บทคัดย่อ งานการวิจัยนี้ได้ทำการสังเคราะห์โครงสร้างนาโน Ce1-xLaxO2 เมื่อ 0?x?0.10 ด้วยวิธีสารละลายอย่างง่าย โดยสารที่เตรียมได้จะถูกตรวจสอบพฤติกรรมทางความร้อนโดยเทคนิค TG-DTA เพื่อประมาณอุณหภูมิของการสลายตัวและการเปลี่ยนแปลงเฟส แล้วนำไปแคลไซน์ที่อุณหภูมิ 500, 600, 700 และ 800 oC เป็นเวลา 2 ในอากาศ และตรวจสอบโครงสร้างผลึกทางจุลภาคและสมบัติทางแม่เหล็กของอนุภาคนาโน Ce1-xLaxO2 ด้วยเทคนิค XRD, SEM, TEM, FT-IR, XPS, XANES และ VSM จากการศึกษาพบว่าวิธีเตรียมนี้ให้ลักษณะเป็นผงเมื่อตรวจสอบลักษณะทางกายภาพพบว่าเป็นลักษณะทรงกลมที่รวมตัวขึ้นจากอนุภาคนาโน วิเคราะห์ด้วยเทคนิค XRD และ TEM พบโครงสร้างผลึกแบบลูกบาศก์ฟลูออไรด์พบว่าไม่เฟสปลอมปนของ La2O3 ซึ่งไอออน La สามารถแทนที่ไอออน Ce ได้หมดในโครงสร้าง ซึ่งมีผลต่อการแสดงพฤติกรรมทางแม่เหล็ก และจากผลการศึกษาลักษณะสัณฐานวิทยาของอนุภาคนาโน Ce1-xLaxO2 ที่เตรียมได้ พบว่าอนุภาคที่ได้มีขนาดอยู่ในช่วง 15.47?2 ถึง 48.71?5 นาโนเมตร และขนาดอนุภาคเล็กลงตามความเข้มข้นของการเจือ จากการศึกษาสมบัติทางแม่เหล็กของ Ce1-xLaxO2 เมื่อ 0?x?0.10 ผ่านการแคลไซน์ที่อุณหภูมิ 500, 600, 700 และ 800 oC เป็นเวลา 2 ในอากาศ ที่เตรียมได้ พบว่า Ce1-xLaxO2 เจือด้วย La ที่ 0.04, 0.06, 0.08 และ 0.10 มีความเป็นแม่เหล็กผสมระหว่างแม่เหล็กไดอาและแม่เหล็กเฟอร์โร มีค่าแมกเนไตเซชันอิ่มตัว (saturation magnetization, Ms) มีค่าสูงสุดประมาณ 0.008 emu/g โดยค่า Ms เพิ่มขึ้นตามค่า x ที่เพิ่มขึ้นเมื่อถึงจุดอิ่มตัวจะทำให้ค่าลดลงเนื่องจากปริมาณไอออน La ที่มากเกินไป แต่เพิ่มค่าสภาพแม่เหล็กคงเหล็กคงเหลือ (coercivity, Hc) แสดงถึงประสิทธิภาพความเป็นแม่เหล็กดีขึ้น ทั้งนี้เกิดจากผลของช่องว่างของออกซิเจนที่เกิดขึ้นนั้นมีส่วนสำคัญในการเกิดการควบคู่กันแบบเฟอร์โรกับไอออนของ La3+ และ Ce3+ ในโครงสร้างของตัวอย่าง โดยยืนยันสถานะเลขออกซิเดชันโดยเทคนิค XPS และ XANES เราถือได้ว่าโครงสร้างนาโน Ce1-xLaxO2 สามารถพัฒนาต่อไปได้สำหรับงานจำนวนมาก เช่น ferrofluids, magnetic recording, biomedicine และ spintronics