาน 8 สัปดาห์ (preculture) ก่อน แล้วจึงเคลือบด้วยสารอัลจิเนต จากนั้นจึงผ่านกระบวนการดึงน้ำออกที่ระยะเวลา 7 ชั่วโมง (dehydration) จนเป็นเมล็ดเทียมแบบแห้ง (dehydrated synthetic seed) สามารถเก็บรักษาที่อุณหภูมิ 25 องศาเซลเซียส ได้นานไม่เกิน 3 สัปดาห์ โดยมีเปอร์เซ็นต์การงอกที่ลดลงตามระยะเวลาเก็บที่นานขึ้น ส่วนการทดลองที่อุณหภูมิ 5 และ -18 องศาเซลเซียส พบว่าเมล็ดเทียมมีอายุในการเก็บรักษาเพียง 1 สัปดาห์ การปรับเทคนิคการทำเมล็ดเทียมครั้งนี้ทำให้เมล็ดเทียมสามารถเก็บรักษาในอุณหภูมิที่ต่ำได้ แม้ระยะเวลาการเก็บรักษาเมล็ดเทียมแบบแห้งในระดับอุณหภูมิต่าง ๆ มีระยะสั้นแต่ยังสะดวกต่อการขนส่งทางการค้าและการขนย้าย เพื่อการแลกเปลี่ยนพันธุ์ เป็นประโยชน์ในการอนุรักษ์เชื้อพันธุ์พรรณไม้น้ำต่อไป คำสำคัญ : พรรณไม้น้ำสกุลใบพาย, เมล็ดเทียม, อุณหภูมิต่อการเก็บรักษา