การวิจัยเรื่ อง การสร้างความเข้มแข็งของชุมชนในการจัดการมลพิษทางอากาศบน ฐานเศรษฐกิจพอเพียง พ้ืนที่อา เภอเมือง จงัหวดัแม่ฮ่องสอน มีวตัถุประสงคห์ ลกั เพื่อศึกษารูปแบบ ในการจดัการมลพิษทางอากาศบนฐานเศรษฐกิจพอเพียงการวิจยัคร้ังน้ีเป็นการวิจยัเชิงปฏิบตัิการ แบบมีส่วนร่วม ผลการศึกษา พบวา่ มลภาวะทางอากาศในพ้ืนที่อา เภอเมืองจงัหวดัแม่ฮ่องสอนเป็นปัญหาที่เกิดจากควนัไฟเป็น ส่วนใหญ่โดยสาเหตุมาจากหลกั มาจากการเผาพ้ืนที่การเกษตรซ่ึงอยู่ในพ้ืนที่ป่า และทศันคติของ ประชาชนซ่ึงคิดวา่ ปัญหามลภาวะทางอากาศเป็นหนา้ที่ของหน่วยงานรัฐที่ตอ้งเขา้มาจดัการไม่ใช่ เป็นหน้าที่ของตนเอง รวมท้งัเกิดจากการแก้ปัญหาของหน่วยงานของรัฐ ซ่ึงเมื่อเกิดไฟป่าข้ึน หน่วยงานของรัฐไดส้่งคนเขา้มาควบคุมไฟป่าในพ้ืนที่แต่เนื่องจากกลุ่มควบคุมไฟป่าดงักล่าวส่วน ใหญ่เป็นคนที่อาศยัอยนู่ อกพ้ืนที่ไม่มีความรู้เกี่ยวกบั สภาพทางภูมิศาสตร์ในพ้ืนที่ทา ให้การควบคุม ไฟป่าในพ้ืนที่เป็นไปดว้ยความยากลา บากและล่าชา้จึงลุกลามมากข้ึน ในส่วนของรูปแบบการในการจดัการมลพิษทางอากาศบนฐานเศรษฐกิจพอเพียง เริ่มตน้ ด้วยการสร้างความรู้และความตระหนกัให้กบั ชาวบา้น การสร้างความรู้และความตระหนกัให้กบั นักเรียน การใช้ประโยชน์จากชีวมวลโดยการน ามาท าปุ๋ ย การลดการเผาเศษวัสดุเหลือใช้ทาง การเกษตรจะท าโดยการน ามาท าเป็ นปุ๋ ยหมักซึ่งชาวบ้านจะสามารถน าไปใช้ประโยชน์ได้ในฤดูการ เพาะปลูกถัดไป การทา แผนที่ชุมชน และวางแผนการเผาเพื่อความเหมาะสม การทา แผนที่ก็เพื่อ กา หนดอาณาเขตที่จะทา การควบคุมการเกิดไฟป่า และบริเวณท้งัหมดที่จะดูแล และท าเป็ นป่ า ชุมชน ชาวบา้นไดร้่วมกนัวาดแผนที่ของชุมชน การทา แนวกนั ไฟ การทา แนวกนั ไฟจะร่วมกนั ทา โดยทา แนวกนั ไฟในพ้ืนที่ที่เสี่ยงต่อการเกิดไฟและลุกลาม การเดินป่ าเฝ้ าระวังไฟ กิจกรรมเดินป่า เฝ้าระวงัไฟเป็นกิจกรรมที่ดา เนินการเพื่อเฝ้าระวงัไฟภายในพ้ืนที่ป่าบริเวณรอบๆ หมู่บา้นที่มกัจะ เกิดไฟป่าข้ึนจากการ หาของป่า และการจุดไฟเฝ้าพ้ืนที่ทางการเกษตรของพ้ืนที่ใกล้เคียง และ กา หนดผูท้ ี่จะดูแลในแต่ละโซน มีหน้าที่ดูแลรับผิดชอบการเกิดไฟป่าในชุมชน รวมถึงการจัด การศึกษาเพื่อพัฒนาท้องถิ่นได้ใช้โปรแกรมระบบสารสนเทศที่เกี่ยวขอ้งกบัการจดัการมลพิษทาง อากาศ ไดน้ า ไปบรรจุอยู่ในการเรียนการสอนของนกั เรียนช้นั ประถมศึกษาปีที่6แผนการจัดการ เรี ยนรู้ที่ 1 หน่วยการเรียนรู้ชีวิตกับสิ่งแวดล้อม เรื่อง ระบบนิเวศและความสัมพนั ธ์ระหว่าง สิ่งมีชีวติที่อยรู่ ่วมกนั โดยการดา เนินกิจกรรมน้ีสามารถไดก้ลุ่มเยาวชนจากโรงเรียนต่างๆ จา นวน 4 โรงเรียน ประกอบดว้ย โรงเรียนบา้นห้วยผ้ึง โรงเรียนบา้นบา้นคาหาญ โรงเรียนบา้นนาปลาจาด โรงเรียนบา้นหว้ยผา ซ่ึงจะนา ความร่วมมือไปสร้างเป็นเครือข่ายในการจดัการมลพิษทางอากาศบน ฐานเศรษฐกิจพอเพียงต่อไป