1 ขอบเขตด้านพื้นที่ ทำการศึกษาวิจัยในพื้นที่ลุ่มน้ำและชายฝั่งปัตตานี คำอธิบายประกอบขอบเขตด้านพื้นที่ 1. จังหวัดปัตตานี เป็นแหล่งตัวแทนข้อมูลซึ่งมีความหลากหลายทางชีวภาพและวัฒนธรรมและภูมิปัญญาแบบมุสลิม และมีพื้นที่ติดกับฝั่งทะเลด้านตะวันออก 2. จังหวัดยะลา เป็นแหล่งตัวแทนข้อมูลซึ่งมีความหลากหลายทางชีวภาพและวัฒนธรรมและภูมิปัญญาแบบมุสลิม แต่พื้นที่ไม่ติดกับฝั่งทะเล โดยเฉพาะ เบตง อำเภอใต้สุดของแดนสยาม ขึ้นชื่อว่างเป็นแหล่งที่มีความหลากหลายทางชีวภาพ ความหลากหลายด้านภูมิปัญญาท้องถิ่นและมีลักษณะเป็น พหุลักษณ์ทางวัฒนธรรม (Multiculturalism) ที่ขึ้นชื่อของประเทศ 2 ขอบเขตด้านเนื้อหา การแบ่งกลุ่มจัดประเภทเนื้อหาทางด้านความหลากหลายทางชีวภาพ ได้แก่พืช สัตว์ และภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านการเกษตร ภูมิปัญญาดานเศรษฐกิจ ภูมิปัญญาด้านศาสนา คุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม ความเชื่อ ภูมิปัญญาด้านการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และ. ภูมิปัญญาด้านภาษาและวรรณกรรม งานวิจัยนี้จะสังเคราะห์เป็น 4 กลุ่ม แผนภูมิแสดงขอบเขตด้านเนื้อหา แผนภูมิแสดงขอบเขตด้านเนื้อหา กลุ่มที่ 1 ความหลากหลายทางชีวภาพ คติ ความคิด ความเชื่อ ภาษา กลุ่มที่ 1 ความหลากหลายทางชีวภาพ คติ ความคิด ความเชื่อ ภาษา กลุ่มที่ 2 ความหลากหลายทางชีวภาพ ศิลปะ วัฒนธรรม ขนบธรรมเนียมประเพณี กลุ่มที่ 2 ความหลากหลายทางชีวภาพ ศิลปะ วัฒนธรรม ขนบธรรมเนียมประเพณี กลุ่มที่ 3 ความหลากหลายทางชีวภาพ การประกอบอาชีพ ในแต่ละท้องถิ่น กลุ่มที่ 3 ความหลากหลายทางชีวภาพ การประกอบอาชีพ ในแต่ละท้องถิ่น กลุ่มที่ 4 ความหลากหลายทางชีวภาพ เทคโนโลยีชาวบ้าน กลุ่มที่ 4 ความหลากหลายทางชีวภาพ เทคโนโลยีชาวบ้าน อย่างไรก็ตาม การสังเคราะห์เข้าเป็น 4 กลุ่ม มิได้หมายความว่า แต่ละพื้นที่ จะมีความหลากหลายทางชีวภาพและภูมิปัญญาครบทุกกลุ่มเสมอไป ในพื้นที่หนึ่งอาจจะมีภูมิปัญญาอย่างหนึ่งส่วนพื้นที่ที่ต่างออกไป อาจจะมีภูมิปัญญาอย่างอื่นแตกต่างกันไป ฉะนั้น ในพื้นที่นี้จะสืบค้นเฉพาะความหลากหลายทางชีวภาพและภูมิปัญญาท้องถิ่นเท่าที่มีอยู่จริงเฉพาะของพื้นที่นั้นๆ เท่านั้น