การวิจัยในครั้งนี้ เป็นการศึกษาทางสังคมวิทยา โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ (qualitative research) ด้วยการศึกษาเอกสาร และเก็บข้อมูลภาคสนาม (การสังเกตแบบมีส่วนร่วม การสัมภาษณ์เชิงลึก การสนทนากลุ่ม และประชุมเชิงปฏิบัติการ) เพื่อให้ได้ข้อมูลที่สมบูรณ์ถูกต้องเชื่อถือ ซึ่งกระบวนการวิจัย ประกอบด้วย 1. การศึกษาเอกสาร (documentary study) โดยค้นคว้ารวบรวมข้อมูลทั้งจากงานวิจัย วิทยานิพนธ์ ซีดีรอม บทความ วารสารทางวิชาการ หนังสือวิชาการ สื่ออิเลคทรอนิกส์ และสิ่งตีพิมพ์อื่นๆ ที่มีเนื้อหาหรือมีแนวคิดเกี่ยวข้องเรื่องที่ศึกษา เพื่อจัดทำฐานข้อมูล (data based) ของการวิจัย โดยจะศึกษาข้อมูลจากอินเตอร์เน็ต และห้องสมุดเช่น มหาวิทยาลัยขอนแก่น เกษตรศาสตร์ มหิดล วช. สกว. เป็นต้น ซึ่งคณะผู้วิจัยจะเรียบเรียงข้อมูลไว้เป็นหมวดหมู่อย่างเป็นระบบ เพื่อตรวจสอบความสมบูรณ์ครบถ้วนของข้อมูล โดยจะดำเนินการก่อนที่จะลงเก็บข้อมูลภาคสนาม 2. การศึกษาภาคสนาม (field study) เป็นการเก็บข้อมูลที่คณะผู้วิจัยจะทำการลงพื้นที่เก็บข้อมูลภาคสนามจากกลุ่มเป้าหมายโดยตรง ซึ่งใช้วิธีการเก็บรวบรวมข้อมูลจะแตกต่างกันไปในแต่ละขั้นตอนของการวิจัย โดยแบ่งออกดังนี้ 1) กา