การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) การศึกษาบทบาทการมีส่วนร่วมของชุมชนด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติแบบยั่งยืนของชุมชนท้องถิ่นบริเวณพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเทือกเขาบรรทัด อำเภอตะโหมด จังหวัดพัทลุง 2) เปรียบเทียบบทบาทการมีส่วนร่วมของชุมชนด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติแบบยั่งยืนของชุมชนท้องถิ่นบริเวณพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเทือกเขาบรรทัด อำเภอตะโหมด จังหวัดพัทลุง 3) เพื่อหาแนวทางร่วมกันของชุมชน ในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติแบบยั่งยืนของชุมชนท้องถิ่นบริเวณพื้นที่เขตรักษาพันธ์สัตว์ป่าเทือกเขาบรรทัด อำเภอตะโหมด จังหวัดพัทลุง 4) เพื่อจัดกิจกรรมและจัดทำแหล่งเรียนรู้เกี่ยวกับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติในเขตพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเทือกเขาบรรทัด อำเภอตะโหมด จังหวัดพัทลุง มีกลุ่มตัวอย่างที่เป็นประชาชน จำนวน 394 คน ผู้นำ 15 คน วิเคราะห์ความเที่ยงโดยสูตรสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคมีค่าเท่ากับ .94 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติหาค่าร้อยละ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติทดสอบที การวิเคราะห์ความแปรปรวน และการวิเคราะห์เนื้อหา มีผลการศึกษาตามวัตถุประสงค์ ดังนี้ 1. บทบาทการมีส่วนร่วมของชุมชนด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติแบบยั่งยืนของชุมชนท้องถิ่นบริเวณพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเทือกเขาบรรทัด อำเภอตะโหมด จังหวัดพัทลุง ภาพรวมอยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 3.68 เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่า ด้านบทบาทการมีส่วนร่วมในการสรุปประเมินผลรับผลประโยชน์มีค่าเฉลี่ยมากที่สุดเท่ากับ 3.80 รองลงมาเป็นด้านบทบาทการมีส่วนร่วมในการดำเนินกิจกรรมมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 3.75 และด้านบทบาทการมีส่วนร่วมในการวางแผนมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 3.50 ตามลำดับ 2. ผู้มี เพศ อายุ การศึกษาต่างกันบทบาทการมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ ไม่แตกต่างกัน แต่ผู้ที่มีอาชีพ ตำแหน่ง ต่างกันบทบาทการมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติแตกต่างกันที่ระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ .01 3. ควรมีการประชาสัมพันธ์เกี่ยวกับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติให้ทั่วถึงผ่านสื่อหรือช่องทางที่มีความหลากหลาย ควรมีการรณรงค์ ดูแลและรักษาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่องในทุกภาคส่วนเพื่อประโยชน์ของลูกหลานในอนาคต ควรมีการจัดกิจกรรมหรือจัดหลักสูตรการเรียนรู้ ลงสู่สถานศึกษา และให้นักเรียนได้ปฏิบัติกิจกรรม ตั้งแต่ชั้นอนุบาลถึงระดับปริญญาตรี รวมทั้งการปลูกจิตสำนึก การรักสิ่งแวดล้อม แก่ เด็ก ๆ ตั้งแต่ในครอบครัว สู่สถานศึกษาและชุมชน ถ่ายทอดความรู้แก่ชนรุ่นหลังให้มีใจรักธรรมชาติ เพื่อจะได้มีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน 4. ควรพัฒนาระบบการประชาสัมพันธ์เพื่อดึงดูดความสนใจแก่ผู้ที่มาร่วมกิจกรรม ซึ่งกลุ่มเป้าหมายที่รับผิดชอบจะเป็นผู้นำชุมชน ประชาชนในเขตพื้นที่ การเพิ่มช่องทางความหลากหลายในการประชาสัมพันธ์ในเชิงรุก เช่น เว็บไซต์ แผ่นพับ วารสาร หรือ โทรทัศน์ ซึ่งกลุ่มเป้าหมายควรเป็นประชาชนในจังหวัดพัทลุง สถาบันการศึกษาต่างๆ และประชาชนในพื้นที่จังหวัดใกล้เคียงมามีส่วนร่วมควรเสนอของบประมาณสนับสนุนจากภาครัฐ ซึ่งกลุ่มเป้าหมายที่รับผิดชอบควรเป็นองค์การบริหารส่วนตำบล และเน้นย้ำให้ประชาชนในท้องถิ่นมีส่วนร่วมในการพัฒนาและอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติในท้องถิ่น รวมถึงการประชุมผู้นำเพื่อวางแผนชี้แจงในเรื่องเกี่ยวกับการจัดกิจกรรมต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ