การวิจัยเชิงปฏิบัติการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งให้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในภาคใต้ของประเทศไทยผ่านการสร้างรูปแบบกระบวนการมีส่วนร่วมเพื่อการวางแผนพัฒนาและจัดทำงบประมาณแบบมีส่วนร่วมอย่างเป็นรูปธรรม โดยการศึกษาเริ่มต้นจากการทบทวนแนวคิด ทฤษฎี การสำรวจข้อมูลพื้นที่ การสำรวจข้อมูลแบบสอบถามเพื่อจัดทำข้อมูลระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ (GIS) แล้วพัฒนาเป็นกรอบแนวคิดเพื่อการเสริมสร้างความเข้มแข็งให้กับองค์กรปกครองส่วนท้อนถิ่น ผ่านกระบวนการจัดทำแผนปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม ผลจากการดำเนินการ สรุปได้ว่า ฐานข้อมูลชุมชนเป็นข้อมูลพื้นฐานที่สำคัญ ที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทุกแห่งควรต้องมีไว้เพื่อใช้ประกอบการจัดทำแผนพัฒนาและงบประมาณสำหรับท้องถิ่น ซึ่งข้อมูลทั้งหมดควรจะต้องมีการเก็บรวบรวม และทำให้เป็นปัจจุบันอยู่เสมอ เพื่อให้ผู้ที่มีหน้าที่ในการบริหารและพัฒนาพื้นที่จะได้นำไปใช้ให้เกิดประโยชน์บนพื้นฐานความเป็นจริงได้ นอกจากนี้ งานวิจัยได้พัฒนารูปแบบกระบวนการสร้างการมีส่วนร่วมระหว่างองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและประชาชน ผ่านกิจกรรมการจัดทำแผนพัฒนาชุมชนที่ใช้กระบวนการสร้างการมีส่วนร่วม 4 ขั้นตอน คือ 1) การสร้างความรู้เข้าใจเกี่ยวกับประชาธิปไตยแบบมีส่วนร่วม และการค้นหาทุนทางสังคม 2) การจัดทำแผนพัฒนาและงบประมาณโดยใช้ทุนทางสังคมเป็นฐาน และทดลองนำแผนไปปฏิบัติ 3) การถอดบทเรียนสิ่งที่ดำเนินการเพื่อปรับปรุงกระบวนการและจัดทำคู่มือ และ 4) เผยแพร่คู่มือเพื่อให้เกิดการนำไปใช้ประโยชน์ ซึ่งการดำเนินการใน 4 ขั้นตอนนี้จะเป็นแนวปฏิบัติให้กับผู้ปฏิบัติงานจริงในพื้นที่ได้นำไปใช้เพื่อการบริหารจัดการพื้นที่ภายใต้การส่งเสริมและสนับสนุนของทุกภาคส่วน โดยเฉพาะอย่างยิ่งจากชุมชนหรือคนในพื้นที่บนพื้นฐานความเชื่อมั่นและความไว้วางใจซึ่งกันและกัน